РБМЦ волонтертӕ

Тыбылты Александр: туаггуыры цех куыннӕ самал кӕнӕм, уӕд нӕ хъуыддаг ӕвзӕр уыдзӕн

10
(ранӕуӕггонд 11:23 03.12.2020)
Коронавирусы апарахаты дуджы Хуссар Ирыстоны медкластеры сæ куыстыл нал ӕххӕссыдысты дохтыртӕ ӕмӕ ӕндӕр персонал, уӕд сӕм ӕххуысмӕ бацыдысты волонтертӕ. Ӕххуысгӕнджыты куысты фӕзуаттӕй иу ссис туаггуыры хайад

"Сырх зонӕйы" туаггуыры хӕрдзтӕ ивгъуыд мӕйы схызтысты рекордон нымӕцмӕ - суткӕ 180 баллоны. Тыхст рӕстӕджы ӕххусымӕ чи бацыд, уыдон сӕ цӕст ӕрӕвӕрдтой туаггуыры хайады инженер Тыбылты Александры иузӕрдион куыстыл. Уый, сӕ ныхӕстӕм гӕсгӕ, ӕрцард  рынчындоны æмæ куыста æнæрлæугæйæ. Тыбылты Александр радзырдта Sputnik уацхӕссӕг Плиты Фатимӕйӕн йӕ интервьюйы туаггуыры хайады уавӕр, ӕвӕрццаг ивындзинӕдтӕ ӕмӕ волонтерты ӕххуысы тыххӕй.

- Волонтертӕ иууылдӕр дзурынц Дӕ куысты тыххӕй. Ацы хайады кусыс цалдӕр азы, алыхатт дӕр дын дзы афтӕ тынг бирӕ фыдӕбон уыд?

- Ӕртӕ азы дӕргъы кусын ам. Уыд-иу ахӕм рӕстӕг дӕр ӕмӕ бынтондӕр нӕ уыд куст. Мӕ зӕрдыл ма лӕууы ӕндӕраз, уӕд дӕр уыд уӕззау грипп ӕмӕ дзы уыд бирӕ рынчынтӕ  - 20 адӕймаджы бӕрц. Уӕд дӕр туаггуыры хӕрдзтӕ фӕфылдӕр сты, фӕлӕ йӕ абоны уавӕрмӕ абарӕн нӕй.

- Ацы азы фӕззӕджы та коронавирусы аппарахат тӕссаг уавӕрмӕ кӕд ӕрцыд?

- Октябыры. Уӕд рычынты нымӕц бонӕй-бонмӕ фылдӕр кодта, уыимӕ иумӕ рӕзтысты туаггуыры хӕрдзтӕ. Уыд ахӕм бонтӕ ӕмӕ-иу 200 баллон дӕр бахъуыд. Абон рынчынтӕ фӕкъаддӕр сты, фӕлӕ уӕддӕр туаггуыр бирӕ хъӕуы.

- Ныридӕгӕн уын ӕххуыс кӕнынц волонтертӕ, фӕлӕ се рбацыдмӕ куыд ӕххӕссыдыстут уӕ куыстыл?

- Ахӕм бонтӕ уыд ӕмӕ-иу иунӕгӕй баззадтӕн. Волонтертӕ уӕд нырма не ‘рбацыдысты, нӕхи кусджытӕй чи рынчын уыд, аннӕтӕ куысты фӕстӕ тындзыдтой сӕ хӕдзӕрттӕм. Иу хатт райсомӕй ӕххуысмӕ чи рбацыд, уыдон уым 70 баллоны куы баййӕфтой, уӕд дисы бахаудтой. Иунӕгӕй-иу куы куыстон, уӕд уынгтӕй дӕр кодтон адӕмы ӕххусымӕ, ӕхсӕвы адӕм уынгыл цъус уыд ӕмӕ мӕ хъахъхъӕнджытӕ уыдысты уынгӕджы.

Волонтеры РММЦ
Из личного архива Роина Вазагова
РБМЦ волонтертӕ

- Дзыллон информацийы фӕрӕзты ӕмӕ социалон хызӕгты арӕх фӕфыссынц  волонтерты куысты тыххӕй, цы ис ацы ӕххуысы ӕцӕг ӕмӕ ӕрымысгӕ?

- Тынг стыр куыст бакодтой. 15 адӕймаджы бӕрц сӕ уд радтой ацы хъуыддагмӕ. Уыдон архайдтой сӕхицӕн ном скӕныны тыххӕй, науӕд сӕ раппӕлыны тыххӕй нӕ. Ӕцӕг лӕгдзинад равдыстой.

- Фӕстаг рӕстӕджы уавӕр фӕхуыздӕр, туаггуыры лини ауагътой "сырх зонӕ"-йы объекттӕм. Куысты гуырахст фӕкъаддӕр ис?

- Куыст уӕддӕр бирӕ ис. Баллонтӕ ӕрмӕст нал хъӕуы хӕссын уӕладзыгтӕм.  Волонтертӕ бирӕ цӕуы, уыдон ӕвдӕлон кӕнынц хӕдтулгӕтӕ. Мӕнӕн дӕр мӕ куыст фӕрогдӕр ис, ног кусджытӕ дӕр айстой, ӕмӕ ӕз дӕр ӕппынӕдзух ам нал цӕрын.

 - Зымӕгон рӕстӕг тӕссаг у Транскам ӕрӕхгӕнынӕй боныгъӕды аххосӕй. Цасы фаг суыдзӕн уӕд бынаты туаггуыр?

- Хуыцаумӕ кувӕм, цӕмӕй фӕндаг ма сӕхгӕна. Дзырд цӕуы туаггуыры станц балхӕныныл. Ныфс мӕ ис, афоныл ын бантысдзӕн самал кӕнын.Науӕд нӕ хабар бирӕ фӕуӕззаудӕр уыдзӕн.

10
Габайты Зӕлинӕ

"Ӕнӕмӕнг хъӕуынц психологтӕ": волонтер "сырх зонӕ"-йы тыххӕй Цхинвалы

14
(ранӕуӕггонд 13:36 11.11.2020)
Дохтыр ӕмӕ психолог, коронавирусы апарахаты рӕстӕджы та сывӕллӕтты рынчындоны волонтер Габайты Зӕлинӕ радзырдта Sputnik, куыд ивы уавӕр Цхинвалы "сырх зонӕ"-ты ӕмӕ ӕнӕмӕнг цӕмӕн хъӕуынц психологтӕ

- Зӕлинӕ, кӕд сфӕнд кодтай бацӕуын, Хуссар Ирыстоны коронавирусӕй рынчынтимӕ чи архайы, уыдонмӕ ӕххуысмӕ?

- Мӕ фыд бахауд реанимацимӕ. Уым уавӕр хуыздӕр уыд, медикты нӕ хъуыд ме 'ххуыс, ӕмӕ-иу ӕрбацыдтӕн Сывӕллӕтты рынчындоны дыккаг уӕладзыгмӕ ӕххуысмӕ. Адӕм сӕ хызынтыл бадтысты коридорты. Иу медхойы бӕрны уыд ӕнахуыр бирӕ рынчыны, кӕцытӕн хъуыд ӕвӕрын капельницӕтӕ ӕмӕ судзинтӕ аразын, ӕз та уыдонмӕ арӕхсын. Уыд дзы волонтертӕ, кӕцытӕ дард сты медицинӕйӕ, фӕлӕ ӕххуыс кодтой сӕ бон куыд кодта афтӕ.

Уӕдӕй нырмӕ рацыд 10 бонмӕ ӕввахс, "Сырх зонӕ"-йы уавӕр фӕхуыздӕр ис. Кусджытӕ фылдӕр ис. Стабилондзинад фӕзынд. Волонтертӕн дӕттынц хъахъхъӕнӕн костюмтӕ, мӕнӕн уый мидӕг кусын зын у, стӕй рынчын дӕр уыдтӕн ӕмӕ кусын айдагъ маскӕйы.

- Фӕстаг рӕстӕджы арӕх фӕдзурынц "сырх зонӕ"-йы психологты хъуагдзинадыл. Дӕхӕдӕг дӕр фыстай ацы проблемӕйы тыххӕй дӕ фарсыл Фейсбукы. Цӕмӕн ӕрцыдтӕ ахӕм хъуыдымӕ? 

- Коронавирусы низы симптомтӕй иу у паникӕ. "Сырх зонӕ"-мӕ фыццаг бон куы ӕрбацыдтӕн, уӕд дзы азмӕлӕнтӕ нӕ уыд. 

Психологты ӕххуыс мӕ зӕрдыл ӕрлӕууыд, куы федтон ӕвзонг адӕмы 37,4 градусы температурӕ ӕмӕ хъуыры чысыл хъыгдардимӕ, кӕцытӕн сӕрибарӕй сӕ бон уыд хос кӕнын хӕдзары, фӕлӕ бацахстой бынат рынчындоны. Ӕмбарын ӕй, ӕфсон нӕ кодтой. Уыдон уыдысты тасы бын. Хъуыд сӕ психологон ӕххуыс.

Тынг хорз уаид, куы фӕзынид психологон ӕххуысы телефоны лини. Рынчындоны фенын ӕрмӕст Хъӕцмӕзты Иринайы, кӕцы "сырх зонӕ"-йы ис, фӕлӕ психологы хуызы нӕ. Уый кӕны ӕфснайгӕ, фӕлӕ рӕстӕгӕй-рӕстӕгмӕ рынчынты фарсмӕ ӕрбады ӕмӕ фӕхуыздӕр вӕййынц.

Иумӕйагӕй сисгӕйӕ дӕр уавӕр фӕхуыздӕр ис. Фӕкъаддӕр сты рынчынтӕ, ныр дӕр дзы ис коридорты, фӕлӕ куыддӕр ӕмбӕлон уагыл. 

Ацы уӕладзыджы къуырийы размӕ адӕм уыдысты тасы, ныр та сабырӕй сӕхицӕн телевизормӕ кӕсынц. Ӕвзонг чызджы уый размӕ федтон кӕугӕ, тарст мӕлӕтӕй, уый дӕр ныр сабырӕй бады. Бирӕ дзы ис рынчынтӕ 35 азы кары онг.

- Хуссар Ирыстоны ис фаг психологтӕ, кӕцытӕ бакусой рынчынтимӕ?

- Психологтӕ республикӕйы ис, ӕгас факультет ис ХИПУ-йы. Хӕсты фӕстӕ егъау къордӕй райстам ног квалификаци. Рауль Валленбергы номыл сӕрмагонд психологи ӕмӕ педагогикайы институт ӕмӕ институт "Гармония" уагътой ахуыртӕ ам. Уыдон амыдтой, куыд хъӕуы рахизын кӕнын адӕмы стрессон ӕмӕ фӕстравмӕйон уавӕртӕй. 

Дыууӕ азы дӕргъы куыстой немӕ, дыууӕ гӕххӕтты нын радтой - иу дзы у психологон консультацитӕ, аннӕ та травмӕимӕ куыст.

18 адӕймаджы райстой ахуырад, уыдон ныртӕккӕ психологтӕй нӕ кусынц, фӕлӕ ӕнӕ уый  ӕххуыс кӕнынц бахъуыды рӕстӕджы.

14
Битеты Алан

Æрмадзтæ, равдыстон зал æмæ нывæзтытæ: Нывгæнджыты цæдисы ног хистæр йæ куысты тыххæй

59
(ранӕуӕггонд 15:21 30.01.2020)
Ивгъуыд къуыри Хуссар Ирыстоны Нывгæнджыты цæдисы хистæрæй æвзæрст æрцыд курдиатджын нывгæнæг Битеты Алан. Йæ кандидатурæйæн схъæлæс кодтой цæдисы фылдæр уæнгтæ. Ног хистæр йæ дæлбар бакодта 37 нывгæнæджы лыгкæнинаг проблемæтæ

Битеты Алан нывкæнынады сферамæ фæуазæг фондз азы размæ, уæдæй нырмæ йын бантыст скæнын хуызфыссынады 100 куысты бæрц. 2018 азы ацыд йæхи сæрмагонд равдыст, йæ æрмадзы иу сис ныр дæр дзаг у æнæфæуд куыстытæй.

- Алан, арфæ дын кæнæм дæ ног бæрнон бынаты тыххæй. Цы фæндтимæ слæуыдтæ Цæдисы сæргъ?

Двойная жизнь Битиев Вадим
© Sputnik / Алексей Ковалев

Цалдæр азы дæргъы кусын ацы сферæйы – куыстимæ æмæ проблемæтимæ дæн зонгæ. Кæй зæгъын æй хъæуы, ног статус дæтты æвæрццаг æнкъарæнтæ дæр æмæ уыимæ иумæ бæрндзинад дæр. Цæдисы сконды ис 37 нывгæнæджы, уыдон раз лæууæг проблемæтæ ныр цасдæр бæрцæй баисты мæн дæр. Баззад нын ацы сферæйы стыр бынтæ советон дугæй, фæнды нæ рауадзын чингуытæ, журналтæ куыд архайгæтæ, афтæ ивгъуыд дуджы нывгæнджыты цардвæндаг æмæ куыстытимæ. Нывæзтты фылдæр бæрц баст у сфæлдыстадон куыстимæ – хъавæм уадзын равдысттæ.

- Фыццаг рады цы фарстытæ скъуыддзаг кæндзынæ Дæ ног бынаты?

Сæйрагдæрыл нымайын нывгæнджыты æрмадзы фарст. Нæ бæстыхай ис Цхинвалы 13 коммунары уынгыл, Тæрхондонмæ хæстæг. Бæстыхайы æдæппæт ис 18 æрмадзы, нывгæнджыты нымæц та у 37. Ис нæм нывгæнджыты династитæ – уыдон кусынц иумæ, ис адæм, кæцытæ кусынц хæдзæртты, кæцыдæртæ та Нывгæнæн ахуыргæнæндоны, аннæтæ Аивæдты лицейы. Цæдисæн æрвылмæй президент хицæн кæны 100 мин сомы, уымæй цадæггай цалцæг кæнæм æрмадзты бæстыхай, ацы аз хъуамæ цалцæг æрцæуа фасад дæр. Фæлæ уæддæр фаг не ʻсты хатæнтæ.

Выставка Союза художников Южной Осетии
© Sputnik / Наталья Айриян
Битеты Аланы куыст

Цæдисы тыхы нæй ацы фарст алыг кæнын, фæлæ йæ æвæрдзыстæм уæлдæр структурæты раз. Советон дугæй нын баззад зæххы фадыг, ныридæгæн уый у хъаугъайаг. Фарсты фæдыл нырма ныхас кæндзыстæм культурæйы министр æмæ президентимæ, стæй нывæнддзыстæм нæ дарддæры къахдзæфтæ. Президенты фæрцы махæн бантыст сцалццæг кæнын æрмадзты миддæгагон хатæнтæ, ауагътам хъармгæнæн системæ, хъæуы ма сцалцæг кæнын бæстыхайы æддаг фарс.

- Бирæ æзты дæргъы æдзæллаг уавæры ис Нывгæнджыты цæдисы равдыстты зал, куыд уыдзæн йæ дарддæры хъысмæт?

Ахсджиаг у равдыстон залы фарст. Зæгъæн ис, уый у æркæлыны æввонг, хаст æрцыд инвестицион нывæзтмæ, фæлæ дырысæй бæрæг нæу йæ арæзтады аз. Равдыстон зал саразын куы бантыса, уæд уый уыдзæн стыр къахдзæф, уымæн æмæ сфæлдыстадон кусæгæн йæ куыст равдисыны фадат куыннæ уа, уæд размæ цæуын зын у.

Равдысты зал ис Хетæгкаты Къостайы уынгы цыппæрæм хæдзары, агъуыст федтой специалисттæ æмæ, сæ хъуыдымæ гæсгæ, æнæхъæн бæстыхай у кæлæддзаг. Мæн уырны, тагъд рæстæджы зал кæй æрцæудзæн арæзт æмæ нæ нывгæнджыты сфæлдыстадимæ зонгæ кæндзысты адæм. Нырма уал равдыстыты æрфысым кæнынц ПККЗ "Чермен" æмæ Республикон библиотекæйы фойетæ, Паддзахадон университет - уым фæнд кæнæм ауадзын Валерий Авагимовы равдыст ацы аз.

- Бынæттон мадзæлттæй дарддæр ма уæ нывæзты ис æхсæнадæмон æмвæзадыл равдысттæ саразын дæр?

Хуссар Иры аивады фадыгнывкæнынады хаххы хуызæн фидар никуы у. Хистæр æмгæрттæ мын куыд зæгъынц, афтæмæй Хуссар Иры Нывгæнæн ахуыргæнæндон уыд æртыккаг бынаты Советон цæдисы, ардæм ахуырмæ цыдысты фæсарæнтæй дæр. Уыцы бæрзонд æмвæзады бынтæй абон дæр нырма хъæзныг стæм. Мах аразæм ныридæгæн цæдисы правлениимæ нæ куыстыты нывæзт, æрæмных æй кæндзыстæм Культурæйы министрадимæ. Бирæ бæрцæй хъуыддаг баст у хæрдзтимæ.

Картина Вадима Бежанова За водой
© Sputnik / Наталья Айриян
Бежанты Вадимы куыст

- Куыд гæнæн ис суæвын Нывгæнджыты цæдисы уæнг?

Хъæуы æмбæлон ахуырад, куысты фæлтæрддзинад, куырдиат махмæ, цалдæр рекомендаци æмæ стæй цæдисы уæнгтæ хæссынц скъуыддзаг. Ныр мæм ис дыууæ куырдиаты æвзонг чызг-нывгæнджытæй. Нывгæнджыты нымæц юристты бæрц нæу, алы адæймаг дæр æмбары, ацы куыстæй бинонтæ нæ фæлæ ма æгæрыстæмæй дæхи дæр зынæй фæдардзынæ.Фæлæ нымæцмæ æнæкæсгæйæ нæм ис тынг хорз дæснытæ. Сæ куыстытæ уæй дæр цæуынц, фылдæр бæрцæй Хуссар Ирæй ацæугæ адæм фелхæнынц нæ нывгæнджыты куыстытæ, цæмæй сæ райгуырæн бæстæйы иу комдзаг семæ ахæссой æцæгæлон бæстæмæ.

59
Ивар ӕнӕмбӕлон урӕды тыххӕй: БАМ-мӕ бацӕуӕн нал вӕййы ӕхсӕнадон транспортӕн

Ивар ӕнӕмбӕлон урӕды тыххӕй: БАМ-мӕ бацӕуӕн нал вӕййы ӕхсӕнадон транспортӕн

3
(ранӕуӕггонд 16:50 26.01.2021)
Плиты Ароны уынгыл уӕвӕг Уӕрӕсейы ӕфсӕддон базӕйы кусджытӕ сӕ хӕдтулгӕтӕ кӕй ӕруромынц фӕндаггӕрон, уымӕ гӕсгӕ дзы рӕстмӕ азмӕлӕн нал вӕййы, уый хынцгӕйӕ автоинспекци фӕнд кӕны сӕвӕрын фӕдзӕхсты нысӕнттӕ

ЦХИНВАЛ, 26 янв — Sputnik, Плиты Фатимӕ. Хуссар Ирыстоны столицӕйы БАМ-ы микрорайонмӕ ӕхсӕнадон траспорты фӕндаг сӕхгӕнынц фӕндаггӕрон урӕд хӕдтулгӕтӕ. Автобусы шофрты бахъӕуы фӕндагон змӕлды тӕмӕны фӕстӕмӕ цыдӕй бацӕуын лӕууӕндонмӕ.

Цхинвалы ӕфсӕддон городокмӕ фӕндаг Плиты Ароны уынгыл фарон цалцӕг куы цыд уӕддӕр ссис хъаугъайаг, уӕд цӕрджытӕ домтой цӕмӕй йӕ фӕуӕрӕхдӕр кӕной. Фӕндаг арӕзт ӕрцыд домӕнтӕм гӕсгӕ, уӕддӕр разынд проблемон. Ам уӕвӕг Уӕрӕсейы ӕфсӕддон базӕйы кусджытӕ сӕ хӕдтулгӕтӕ кӕй ӕруромынц, уымӕ гӕсгӕ дзы рӕстмӕ азмӕлӕн нал вӕййы.

"Фӕндаг арӕзт куы фӕцис, уӕд фӕндаггӕрон сӕвӕрдтой бордюртӕ. Раздӕр ӕфсӕддонтӕ кӕд сӕ хӕдулгӕтӕ урӕдтой Афганистаны хӕстонты цырты цур, уӕд дзы ныр бахизӕн нал ис. Уымӕ гӕсгӕ фӕндаггӕрон байдзаг вӕййы хӕдтулгӕтӕй ӕмӕ рейсон автобустӕн нал вӕййы бацӕуӕн",- загъта районы цӕрӕг Эльбрус.

Ӕрӕджы рейсон автобус уынгӕг фӕндагыл раскъуыдта йӕ кӕсӕн, хӕдтулгӕйы бардарӕг домы дӕс мин.

Припаркованные вдоль дорог машины мешают движению общественного транспорта в Цхинвале
© Sputnik / Фатима Плиева
Хуссар Ирыстоны столицӕйы БАМ-ы микрорайонмӕ ӕхсӕнадон траспорты фӕндаг сӕхгӕнынц фӕндаггӕрон урӕд хӕдтулгӕтӕ

Фарст алыг кӕныны нысанӕн паддзахадон автоинспекци сӕвӕрдта пост.

"Уавӕр хынцгӕйӕ мах сӕвӕрдам уӕлӕмхас пост ацы ран. Нӕ инспектортӕ сӕ хъус дарынц уавӕрмӕ райсом 7:30-ӕй 9 сахатмӕ Фӕстӕдӕр ам сывӕрдзыстӕм фӕндагон нысӕнттӕ, кӕцытӕ фӕдзӕхсдзысты, цӕмӕй ам хӕдулгӕтӕ ма уромой. Фӕткхалджытӕ ивар цӕуыдзысты", - загъта Sputnik паддзахадон автоинспекцийы агитаци ӕмӕ пропагандӕйы хистӕр инспектор Уалыты Альма.

Припаркованные вдоль дорог машины мешают движению общественного транспорта в Цхинвале
© Sputnik / Фатима Плиева
Хуссар Ирыстоны столицӕйы БАМ-ы микрорайонмӕ ӕхсӕнадон траспорты фӕндаг сӕхгӕнынц фӕндаггӕрон урӕд хӕдтулгӕтӕ
3