Монастеры Дзуар Хуссар Ирыстоны

Цхинвалы конференцийы æрдзырдтой историон цыртдзæвæнтæ бахъахъхъæныныл

2
(ранӕуӕггонд 10:04 02.06.2015)
Апрелы мæйы нысан фæцæуы культурон цыртдзæвæнтæ бахъахъхъæныны æппæтдунеон бон. Уымæ гæсгæ нæ дзырды сæр ноджыдæр свæййы, этнографион нысаниуæг кæмæн ис, уыцы культурон бынтæ.

ЦХИНВАЛ, 28 апр — Sputnik. Хуссар Ирыстоны культурон бынтæ бахъахъхъæныны фарстыты фæдыл Цхинвалы уагъд æрцыдис зонадон конференци. Йæ сæйраг темæ уыд Дзауы районы тобæгонд бынат саразыны проект. Мадзалы бæстонæй дзырд цыдис историон культурон цыртдзæвæнтæ бахъахъхъæныны æппæт фарстатыл дæр. Конференци бацæуæн ныхасæй байгом кодта РХИ-йы культурæйы министр Остъаты Мадинæ. Уый куыд банысан кодта, афтæмæй Хуссар Ирыстоны историон рæзты бирæ æнусты дæргъы арæзт æрцыдысты бирæ уникалон культурон цыртдзæвæнтæ. Хъыгагæн, уыдонæй бирæ абон сты мæгуырау уавæры.

Министры ныхæстæм гæсгæ, фæстаг рæстæджы ахæм цыртдзæвæнтæ бахъахъхъæныны фæдыл куыст зынгæ фæактивондæр.

"2015-2017 азты Инвестпрограммæмæ хаст æрцыдысты культурон цыртдзæвæнтæ æмæ уый у æхсызгон хабар. Фæлæ уыцы фæрæзтæ фаг не сты, хъæуы тынг бирæ саразын, цæмæй æндидзыд æрцæуой уникалон цыртдзæвæнтæ æгас республикæйы. Æнæмæнгхъæуæг у культурон бынтæ бахъахъхъæныны фæдыл стратеги бакусын дæр", — загъта Остъаты Мадинæ.

Цыртдзæвæнтæ хъахъхъæныны хайады хистæр Табуты Нелли та куыд банысан кодта, афтæмæй æнæмæнгхъæуæг у Дзауы районы Рукъ, Ерман, Едыс, Сыба, Згъуыбир æмæ æндæр хъæуты тобæгонд зонæйæ расидын.

"Ацы фарстыл мах кусæм бирæ рæстæджы дæргъы. Уыцы хъæуты территоритæ хауынц арф этнографион зонæмæ æмæ йæ хъæуы бахъахъхъæнын, ныртæккæ цахæм у, ахæм хуызы. Зæгъæм, вæййы афтæ, æмæ махæн нæ фехъусын кæнынц, афтæмæй хицæн адæймæгтæ цыртдзæвæнтæ цалцæг кæнынмæ бавналынц æмæ сын се 'ддаг хуыз фæивынц. Уый бынтондæр раст нæу. Чи нæм æрбахаты, ахæмтæн та баххуыс кæнæм специалисттæй, Уæрæсейæ сын æрхонæм реставратортæ ", — загъта уый.

Табуты чызг ноджыдæр æрдзырдта, сæ хайад ма ацы фарстаты фæдыл цы куыст кæны, сæ разы цы проблемæтæ лæууы, уыдæттыл.

Крепость в Дменис
© Sputnik / Дина Гассиева
Крепость в Дменис

Конференцийы ма хайад райста Республикæ Абхазы историон-культурон бынтæ хъахъхъæныны департаменты сæйраг специалист Инал Джопуа. Уый йæ раныхасы бузныг загъта конференцийы организатортæн æмæ банысан кодта, зæгъгæ, адæмы культурæйы историйы къабазы зонындзинæдтæ парахат кæнын у ахсджиаг хъуыддаг. Банысан ма кодта, зæгъгæ, цыртдзæвæнтæ комплексон æгъдауæй бахъахъхъæнын ахсджиаг у тобæгонд зонæтæ саразынæн. Æрмæстдæр ахæм уавæрты ис бахъахъхъæнын этнографион зонæнтæ. Афтæ ма ахсджиагыл банымадта, цæмæй Абхаз æмæ Хуссар Ирыстон кæрæдзийы фæлтæрддзинадимæ зонгæ кæной, уагъд цæуой иумиаг семинартæ, кæцытæ ахъаз кæндзысты цыртдзæвæнтæ бахъахъхъæнынæн.

Мадзалы ма докладтæ бакастысты цыртдзæвæнтæ бахъахъхъæныны æмæ ноджы æндæр ахæм æнгæс проблемæты фæдыл историон зонæдты доктор Дзадтиаты Руслан — «Археологическое исследование Эдисского городища», РХИ-йы Президенты паддзахадон уынаффæгæнæг Коцты Къоста — «Святилище Хисты Дзуар», Хуссар Ирыстоны зонад-иртасæн институты зонадон кусæг Мæргъиты Ирбег — «Гуылдзыг мæсгуытæ», ХИЗИИ-йы кæстæр зонадон кусæг Чилæхсаты Алан — «Склепы на территории заповедной зоны», цыртдзæвæнтæ хъахъхъæныны хайады сæйраг специалист Бæззаты Никъала — «Тлийский могильник», æрыгон натуралистты бæстæзонæн кружокы уæнг Гаглойты Оксанæ — «Зылды мæсыг» æмæ æндæртæ.

Конференцийы хайадисджытæн сæ иумæйаг хъуыды уыдис, нæ цыртдзæвæнтæ кæй хъæуы бахъахъхъæнын, цалынмæ нæ байрæджы ис, уæдмæ.

Кæронбæттæны райст æрцыдысты резолюци æмæ уынаффæ, цы докладтæ бакастысты, уыдон хицæн брошюрæйæ кæй рауадздзысты.

2
Хуссар Ир нысан кӕны Паддзахадон тырысайы бон

Хуссар Ир нысан кӕны Паддзахадон тырысайы бон

16
(ранӕуӕггонд 10:16 18.09.2020)
Республикӕйы националон символ ссис хуссарирыстойнаг паддзахады сӕрибардзинадыл тохы нысан 1989 азы

ЦХИНВАЛ, 19 сен — Sputnik, Плиты Фатимæ. Хуссар Ирыстоны сабаты, 19 сентябры, нысан кӕнынц Паддзахадон тырысайы бон. Бӕрӕгбонӕн бындур ӕвӕрд ӕрцыд 31 азы размӕ.

Республикӕйы националон символ ссис хуссарирыстойнаг паддзахады сӕрибардзинадыл тохы нысан 1989 азы.

"Развæлгъау столицæйы административон бæстыхæйтты сфæлыстой паддзахаон тырысатæй. Къуырийы кæрон Хуссар Ирыстон нысан кæны дыууæ бæрæгбон – Тырысайы бон æмæ Республикæ расидыны бон, дыууæ нысаниуæгджын датæйы цытæн Цхинвалы бакодтой ног баннертæ æмбæлон тематикæйыл", - загъта Sputnik культурæйы министрады кусæг Остъаты Мæдинæ.

Уый ма банысан кодта, æхсæнады цытджын рабадт "Прописано в сердце Осетии" аргъæвтой 18-æм сентябрæй 20-мæ.

Паддзахадон тырысайы бон Хуссар Ирыстоны фыццаг хатт банысан кодтой 2013 азы, фæлæ националон символ ссис 1989 азæй фæстæмæ. 1990 азы ноябры республикæйы парламент сфидар кодта ирон триколор, куыд паддзахаддзинады символ.

Ирон тырыса у хæдбар æмæ сæрибар бæстæйы символ. Тырыса у ӕртӕхуызон, конд у урс, сырх ӕмӕ бур кӕттагӕй. Ацы ӕртӕ хуыз дӕр иттӕг хорз зындгонд сты суанг рагон Аланийы дугӕй. Урс хуыз нысан кӕны монондзинад, сыгъдӕгдзинад, зонд. Сырх — ӕхсар, хъӕбатырдзинад, рӕстдзинад. Бур — бӕркад, фарн, мулк. Тырыса разæнгард кæны ирон адӕмы ног цард аразынмæ, дидинæфтаугæ фидæны фæндæгтыл цæуынмæ.

16
Транскам

Фылдӕр адӕм фылдӕр рейстӕ: куыд фӕивта Цхинвалӕй Дзӕуджыхъӕумӕ автобусты график

5
(ранӕуӕггонд 15:18 18.09.2020)
Ӕхсӕнадон транспорт цӕуы уадзӕн пункт "Дӕллаг Зӕрӕмӕг"-ы уылты ӕнӕ зындзинӕдтӕй, уый фӕдыл дзы бирӕ адӕм пайда кӕнынц Уӕрӕсемӕ ацӕуынӕн

ЦХИНВАЛ, 18 сен — Sputnik, Гӕбӕраты Элина. Цхинвалӕй Дзӕуджыхъӕумӕ рейсон автобусты нымӕц фӕфылдӕр Уӕрӕсеимӕ паддзахадон арӕны баконды фӕстӕ, фехъусын кодта Sputnik Хуссар Ирыстоны автомобилон транспорты хайады сӕргълӕууӕг Дудайты Альберт.

Хуссар Ирыстон ӕмӕ Уӕрӕсе систой арӕны сӕрты хизыныл тобӕ дыццӕджы, 15 сентябры. Арӕн уыд ӕхгӕд фондз мӕйы дӕргъы, ныр уадзӕн пункт "Дӕллаг Зӕрӕмӕг"-ы ӕрмӕбырд сты километрон радтӕ.

Уыимӕ иумӕ, республикӕйӕ автобустӕ хизынц уадзӕн пункты уылты ӕнӕ зындзинӕдтӕй, уый фӕдыл бирӕ адӕм пайда кӕнынц ӕхсӕнадон транспортӕй Уӕрӕсемӕ ацӕуынӕн.

"Бирӕ адӕм дзы вӕййы, автобустӕ райдайынц цӕуын райсом раджы. Хӕдтулгӕты бирӕ бынат нӕй, ӕмӕ уайтагъд йедзаг кӕнынц. Ӕндӕрӕбон мах арвыстам рейсы ӕхсӕз автобусы, хуымӕтӕг рӕстӕджы та иу ӕрвыстам дыууӕ кӕнӕ ӕртӕ автобусы Цӕгат Ирыстонмӕ", - радзырдта Дудайты Альберт.

Дудайты Альберты хъуыдымӕ гӕсгӕ, ӕхсӕнадон транспортмӕ ажиотаж тагъд рӕстӕджы фӕкъаддӕр уыдзӕн ӕмӕ рейсон автобустӕ рахиздзысты куысты хуымӕтӕг режиммӕ.

5
Дзиццойты Юрий

Хуссар Ирыстоны паддзахад сæвзæрыны рæстæг нымайæн ис 1920 азæй Дзиццойты Юрий

0
(ранӕуӕггонд 19:43 19.09.2020)
Филологон зонæдты кандидат Дзиццойты Юрий радио Sputnik Хуссар Ирыстонæн интервьюйы радзырдта республикæйы расидыны боны тыххæй
Хуссар Ирыстоны паддзахад сывзæрыны рæстæг нымайæн ис 1920 азæй – Дзиццойты Юрий

Хуссар Ирыстоны республикæйыл 30 аз сæххæст ацы аз 20 сентябры. Дзиццойты Юрий куыд радзырдта, уымæ гæсгæ нæ паддзахад у æлхæд тугæй.

"Нæ паддзахаддзинад 1920 азæй куы нымаиккам, уæд раст дæр у. Уый нын радта фадат, цæмæй 1990 азы автономон областæн йæ статус фæбæрзонддæр кодтаиккам", - загъта Юрий.

Дзиццойты Юрийы ныхæстæм гæсгæ, республикæ расидын фадат лæвæрдта, цæмæй ирон адæм сæхæдæг æвзарой сæ дарддæры фæндаг.

"Гуырдзыстон хицæнкæныны фæндагыл ныллæуыд, æмæ цæмæй мах дæр семæ ма акодтаиккой, уый тыххæй нын хъуамæ уыдаид конституци, фæлæ автономон областæн уый нæ уыд", - бафиппайта Дзиццойты Юрий.

Юрий ма куыд радзырдта, уымæ гæсгæ уыцы рæстæджы цы къахдзæфтæ арæзт æрцыдысты, уыдон уыдысты хæдбар паддзахады бындуртæ.

0
Темӕтӕ:
Радио иронау