Гӕбӕраты Юрий

Гӕбӕраты Юрий: абон ирон газет у ирондзинад тауӕг

43
(ранӕуӕггонд 14:00 23.07.2021)
Майрӕмбоны Хуссар Ирыстоны нысан кӕнынц дзыллон информацион фӕрӕзты бон, раст ацы бон 1906 азы рухс федта фыццаг ирон мыхуыры фӕрӕз - "Ирон газет"

Ног рӕстӕг ацы бон ссис ДИФ боны бындур, бӕрӕгбон нысан кӕнынц ӕппӕт журналисттӕ - телеуынад, радио, газетттӕ, мыхуыры фӕрӕзтӕ, ӕмӕ, кӕй зӕгъын ӕй хъӕуы, ирон газеты традицитӕ дарддӕргӕнӕг "Хурзӕрин". Йӕ редактор Гӕбӕраты Юрий радзырдта Sputnik ацы боны нысаниуӕджы тыххӕй ӕмӕ нырыккон журналистикӕ ӕмӕ ӕвзаджы проблематыл.

- Ирыстоны 1906 рацыд фыццаг "Ирон газет", ацы цауы нысаниуӕг цы уыд уӕды дуджы ӕмӕ абон?

Ирон газет" кӕд бирӕ нӕ фӕцыд, уӕддӕр ныууагъта стыр фӕд ӕмӕ нымад цӕуы фыццагыл. Ацы бӕрӕгбон саразын дӕр нӕхи хъуыды уыд, раргом ӕй кодтам хицауады рабадтыл. Уымӕн ӕмӕ Советон хицауад нал уыд, йӕ бӕрӕггбон дӕр нал уыд. Уӕд сбӕлвырд кодтам фыццаг ирон газеты рацыды бон равзарын. Мӕ хъуыдыйыл сразы сты. Ӕз бӕрӕгбонтӕ нысан кӕнын уадиссаг нӕ уарзын, ахсджиагылдӕр нымайын кусын. Бӕрӕгбон та у зӕрдылдарынӕн. Раст куы зӕгъӕм, уӕд йӕ тых сафы, уымӕн ӕмӕ интернет тыхджындӕр кӕны. "Хурзӕрин" нæ, фæлæма ӕгӕрыстӕмӕй бынӕттон интернет фӕрӕзтӕй дӕр фӕраздӕр вӕййынц дам-думтӕ ӕмӕ социалон хызӕгтӕ. Мыхуыыр фӕрӕзтӕ нал ӕййафынц уыдоны.

Фæлæ уыцы рӕстӕг ирон адӕмӕн ӕндӕр ницы уыд, кӕцы хастаид рухсад. Стӕй уый фӕстӕ, ам Хуссары цалынмӕ "Хурзӕрин" рацыд 1924 азы, уæдмæ нӕ уыд рухсадон уагдон - нӕдæр телеуынад, нӕдӕр театр, нӕдӕр радио. "Хурзӕрин" у Хуссар Ирӕн йӕ фыццаг ахуыргӕнӕг. Ӕз ма ӕрӕййӕфтон Джиоты Гаврушы, уый фӕцард йӕ 104 азы ӕмӕ-иу уый мысыд. Уыдон иу газет сӕхӕдӕг парахат кодтой, мызды бӕсты та сын уыд сӕкӕры къӕртт, алкӕцы хӕдзаронӕй.

Абон ирон газетӕн йӕ нысан ӕрмӕст информаци хӕссын нӕу, фӕлӕ ма у ирондзинад тауӕг. Ӕз нымайын уый сӕйрагдӕр у, информаци ис интернеты дӕр ӕмӕ уырыссагау цы мыхуыры фӕрӕзтӕ кусынц, уым дӕр. "Хурзӕрин" у ирон æвзаг ӕмӕ ирон ӕгъдӕуттӕ парахатгӕнӕг.

- Ирон ӕвзаджы проблема актуалон у фӕстаг азты Хуссар Ирыстоны дӕр. Куыд хъуыды кӕныс ирон газет цас бӕрц ӕххуыс у ацы хъуыддагӕн?

Газет ӕрмӕст ӕххуыс у уымӕн ӕмӕ йӕ нӕ уадзы рох кӕнын ӕмӕ зӕрдыл дары ирон ӕвзаг, кӕй ис. Афтӕ мачи дзурӕт, рӕвдауӕндоны, науӕд скъолайы аххос у. Ирон ӕвзагӕй цалынмӕ официалон ӕмвӕзадыл пайда кӕной, цалынмӕ сывӕллон телеуынадмӕ кӕсгӕйӕ уына президент, депутат, директор уӕртӕ сыгъдӕг иронау сӕ хъуыддагыл дзурынц, уӕдмӕ йӕ нӕ бауарздзысты. Сывӕллон ӕй хъомӕ уына, мадӕлон ӕвзаг хъуыддаджы ӕвзаг у, науӕд йӕ цӕсты нӕ ахады. Алы сывӕллон дӕр ӕй хъуамӕ зона, ахуыр куы фӕуа, мӕ йе 'взаг куыннӕ зона, уӕд йын уыдзӕн кусын зын.

- Ивгъуыды Ды куыстай закъондӕттӕг органы. Барадон фадыджы ДИФ-ӕн цы ис аиуварс кӕнинаг ?

Цыдӕриддӕр уыд, уыдон парламенты мӕ куысты рӕстӕджы иуварс ӕрцыдысты. Рахастам цыппар закъоны бӕрц. Уым сӕйраг у бӕрнон кусӕг хӕсджын кӕй у, цӕмӕй журналистӕн афоныл информаци дӕтта.

-Абон журналисттӕ нысан кӕнынц сӕ профессионалон бон, цы зӕгъдзынæ абон Дæ коллегатӕн?

Хуссар Ирыстоны ӕппӕт журналисттӕн, ӕппӕт реакцитӕн мӕ фӕнды зӕгъын - сӕдӕ аз иу хатт иу нӕ бахъӕуӕт ӕвзӕр информаци дӕттын ӕмӕ ӕдзух та хорз хабӕрттӕ фидиуӕг уӕт.

43
 РБМЦ волонтертӕ

Тыбылты Александр: туаггуыры цех куыннӕ самал кӕнӕм, уӕд нӕ хъуыддаг ӕвзӕр уыдзӕн

15
(ранӕуӕггонд 11:23 03.12.2020)
Коронавирусы апарахаты дуджы Хуссар Ирыстоны медкластеры сæ куыстыл нал ӕххӕссыдысты дохтыртӕ ӕмӕ ӕндӕр персонал, уӕд сӕм ӕххуысмӕ бацыдысты волонтертӕ. Ӕххуысгӕнджыты куысты фӕзуаттӕй иу ссис туаггуыры хайад

"Сырх зонӕйы" туаггуыры хӕрдзтӕ ивгъуыд мӕйы схызтысты рекордон нымӕцмӕ - суткӕ 180 баллоны. Тыхст рӕстӕджы ӕххусымӕ чи бацыд, уыдон сӕ цӕст ӕрӕвӕрдтой туаггуыры хайады инженер Тыбылты Александры иузӕрдион куыстыл. Уый, сӕ ныхӕстӕм гӕсгӕ, ӕрцард  рынчындоны æмæ куыста æнæрлæугæйæ. Тыбылты Александр радзырдта Sputnik уацхӕссӕг Плиты Фатимӕйӕн йӕ интервьюйы туаггуыры хайады уавӕр, ӕвӕрццаг ивындзинӕдтӕ ӕмӕ волонтерты ӕххуысы тыххӕй.

- Волонтертӕ иууылдӕр дзурынц Дӕ куысты тыххӕй. Ацы хайады кусыс цалдӕр азы, алыхатт дӕр дын дзы афтӕ тынг бирӕ фыдӕбон уыд?

- Ӕртӕ азы дӕргъы кусын ам. Уыд-иу ахӕм рӕстӕг дӕр ӕмӕ бынтондӕр нӕ уыд куст. Мӕ зӕрдыл ма лӕууы ӕндӕраз, уӕд дӕр уыд уӕззау грипп ӕмӕ дзы уыд бирӕ рынчынтӕ  - 20 адӕймаджы бӕрц. Уӕд дӕр туаггуыры хӕрдзтӕ фӕфылдӕр сты, фӕлӕ йӕ абоны уавӕрмӕ абарӕн нӕй.

- Ацы азы фӕззӕджы та коронавирусы аппарахат тӕссаг уавӕрмӕ кӕд ӕрцыд?

- Октябыры. Уӕд рычынты нымӕц бонӕй-бонмӕ фылдӕр кодта, уыимӕ иумӕ рӕзтысты туаггуыры хӕрдзтӕ. Уыд ахӕм бонтӕ ӕмӕ-иу 200 баллон дӕр бахъуыд. Абон рынчынтӕ фӕкъаддӕр сты, фӕлӕ уӕддӕр туаггуыр бирӕ хъӕуы.

- Ныридӕгӕн уын ӕххуыс кӕнынц волонтертӕ, фӕлӕ се рбацыдмӕ куыд ӕххӕссыдыстут уӕ куыстыл?

- Ахӕм бонтӕ уыд ӕмӕ-иу иунӕгӕй баззадтӕн. Волонтертӕ уӕд нырма не ‘рбацыдысты, нӕхи кусджытӕй чи рынчын уыд, аннӕтӕ куысты фӕстӕ тындзыдтой сӕ хӕдзӕрттӕм. Иу хатт райсомӕй ӕххуысмӕ чи рбацыд, уыдон уым 70 баллоны куы баййӕфтой, уӕд дисы бахаудтой. Иунӕгӕй-иу куы куыстон, уӕд уынгтӕй дӕр кодтон адӕмы ӕххусымӕ, ӕхсӕвы адӕм уынгыл цъус уыд ӕмӕ мӕ хъахъхъӕнджытӕ уыдысты уынгӕджы.

Волонтеры РММЦ
Из личного архива Роина Вазагова
РБМЦ волонтертӕ

- Дзыллон информацийы фӕрӕзты ӕмӕ социалон хызӕгты арӕх фӕфыссынц  волонтерты куысты тыххӕй, цы ис ацы ӕххуысы ӕцӕг ӕмӕ ӕрымысгӕ?

- Тынг стыр куыст бакодтой. 15 адӕймаджы бӕрц сӕ уд радтой ацы хъуыддагмӕ. Уыдон архайдтой сӕхицӕн ном скӕныны тыххӕй, науӕд сӕ раппӕлыны тыххӕй нӕ. Ӕцӕг лӕгдзинад равдыстой.

- Фӕстаг рӕстӕджы уавӕр фӕхуыздӕр, туаггуыры лини ауагътой "сырх зонӕ"-йы объекттӕм. Куысты гуырахст фӕкъаддӕр ис?

- Куыст уӕддӕр бирӕ ис. Баллонтӕ ӕрмӕст нал хъӕуы хӕссын уӕладзыгтӕм.  Волонтертӕ бирӕ цӕуы, уыдон ӕвдӕлон кӕнынц хӕдтулгӕтӕ. Мӕнӕн дӕр мӕ куыст фӕрогдӕр ис, ног кусджытӕ дӕр айстой, ӕмӕ ӕз дӕр ӕппынӕдзух ам нал цӕрын.

 - Зымӕгон рӕстӕг тӕссаг у Транскам ӕрӕхгӕнынӕй боныгъӕды аххосӕй. Цасы фаг суыдзӕн уӕд бынаты туаггуыр?

- Хуыцаумӕ кувӕм, цӕмӕй фӕндаг ма сӕхгӕна. Дзырд цӕуы туаггуыры станц балхӕныныл. Ныфс мӕ ис, афоныл ын бантысдзӕн самал кӕнын.Науӕд нӕ хабар бирӕ фӕуӕззаудӕр уыдзӕн.

15
Габайты Зӕлинӕ

"Ӕнӕмӕнг хъӕуынц психологтӕ": волонтер "сырх зонӕ"-йы тыххӕй Цхинвалы

18
(ранӕуӕггонд 13:36 11.11.2020)
Дохтыр ӕмӕ психолог, коронавирусы апарахаты рӕстӕджы та сывӕллӕтты рынчындоны волонтер Габайты Зӕлинӕ радзырдта Sputnik, куыд ивы уавӕр Цхинвалы "сырх зонӕ"-ты ӕмӕ ӕнӕмӕнг цӕмӕн хъӕуынц психологтӕ

- Зӕлинӕ, кӕд сфӕнд кодтай бацӕуын, Хуссар Ирыстоны коронавирусӕй рынчынтимӕ чи архайы, уыдонмӕ ӕххуысмӕ?

- Мӕ фыд бахауд реанимацимӕ. Уым уавӕр хуыздӕр уыд, медикты нӕ хъуыд ме 'ххуыс, ӕмӕ-иу ӕрбацыдтӕн Сывӕллӕтты рынчындоны дыккаг уӕладзыгмӕ ӕххуысмӕ. Адӕм сӕ хызынтыл бадтысты коридорты. Иу медхойы бӕрны уыд ӕнахуыр бирӕ рынчыны, кӕцытӕн хъуыд ӕвӕрын капельницӕтӕ ӕмӕ судзинтӕ аразын, ӕз та уыдонмӕ арӕхсын. Уыд дзы волонтертӕ, кӕцытӕ дард сты медицинӕйӕ, фӕлӕ ӕххуыс кодтой сӕ бон куыд кодта афтӕ.

Уӕдӕй нырмӕ рацыд 10 бонмӕ ӕввахс, "Сырх зонӕ"-йы уавӕр фӕхуыздӕр ис. Кусджытӕ фылдӕр ис. Стабилондзинад фӕзынд. Волонтертӕн дӕттынц хъахъхъӕнӕн костюмтӕ, мӕнӕн уый мидӕг кусын зын у, стӕй рынчын дӕр уыдтӕн ӕмӕ кусын айдагъ маскӕйы.

- Фӕстаг рӕстӕджы арӕх фӕдзурынц "сырх зонӕ"-йы психологты хъуагдзинадыл. Дӕхӕдӕг дӕр фыстай ацы проблемӕйы тыххӕй дӕ фарсыл Фейсбукы. Цӕмӕн ӕрцыдтӕ ахӕм хъуыдымӕ? 

- Коронавирусы низы симптомтӕй иу у паникӕ. "Сырх зонӕ"-мӕ фыццаг бон куы ӕрбацыдтӕн, уӕд дзы азмӕлӕнтӕ нӕ уыд. 

Психологты ӕххуыс мӕ зӕрдыл ӕрлӕууыд, куы федтон ӕвзонг адӕмы 37,4 градусы температурӕ ӕмӕ хъуыры чысыл хъыгдардимӕ, кӕцытӕн сӕрибарӕй сӕ бон уыд хос кӕнын хӕдзары, фӕлӕ бацахстой бынат рынчындоны. Ӕмбарын ӕй, ӕфсон нӕ кодтой. Уыдон уыдысты тасы бын. Хъуыд сӕ психологон ӕххуыс.

Тынг хорз уаид, куы фӕзынид психологон ӕххуысы телефоны лини. Рынчындоны фенын ӕрмӕст Хъӕцмӕзты Иринайы, кӕцы "сырх зонӕ"-йы ис, фӕлӕ психологы хуызы нӕ. Уый кӕны ӕфснайгӕ, фӕлӕ рӕстӕгӕй-рӕстӕгмӕ рынчынты фарсмӕ ӕрбады ӕмӕ фӕхуыздӕр вӕййынц.

Иумӕйагӕй сисгӕйӕ дӕр уавӕр фӕхуыздӕр ис. Фӕкъаддӕр сты рынчынтӕ, ныр дӕр дзы ис коридорты, фӕлӕ куыддӕр ӕмбӕлон уагыл. 

Ацы уӕладзыджы къуырийы размӕ адӕм уыдысты тасы, ныр та сабырӕй сӕхицӕн телевизормӕ кӕсынц. Ӕвзонг чызджы уый размӕ федтон кӕугӕ, тарст мӕлӕтӕй, уый дӕр ныр сабырӕй бады. Бирӕ дзы ис рынчынтӕ 35 азы кары онг.

- Хуссар Ирыстоны ис фаг психологтӕ, кӕцытӕ бакусой рынчынтимӕ?

- Психологтӕ республикӕйы ис, ӕгас факультет ис ХИПУ-йы. Хӕсты фӕстӕ егъау къордӕй райстам ног квалификаци. Рауль Валленбергы номыл сӕрмагонд психологи ӕмӕ педагогикайы институт ӕмӕ институт "Гармония" уагътой ахуыртӕ ам. Уыдон амыдтой, куыд хъӕуы рахизын кӕнын адӕмы стрессон ӕмӕ фӕстравмӕйон уавӕртӕй. 

Дыууӕ азы дӕргъы куыстой немӕ, дыууӕ гӕххӕтты нын радтой - иу дзы у психологон консультацитӕ, аннӕ та травмӕимӕ куыст.

18 адӕймаджы райстой ахуырад, уыдон ныртӕккӕ психологтӕй нӕ кусынц, фӕлӕ ӕнӕ уый  ӕххуыс кӕнынц бахъуыды рӕстӕджы.

18
Цхуырбаты Тимур

Цхуырбаты Тимур: Хуссар Иры паддзахады бындур сæвæрдтой "Адæмон ныхасы" минæвæрттæ

6
(ранӕуӕггонд 10:45 20.09.2021)
Хуссар Ирыстоны фыццаг æрсидты депутат, фыдыбæстæ хъахъхъæнæг Цхуырбаты Тимур радио Sputnik эфиры радзырдта, паддзахадон тырыса æмæ республикæйæн цы нысаниуæг ис, уый тыххæй
Цхуырбаты Тимур: Хуссар Ирыстоны паддзахады бындур сæвæрдтой "Адæмон ныхасы" минæвæрдтæ

Хуссар Ирыстон ацы бонты нысан кæны дыууæ ахсджиаг бæрæгбоны – Паддзахадон тырыса æмæ Республикæйы бон. Цхуырбаты Тимур куыд радзырдта, уымæ гæсгæ республикæйæн дæр æмæ паддзахадон тырысайæн дæр бындур сæвæрдтой æхсæнадон змæлд "Адæмон ныхас"-ы минæвæрттæ.

"Ирыстоны бахъахъхъæнынæн мах сарæзтам практикон змæлд, фæлæ йын бындур сæвæрдтой "Адæмон ныхасы" уæнгтæ. Фыццаг уыд идейæ, æнæ уый æрмæст хъаруйæ ныцы сараздзынæ, æнæмæнг дзы хъæуы идейæ", - загъта Тимур.

Уый æрхъуыды кодта, паддзахад сæвзæрдты цы адæм архайдтой, уыдон, уæлдайдæр та Цоциты Аланы.

"Гуырдзыстон фыццаг хатт 23 ноябры куы æрбацыд, уæд уыдон тынг цæттæ уыдысты, махмæ та уыд æрмæстдæр хъару, тырыса дæр нын нæ уыд. Ленины портрет сын сæ размæ рахастам сырх тырысаимæ, уымæн нæ, æмæ Ленины табугæнджытæ уыдыстæм, фæлæ гуырдзиæгтæ мæсты кодтой, æмæ уый тыххæй", - бафиппадта Тимур.

Фыдыбæстæ хъахъхъæнæг ма куыд банысан кодта, афтæмæй Хуссар Ирыстоны паддзахадон тырыса идеологон æмæ эстетикон домæнтæм гæсгæ у æххæст.

6
Темӕтӕ:
Радио иронау