Бибылты Анатолий

Президент: мад ноггуырды "Алолай" зарæгимæ куы уза, уæд ирон æвзагæн тас нæу

27
(ранӕуӕггонд 10:50 15.05.2020)
Ирон æвзаджы бæрæгбон фидаргонд æрцыд 2003 азы, Хетæгкаты Къостайы ӕмбырдгонд  "Ирон фæндыр" рухсмæ 1899 азы 15 майы кæй фæзынд, уый тыххæй

ЦХИНВАЛ, 15 май – Sputnik. Хуссар Ирыстоны мадӕлон ӕвзаджы боны цытæн бæрæгбонон мадзæлттæ ауадзыны фадат нæ радта коронавирусы пандемии, фæлæ уымæй иу мисхалы бæрц дæр не ‘рныллæг сты ирон æвзаг æмæ литературæйы ахадындзинад æмæ нысаниуæг, фехъусын кодта президент Бибылты Анатолий йӕ арфӕйы раныхасы.

Бæрæгбон фидаргонд æрцыд 2003 азы, Хетæгкаты Къостайы ӕмбырдгонд  "Ирон фæндыр" рухсмæ 1899 азы 15 майы кæй фæзынд, уый тыххæй. Уæдæй фæстæмæ йæ æрвылаз дæр нысан кæнынц уæрæхæй, æгæрыстæмæй Ирыстонæн æддейæ дæр.

"Зынаргъ æмбæстæгтæ! Зæрдæбынæй уын арфæ кæнын ирон æвзаг æмæ литературæйы боны фæдыл! Мæ зæрдæ уын зæгъы, зынаргъ æмфыдыбæстæйонтæ, сабырад, амонд æмæ монон хъæздыгдзинад! Уадз æмæ алы хæдзары, алы бинонты дæр æлдариуæг кæнæд æнæниздзинад æмæ фæрныгад. Бæрæгбоны хорзæх уæ уæд", - дзырдӕуы президенты арфӕйы.

Йӕ арфӕйы ма бæстæйы сæргълæууæг ӕрхаста зынгӕ ирон поэт Дзуццаты Хадзы-Мурӕты ӕмдзӕвгӕйы рӕнхъытӕ, цы ран классик фыссы ирон ӕвзаг ӕмӕ йӕ фидӕныл.

"Хуымæтæджы нæ рантыстысты мыййаг ирон советон литературæйы классик Дзуццаты Хадзы-Муратæй мæнæ ахæм фæдисмæсидæг рæнхъытæ: "Ма тæрсут, не взаг ис немæ ӕмæ та йемæ, ногæй ферттивдзæн не хсар дунемæ!", - банысан кодта Бибылты Анатолий.

Паддзахады разамонӕнг ма банысан кодта, цы арӕзт цӕуы хицауады рдыгӕй, цӕмӕй хъахъхъӕд ӕрцӕуа  æвзаг, кæцыйыл фыстой Хетæгкаты Къоста, Гæдиаты Секъа, Джусойты Нафи æмæ Джыккайты Шамил, кæцы махы онг фæхæццæ кодта фыссынады бæрзонддæр цырт – Нарты эпос.

"Ирон æвзаджы фидæн хъахъхъæд цæуы "Республикæ Хуссар Ирыстоны паддзахадон æвзæгты тыххæй" Конституцион закон æмæ ирон æвзаджы рæзты программæйæ. Хуссар Ирыстоны хицауады уæвынад кæны ирон æвзаг бахъахъхъæнын, рæзын æмæ ахуыр кæныны фæдыл иудадзыг архайæг къамис", - бафтыдта уый.

Президент ма хъусдард аздӕхта, мадӕлон ӕвзаг бахъахъхъныны хъуыддаджы сӕйраг кæй сты бинонтӕ.

"Мах нырæй фæстæмæ дæр æппæт тыхтæ здахдзыстæм мадæлон æвзаг бахъахъхъæнын æмæ рæзын кæнынмæ. Фæлæ, кæй зæгъын æй хъæуы, ирон æвзаг бахъахъхъæныны хъуыддаджы сæйраг сты бинонтæ. Хæдзары мад ноггуырды "Алолай" зарæгимæ куы уза, сывæллæттæн ирон аргъæуттæ æмæ Нарты эпосæй кадджытæ куы кæна, хистæртæ иронау куы кувой, уæд ын тас нæу санскрит æмæ æндæр амæлæг æвзæгты хъысмæтæй", - бафиппайдта Бибылты Анатолий.

27
Парламент

Спикер: депутатты архайд у закондӕттӕг органы куысты ӕргом саботаж

5
(ранӕуӕггонд 12:04 23.09.2020)
Ӕртыццӕджы фӕуд кӕны закондӕттӕг органы ӕркасты ӕмгъуыд президенты æнхърæнмæ Хуссар Ирыстоны хицауады сӕрдар снысан кӕнынӕн

ЦХИНВАЛ, 23 сен — Sputnik, Плиты Фатимæ. Хуссар Ирыстоны парламент нырма не 'ркаст Хуссар Ирыстоны хицауады сӕрдарӕй Бекъойты Геннадийы снысан кӕныны ӕнхъарӕнмӕ. Къорд парламентарий кӕй нӕ цӕуынц сессимӕ, уый парламенты спикер Тадтаты Алан схуыдта закондӕттӕг органы куысты ӕргом саботаж.

Ӕртыццӕджы фӕуд кӕны закондӕттӕг органы ӕркасты ӕмгъуыд президенты æнхърæнмæ Хуссар Ирыстоны хицауады сӕрдар снысан кӕнынӕн. Депутатты иу къорд фӕхъусын кодтой, сӕ хӕстӕ кӕй не 'ххӕст кӕнындзысты, цалынмӕ паддзахады разамонӕг нӕ сӕххӕст кӕна сӕ домӕн - Генералон прокурор Дзӕгъиаты Уырызмӕджы йӕ бынатӕй ссӕрибар кӕнынмӕ.

"Депутаттӕ не 'рымбырд сты. Абон ӕнӕмӕнгӕй хъуамӕ радтон дзуапп президентӕн ӕмӕ йӕ ратдзӕн. Никуы никӕцы законы фыст ис, ныридӕгӕн цы аразынц депутаттӕ, уый. Уый у парламенты куысты ӕргом саботаж", - загъта Sputnik парламенты сӕрдар Тадтаты Алан.

16 сентябры президент Бибылты Анатолий парламенты ӕркастмӕ бавдыста Бекъойты Геннадийы кандидатурӕ премьер-министры бынатмӕ. Конституцимӕ гӕсгӕ, фарстмæ сессийы агъоммӕ ӕркӕсынц комитет æмæ президиумы.

Раздӕры хицауад ацыд отставкӕйы Цхинвалы митингты фӕстӕ. Столицӕйы адӕм се 'неразыдзинад равдыстой Цхинвалы цӕрӕг Дзабиты Иналы мӕлӕты фӕстӕ, кӕцы амард Мидхъуыддӕгты министрады криминалон милицийы рӕстӕгмӕ дарӕн изоляторы нады фæстиуæгæн.

Уый фæстæ митингты адӕм домдтой МХМ хистӕр ӕмӕ Генералон прокуроры отставкӕтӕ. 16 сентябры президент йӕ пресс-конференцийы комкоммӕ эфиры фехъусын кодта йӕ дзуапп депутаттӕн, генералон прокуроры йӕ бынатӕй ссӕрибар кӕнынӕн кӕй нӕй бындур. Уымӕй размӕ закондӕттӕг органты депутатты ӕмбис сӕ куыст ӕххӕст кӕныныл нал саразы сты, цалынмӕ президент сӕххӕст кӕна сӕ домӕн.

18 сентябры парламентон фракци "Иугонд Ирыстон"-ы скондæй йæ рахызты тыххæй фехъусын кодта депутат Мулдарты Гарри, уымæй уый равдыста йе ʻнæразыдзинад депутатты фылдæр хайы домæн æххæст кæй не ʻрцыд, уый тыххæй.

5
Уалыты Ирбеджы тыллæджы дуне

Бынæттон джитъри æмæ помидор: Уалыты Ирбеджы тыллæджы дуне

13
(ранӕуӕггонд 16:42 18.09.2020)
Æвзонг амалиуæггæнæг куыд зæгъы, афтæмæй цы тыллæг æркодта, уыдон ауæй кæны улæфт бонты бынæттон базары. Хатт æм æлхæнæг æрбацæуы бынатмæ дæр

ЦХИНВАЛ, 19 сен – Sputnik, Дриаты Лейла. Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы Дыгъуызты хъæуы цæрæг Уалыты Ирбег столицæйы базар ифтонг кæны бынæттон халсарæй, йæ джитъритæ æмæ помидортæн æлхæнæг цæуы бынатмæ дæр. Куыстуарзаг лæгæн йæ амалиуæгад скусын кæнынæн фæахъаз ис 250 мин сомы кредитон фæрæзтæ, кæцытæ хицауад дæтты чысыл амалиуæгады райрæзтæн.

"Ахæм хъуыддагыл ныххæцын баст у бæрæг зындзинæдтимæ, хатт тас дæр вæййы, цы фæрæзтæ бахардз кæнай, уыдон дæр дзæгъæлы куы фæуой", - зӕгъы Цхинвалы районы цæрæг, æвзонг арендатор Уалыты Ирбег.

Ирбег цы хъуыддаг сфæнд кодта райдайын, уымæн æм æхцайы фæрæзтæ нæ уыд. Фӕлӕ бацæттæ кодта бизнес-программæ æмæ йæ балæвæрдта дыууæ азы размæ, æвзонг амалиуæггæнджытæ æмæ фермæтæн æххуысы тыххæй Экономикон райрæзты министрад цы сæрмагонд къамис сарæзта, уырдæм. Уыдон ын рахицæн кодтой 250 мин сомы, фӕлӕ уал уæдмæ æвзонг лæппу йæхи сæрмагонд зæххы фадыгыл, цы æхцайы фæрæзтæ йæм уыд, уыдонӕй самал кодта ӕмӕ сарæзта каркастæ. Фæлæ йын дарддæр æхца нал сфаг. Кредиты хуызы цы æхцатæ райста, уыдонæй та йӕ ӕркодта ӕмбӕлон уагмæ, йæ фæрстæ йын бамбæрзта целлофанæй, бауагъта йæм донхæргæнæн дон. Йæ сæр та йын сагъуыста лексанæй.

"Фыццаг аз дзы ныссагътон помидоры садзæнтæ ӕмӕ сӕ ауӕй кодтон. Дыккаг аз хъуыддаг фæрæвдздæр ис. Ирбег ныссагъта цæхæрайы сыфтæ æмæ алыгъуызон цъæхыгтæ. Тынг зæрдиагæй сæ истой нæ горæты кæрдзынтæ цы къæбицты кæнынц, уыдон хицæуттæ", - загъта Ирбег.

Ирбег куыд зæгъы, афтæмæй йæ хъӕрмуаты цы цæхæрайы сыфтæ зад, уыдон уыдысты экологон æгъдауæй сыгъдæг. Дыккаг азы тыллæгæй дæр райгондӕй баззад Уалыйы фырт, фæлæ уæддæр йæ фæрæзтæ уый бæрц нæма сты, цæмæй йæ хъӕрмуаты фæрстæ дæр лексанæй баива. Йæ целлофантæ арæх ныскъуыдтæ вæййынц, фæивы сæ рæстæгæй-рæстæгмæ.

Æвзонг амалиуæггæнæг куыд зæгъы, афтæмæй хъармуат капиталон арæзт куыннæ уа, уæд тæссаг у, цы куыстытæ кæны, уыдон дзӕгъӕлы куы фӕуой, уымæй. Уымӕн ӕмӕ тыхдымгæтæ æмæ ихуарттытæ куы вæййы, уæд хъӕрмуаты фæрстæ цы целллофантæй æмбæрзт сты уыдон ныскъуыдтæ кæны.

Амалиуæггæнæг ма куыд зæгъы, афтæмæй зæххы куыст чи кæны, уый хъуамæ алцæмæ дæр лæууа цырд. Иу бон дæр куыннæ бахизы йæ хъӕрмуатмæ, уæддæр ыл бæрæгæй фæзыны, иу куыст, дам иннæйы æййафы.

Ацы аз та Ирбег йæ хъæрмуаты байтыдта джитритæ, ӕмӕ памидортӕ.

"Æз хъæуты хъомыл кодтон. Мæ ныййарджытæ хуымæтæг зæхкусæг адæм сты. Мæхи цæстæй уыдтон мæ мад иу æрвылаз дæр уыцы иу бынаты куыд тыдта помидортæ æмæ джитритæ. Раст зæгъгæйæ, йын æвзæр нæ задысты, фæлæ уæд æрдз дæр æндæрхуызон уыд. Интернеты хызæджы хъæууон-хæдзарадон продукттæ æрзайыны сайттæ, куыд амонынц, афтæмæй алы аз дæр ивын хъæуы халсæртты бынæттæ, уæд, дам, хуыздæр тыллæг дæтдзысты", - зæгъы Ирбег.

Æвзонг амалиуæггæнæг куыд зæгъы, афтæмæй цы тыллæг æркодта, уыдон ауæй кæны улæфт бонты бынæттон базары. Хатт æм æлхæнæг æрбацæуы бынатмæ дæр.

13