Дзерассӕ

Эпосы парад, чингуытӕ ӕмӕ конкурстӕ: куыд арвитдзысты Хуссар Иры Нарты кадджыты аз

46
(ранӕуӕггонд 14:17 23.04.2021)
Нарты кадджыты азы фӕлгӕтты республикӕйы цӕудзысты цымыдисон мадзӕлттӕ - хъазтытӕ, парадтӕ, равдысттӕ, ахуыргӕнӕн уагдӕтты сӕрмагонд уроктӕ

ЦХИНВАЛ, 23 апр – Sputnik, Плиты Фатимӕ. Хуссар Ирыстоны 2021 аз культурӕйы фадыджы расидтысты Нарты кадджыты азӕй. Республикӕйы Культурӕйы министрады разамонӕг Зассеты Жаннайы ныхӕстӕм гӕсгӕ, ацы ӕмгъуыд столицӕ ӕмӕ ӕппӕтреспубликон ӕмвӕзадыл цӕудзысты мадзӕлттӕ, срӕвдз кӕндзысты чингуыты рауагъдад, рӕзгӕ фӕлтӕрты хсӕн популярон кӕндзысты эпос, сӕвӕрдзысты цыртытӕ, ахуыр кӕндзысты Нарты философи ӕмӕ сӕ бынтӕ. Столицӕ ӕрфысым кӕндзӕн эпосы хъайтарты ӕмӕ сӕ ӕрсимын кӕндзӕн ирон хъазты.

Нарты кадджытӕ алкӕцы бинонтӕн дӕр

Нарты кадджыты азы мадзӕлтты фӕлгӕтты мыхуыр ӕрцӕудзысты кадджытӕ ирон ӕмӕ уырыссаг ӕвзӕгтыл. Зассеты Жанна банысан кодта, Ирыстоны алкӕцы хӕдзары дӕр кӕй хъуамӕ уа ацы чиныг.

"Советон рӕстӕджы ӕз куыстон Дзауы районы скъолайы ӕмӕ зыдтон, уым алкӕцы хӕдзары дӕр кӕй уыдысты кадджытӕ, уыд сын хъӕздыг библиотекӕтӕ. Хуссар Ирыстон уыд иууыл кӕсагдӕр бӕстӕ", - радзырдта министр.

Йӕ ныхӕстӕм гӕсгӕ, дыууӕ рауагъд сфӕлынддзысты зындгонд ирон нывгӕнджыты куыстытӕй.

"Уырыссаг рауагъды уыдзӕн Тугъанты Махарбеджы иллюстрацитӕ, ирон чиныджы та срӕсугъд кӕндзыстӕм Дзанайты Азанбеджы куыстытӕй. Ацы фадыджы мах стӕм хъӕздыг ӕмӕ ацы бынтӕй алкӕцы хӕдзар дӕр хъуамӕ уа хайджын", - загъта уый.

Министр ма бафтыдта, Нарты кадджыты азы официалон бакоднмӕ чингуытӕ кӕй уыдзысты цӕттӕ.

Уыимӕ иумӕ ма Зассеты Жанна радзырдта, "Стайы цармдарӕг" ӕмӕ "Ӕгъуызы кадӕг" дӕр ногӕй кӕй фӕнд кӕнынц ныммыхуыр кӕнын.

"Бирӕ адӕм агурынц ацы чингуытӕ ӕмӕ уыдон дӕр бахастам рауагъдадон нывӕзтмӕ", - бафтыдта уый.

Нарты кадджытӕ уӕрӕх экранмӕ

Хуссар ӕмӕ Цӕгат Ирыстоны культурӕйы сферӕйы уагдӕттӕ иумӕ кусынц, цӕмӕй Нарты кадджыты сюжеттӕй саразой видеотӕ.

"Нӕ цӕгатирыстойнаг коллегӕтимӕ кусӕм, цӕмӕй бацӕттӕ кӕнӕм видеоӕрмӕджытӕ кадджыты фӕдыл Тугъанты Махарбеджы ӕмӕ Дзанайты Азанбеджы иллюстрацитӕм ӕмӕ нырыккон нывгӕнджыты сфӕлдыстадмӕ гӕсгӕ. Текст хъуамӕ кӕсой куыд паддзахадон драмон театры артисттӕ, афтӕ хуымӕтӕг адӕм дӕр, кӕцытӕ арӕхсынц аив дзырдмӕ", - загъта Зассеты Жанна.

Нарты кадджыты хъайтарты парад

Азы дӕргъы нывӕзтгонд мадзӕлтты хсӕн иууыл фенддагдӕр суыдзӕн Нарты кадджыты хъайтарты парад Цхинвалы уынгтыл.

"Мах фӕнды, цӕмӕй кӕд иууыл нӕ, уӕддӕр эпосы зындгонддӕр хъайтарты костюмтӕ бахуыйӕм ӕмӕ сӕ рацӕуын кӕнӕм парады. Иу дӕсны хуыйӕг ссардтам. Парад хъуамӕ балхынцъ уа ирон хъазтӕй Нарты ӕгъдӕуттӕм гӕсгӕ", - загъта министр.

Организаторты фӕндмӕ гӕсгӕ, рагон ирон бӕрӕгбоны рӕстӕджы Цхинвалы хъуамӕ айзӕла Нарты Ацӕмӕзы уадындзы уынӕр.

"Кусынц, цӕмӕй ссарой, цы аив зӕлтӕ цагъта Нарты Ацӕмӕз, уыцы музыкӕ хъуамӕ уа хъазты. Мадзал бацӕттӕ кӕнынмӕ фӕхуыдтам историкты дӕр. Кӕд бахъӕуа, уӕд аз адарддӕр кӕндзыстӕм, фӕлӕ мадзал хъуамӕ уа нывыл", - бафиппайдта Жанна Виссарионы чызг.

Конкурс "Куыд зонӕм нарты таурӕгътӕ"

Культурӕйы министрады фӕндмӕ гӕсгӕ, Нарты кадджыты ӕрмӕг зоныны хи сфӕлварын хъуамӕ суа ӕппӕтреспубликон фӕлварӕн. Ныридӕгӕн цӕттӕ цӕуынц фарстытӕ, фӕлӕ конкурсы формат нырма фидарӕй бӕлвырд нӕу.

"Хорз призтӕ уыдзӕн уӕлахиздзаутӕн, фӕлӕ уый сӕйраг нӕу. Конкурс алы хъӕуы дӕр цӕудзӕн хицӕнӕй", - бафтыдта уагдоны сӕргълӕууӕг.

Нарты хъайтарты цыртытӕ

Зассеты Жаннайы ныхӕстӕм гӕсгӕ, министрад йӕ нывӕзты хатгай ӕнцой кӕны ӕмбӕстӕгты уынаффӕтыл дӕр.

"Мӕ хӕлӕрттӕ мын газет "Республикӕ"-йӕ бауынаффӕ кодтой, цӕмӕй горӕты сӕвӕрӕм Нарты кадджыты хъайтары скульптурӕтӕ. Цас нын нын дзы бантыса, уый бӕрц дзы сӕвӕрдзыстӕм. Ацы къуыри ӕрӕмбырд кӕндзыстӕм хъӕдӕрмӕджы ӕрмдӕсныты ӕмӕ семӕ ныхас кӕндзыстӕм", - бафтыдта ныхасӕмбал.

Нарты азы фӕлгӕтты ма ацӕудзӕн тымбыл фынгты цикл, кӕцытӕ нывонд уыдзысты Джордж Дюмезилӕн, Нарты кадджытӕн ӕмӕ историйӕн.

Мадзӕлтты нымӕцы ма ис лекциты сери Нарты тыххӕй. Ныридӕгӕн цӕттӕ цӕуы лекторты къорд. Стӕй ма Ахуырады министрадӕн банхъардзысты, цӕмӕй факультативты хуызы цӕуой скъолаты ӕмӕ ахуыргӕнӕндӕтты дӕр.

Равдыст

Нарты эпосы мотивтӕм гӕсгӕ фыст нывты равдыст ацӕудзӕн Цхинвалы. Экспозицийы организатортӕ ӕрӕмбырд кӕндзысты канд бынӕттон нывгӕнджыты куыстытӕ нӕ, фӕлӕ ма Цӕгат Ирыстоны нывгӕнджыты сфӕлдыстад дӕр.

46
Хуссар Иры столицæйы ацыд Республикӕйы боны цытӕн парады æлхынцъгæнæн генералон репетици

Хуссар Иры столицæйы ацыд Республикӕйы боны цытӕн парады æлхынцъгæнæн генералон репетици

6
(ранӕуӕггонд 15:26 18.09.2021)
Иннæ репетицитæй уæлдай сабаты æфсæддонтæ рацыдысты парадон дарæсы. Театры раз байдзаг æфсæддон конд адæмæй, уыдон слæууыдысты дамгъæ "П"-йы хуызы

ЦХИНВАЛ, 18 сен — Sputnik, Плиты Фатимæ. Цхинвалы сæйраг фӕзуаты ацыд парады фæстаг æлхынцъгæнæн генералон репетици, кӕцы нывонд у Республикикӕйы бонӕн.

Иннæ репетицитæй уæлдай сабаты æфсæддонтæ рацыдысты парадон дарæсы. Театры раз байдзаг æфсæддон конд адæмæй, уыдон слæууыдысты дамгъæ "П"-йы хуызы.

"Иу мæй нæхи цæттæ кæнæм, репетици та уы ныр æртыккаг хатт. Нæ тыхтæ радтам, цæмæй бæрæгбон ацæуа нывыл,уый у сæйрагдæртæй иу, хъуамæ йæ арвитæм рæсугъд æмæ нывыл", - загъта цытджын хъараулы тырысахæссæг Сæрмæт.

Цытджын мадзал ацӕудзӕн къуырисӕры, 20 сентябры. Театралон фӕзуатыл рацӕудзысты Хъахъхъӕнынады, Мидхъуыддӕгты, Уӕлвӕткон уавӕрты ӕмӕ Юстицийы министрӕдты парадон къордтӕ, стӕй ма Паддзахадон ӕдасдзинады комитеты арӕнхъахъхъӕнджытӕ ӕмӕ Уӕрӕсейы 4-ӕм ӕфсӕддон базӕйы службӕгӕнджытӕ ӕмӕ Уӕрӕсейы федералон ӕдасдзинады службӕйы арӕнгӕрон хайады кусджытӕ. Уымӕй дарддӕр ма парады рацӕудзысты Хъахъхъӕнынады министрады танкисттӕ, кӕцытӕ архайдтой "Танковый биатлон"-ы.

Генеральная репетиция Парада ко Дню республики
© Sputnik / Natalia Airiyan
Хуссар Иры столицæйы ацыд Республикӕйы боны цытӕн парады æлхынцъгæнæн генералон репетици

20 сентябыры 1990 азы Адӕмон депутаты совет рахаста уынаффӕмӕ Хуссар Ирыстоны автономон областы статус скӕнын Хуссар Ирыстоны Демократон Республикикӕмӕ Советон цӕдисы сконды. Ацы къахдзӕф уыд фыццаг хӕдбардзинадмӕ фӕндагыл. 20 сентябырь та ссис сӕйраг паддзахадон бӕрӕгбонтӕй сӕ иу.

6
Карантин

Хъыгдары ахуырадон процесс: столицӕйы администрацийы радзырдтой скъолаты карантины тыххӕй

9
(ранӕуӕггонд 16:50 17.09.2021)
Карантиныл сӕхгӕдтой 11 къласы ӕмӕ фондз къорды горӕты цалдӕр скъола ӕмӕ сабидоны. Куыст уым сног кӕндзысты хуымӕтӕг режимы 24 сентябры, банысан кодтой столицӕйы администрацийы

ЦХИНВАЛ, 17 сен – Sputnik, Козаты Диана. Хуссар Ирыстоны карантиныл сӕхгӕдтой 11 къласы столицӕйы скъолаты ӕмӕ цалдӕр къорды горӕты сабидӕтты. Уагдӕттӕ нывӕндынц ракӕнын штатон куыстмӕ фидӕн къуыри, бӕрӕгбоны фӕдыл улӕфт бонты фӕстӕ, фехъусын кодта Цхинвалы администрацийы ахуырады хайады хистӕр Сиукъаты Ольга.

Хуссар Ирыстоны сӕрдӕй фӕстӕмӕ фылдӕр кӕнынц коронавирусӕй рынчынтӕ. Югосетпотребнадзоры бӕрӕггӕнӕнтӕм гӕсгӕ, ивгъуыд суткӕйы вирус сбӕрӕг кодтой 48 адӕймагӕн.

"Карантины фӕдыл фыццаг приказтӕ ӕрбацыдысты 9 сентябры. Уӕдӕй фӕстӕмӕ ӕрвыл бон фылдӕр кӕны ӕхгӕд кълӕсты нымӕц. Абоны бон махмӕ ӕхгӕд сты 11 къласы ӕмӕ фондз къорды сабидӕтты. Кълӕстӕ ӕхгӕд сты 1, 2, 5 ӕмӕ 6-ӕм скъолаты. Карантин фӕуд кӕны 24 сентябры", - загъта Сиукъаты Ольга.

Уый банысан кодта, зӕгъгӕ, ахуырдзауты хсӕн рынчынтӕ кӕцы кълӕсты ис, уым ахуыргӕнджытӕ раттынц хӕслӕвӕрдтӕ ӕмӕ уадзынц консультацитӕ.

"Афтӕ нын дзуапп кӕнынц скъолаты директортӕ. Фӕлӕ махмӕ ахуыргӕнджытӕй дӕр бирӕ ис рынчын. Дистанцион ахуыр зын, ӕмӕ къласӕн сӕхи ахуыргӕнӕг куы нӕ вӕййы, уӕд та ноджы зындӕр у", - банысан кодта Сиукъаты Ольга.

Йӕ ныхӕстӕм гӕсгӕ, ахӕм уавӕрты хъыгдард ӕййафы ахуырадон процесс.

Майрӕмбоны бӕрӕггӕнӕнтӕм гӕсгӕ, Хуссар Ирыстоны пандемийы райдайӕнӕй коронавирусӕй фӕрынчын сты 5473 адӕймаджы.

9
Сергей Меняйло

Сергей Меняйлойы равзæрстой Цæгат Иры сæргълæууæгæй

10
Меняйлойæ дарддæр кандидатты нымæцы уыдысты регионы депутаттæ Баликъоты Валерий æмæ Медея Элдзарова

ЦХИНВАЛ, 19 сен - Sputnik. Цæгат Ирыстоны депутаттæ сусæг хъæлæсæппæрсты руаджы равзæрстой Сергей Меняйлойы регионы къухдариуæггæнæгæй.

"Меняйлойы тыххæй схъæлæс кодтой - 57, ныхмæ - 0, не ʻсхъæлæс кодтой - 0", - загъта Цæгат Ирыстоны парламенты нымайæн къамисы сæрдар Гæбæраты Юрий.

Цæгат Ирыстон комкоммæ æвзæрстытæ нæ уадзы, регионы разамонæджы æвзары парламент УФ президенты бавдыстгонд кандидатурæты нымæцæй.

"Ӕз æй зонын, Ирыстоны цæрджытæ махмæ æнхъæлмæ кæсынц раст къахдзæфтæм. Ӕнхъæлмæ кæсынц ног скъуыддзæгтæ æмæ рæстдзинадмæ. Нæ хæс та у саразын афтæ, цæмæй алкæцы адæймагæн дæр йæ цард цæуа сабыр æмæ фадатджынæй. Регионы цæрджытæ хъуамæ уыной мах кæй архайæм иумæйаг хæрзиуæгл. Ууыл кусдзæн æз уæ æххуысæй", - загъта Сергей Меняйло.

10