Къоста Коштэ

Къостайы цард хъæуы: хуссарирыстойнаг политик æмæ журналисты бархи "ахæст"

88
(ранӕуӕггонд 17:03 21.11.2019)
Коштэ Къоста радзырдта Sputnik хъæуы хибар цард, хъæууон цардуаджы цухдзинæдтæ æмæ æвæрццаг фæзындтыл, афтæ ма сыгъзæринæй æлхæд зæххытыл

ЦХИНВАЛ, 21 ноя — Sputnik, Плиты Фатимæ. Хуссар Ирыстоны политикон партийы экс-лидер, критикон телеалæвæрдты амонæг Коштэ Коста йæхи аиувас кодта активон цардæй æмæ æрбынат кодта йæ райгуырæн хъæу Донбыны (раздæры Дампалеты). Куырыхон лæг радзырдта Sputnik хъæуы хибар цард, хъæууон цардуаджы цухдзинæдтæ æмæ æвæрццаг фæзындтыл, афтæ ма сыгъзæринæй æлхæд зæххытыл.

Коста Кошты
© Sputnik / Наталья Айриян
Къоста Коштэ

Коштэ Къоста фæцис каст театралон факультет Мæскуыйы, ацард стыр столицæйы, стæй æрыздæхт йæ райгуырæн бæстæмæ. Ам куыста дзыллон информацийы фæрæзты къухдариуæггæнæджы бынæтты. Йæ ном хъуыстгонд уыд куыд критикон алæвæрдты автор. Уыд парти "Рæстаг Ир"-ы разамонæг. Абон уый йæхи дард айста политикон цардæй æмæ æрцард Донбыны хъæуы.

"Мæ фыдæлтæ цардысты Чеселтгомы, ацы зæххытæ сыгъзæринæй балхæдтой æмæ сæ дзæгъæл куыд ныууадзон", - радзырдта Къоста.

"Джабеличы лæг"

Къоста ныууагъта йæ политикон архайд æмæ балхынцъ кодта рæстæгмæ журналистон архайд. Парти "Рæстаг Ир" сæхгæдтой, ныннымæг ис йæ куыст дæр.

"Цалдæр алæвæрд ма сарæзтон Хуссар Иры хæстон архæйдтыты хайадисджытыл, кæцытæ хæсты фæстæ фæсахъат сты. Экс-президент Кокойты Эдуардимæ стæм хæстæджытæ æмæ мыл цæмæндæр гæсгæ æрфидар кодтой фауæн ном - "Джабеличы лæг". Бæрзонд бынæтты чи куыста, уыдон уæлдай", - зæгъы Къоста.

Хъæу æртæйæн

Донбыны ма ис æртæ хæдзары, фондз ахуырдзауы та скъолайы. Фæлæ хъæу æрбацæуæгæй цух нæу – ардæм къуыри дыууæ хатты цæуы æхсæнадон транспорт, æртæ хатты та дзулфыцæн комбинаты хæдтулгæ.

"Райсом скъоладзауты хъæлæба куы райхъуысы, уæд æй базонын, 9 сахаты кæй æххæст кæны. Хуры æрбакаст æмæ сывæллæтты уынæрæй зæрдæ райдзаст кæны. Мæскуымæ дæр ныццæуын, фæлæ дзы бирæ рæстæг нæ лæууын. Цхинвалы дæр вæййын боныгон, фæлæ фынæй кæнымæ цæуын ардæм. Ӕрмæст ам мæ уды дзæбæхæн баулæфы", - бафтыдта Коштэ Къоста.
Приготовление хашламы в Дампалет
© Sputnik / Наталья Айриян
Дампалет

Ӕцæгæлон ном

Дампалеты хъæу дæр цалдæр азы размæ бахауд топонимикон къамисы хъусдарды бын. Дампалеты ном нымад æрцыд советон Гуырдзыстоны æндæвдады бын райгуыргæ номыл æмæ йæ Донбынмæ райвтой. Фæлæ хъæуы цы стæм цæрджытæ ис, уыдон ног ном не ʻруарзтой.

"Хъæуы цæрджытæй иу адæймаджы дæр нæ бафарстой, ацы номыл разы стæм æви нæ. Донбын та равзæрстой, ома раздæр ам уыд цæдтæ, фæлæ фæстæг рæстæджыты æгæрыстæмæй нæ суадæттæ дæр сур кæнынынц", - бафтыдта уый.

Къуыдырфых фыд Къостайы рецептмæ гæсгæ

Донбынмæ цæуджыты егъау хай сты Къостайы уазджытæ. Йæ кæрты бæласы аууон ирон фынджы уæлхъус цæл кæнын бирæты бафæнды. Ныридæгæн лæгæн йæ зæрдæмæ цæуы бархи тард. Хибар царды уары йæхи рæсугъдзинад, фæлвары ирон къæбицы алыгъуызон хæринæгтæ аразын æмæ дзы уазджыты сбуц кæнын.

Приготовление хашламы в Дампалет
© Sputnik / Наталья Айриян
Къуыдырфых дзидза

Хашлама Кавказы адæмтæй алкæцы дæр хоны йæхи. Къостайæн ис йе рцæттæ кæныны хицæн рецепттæ.

Фынджы "паддзах"-ы хъæуы фыд, дон, цæхх æмæ рæстæмбис арт. Коштэ Къоста амоны, къуыдырфых дзидза цæттæ кæй цæуы цалдæр сахаты. Цалынмæ цуайнаджы смидæг кæны фыд, уæдмæ дон æнæрлæугæ æхсиды. Афтæмæй фыдызгъæл баззайы хæрзаддæрæй. Дыууæ-æртæ сахаты фæстæ сцæттæ вæййы дыууæ аходæны – хæрзад фыд æмæ диссаджы бас. Бас къусы хæрзтæф кæнгæйæ фынгмæ куыд хæццæ кæны, афтæ ма йæм бафтауынц ноджы хъонтхора æмæ нуры.

  • Къуыдырфых фыд Къостайы рецептмæ гæсгæ
    Къуыдырфых фыд Къостайы рецептмæ гæсгæ
    © Sputnik / Наталья Айриян
  • Къуыдырфых фыд Къостайы рецептмæ гæсгæ
    Къуыдырфых фыд Къостайы рецептмæ гæсгæ
    © Sputnik / Наталья Айриян
  • Къуыдырфых фыд Къостайы рецептмæ гæсгæ
    Къуыдырфых фыд Къостайы рецептмæ гæсгæ
    © Sputnik / Наталья Айриян
  • Къуыдырфых фыд Къостайы рецептмæ гæсгæ
    Къуыдырфых фыд Къостайы рецептмæ гæсгæ
    © Sputnik / Наталья Айриян
  • Къуыдырфых фыд Къостайы рецептмæ гæсгæ
    Къуыдырфых фыд Къостайы рецептмæ гæсгæ
    © Sputnik / Наталья Айриян
1 / 5
© Sputnik / Наталья Айриян
Къуыдырфых фыд Къостайы рецептмæ гæсгæ

Къостайы хъуыдымæ гæсгæ, Ирыстоны раг замантæй къуыдырфых фыдызгъæл аразынц цалдæр хуызы.

"Зианы фынг æмæ зæдтæн кувынæн ис классикон рецепт, уазæг сбуц кæнынæн та алкæцы æфсапъæ дæр йæ къуыдырфых дзидзамæ æфтауы алыхуызон халсар", - бафтыдта уый.

Сырдтимæ тох

Ӕдзæрæг хъæуы сарæх сты стырдтæ дæр, цалдæр азы размæ иу бирæгъ загъд самадта хъæуы цæрæгимæ, тохæй кæд лæг рацыд уæлахиздзауæй, уæддæр йын йæ цæфтæн бирæ рæстæг хос кодтой рынчындоны.

"Хъæу сæдзæрæг ис. Чысыл фермæтæ куы саразиккой, уæд адæмæн куыст уаит æмæ сæхи горæтмæ не ʻлвасиккой. Фæстæмæ хъæумæ цæрджыты раздахын фæстæдæр уыдзæн ноджы зындæр" – балхынцъ кодта уый.

88
 Кӕсойты Лаврентийы равдыст

Уарзон ахуыргӕнӕг, хӕларзӕрдӕ ӕмгар, диссаджы нывгӕнӕг: куыд мысынц Кӕсойты Лаврентийы

18
(ранӕуӕггонд 12:32 04.08.2020)
Номдзыд гоймаг йӕ цардӕй ахицӕн къуырисӕры, ныридӕгӕн скъуыддзаг цӕуы нывгӕнӕджы бавӕрыны фарст, ныхас цӕуы, цӕмӕй уый ӕрласой Цхинвалмӕ

ЦХИНВАЛ, 3 авг– Sputnik, Плиты Фатимӕ. Хӕларзӕрдӕ адӕймаг, аивӕдты лицейы бындурӕвӕрӕг ӕмӕ уарзон ахуыргӕнӕг, афтӕ бахъуыды кодтой Хуссар Ирыстоны Адӕмон нывгӕнӕг Кӕсойты Лаврентийы.

Номдзыд гоймаг йӕ цардӕй ахицӕн къуырисӕры, ныридӕгӕн скъуыддзаг цӕуы нывгӕнӕджы бавӕрыны фарст, ныхас цӕуы цӕмӕй уый ӕрласой Цхинвалмӕ.

Аивӕдты лицейы бындурӕвӕрӕг

Йӕ мӕлӕты хабар къуырисӕры ӕрыхъуыст йӕ райгуырӕн бӕстӕмӕ Мӕскуыйӕ, цы ран уый фӕстаг рӕстӕджы уыд хоскӕнынмӕ.

"Зын у дзурын. Мах фесӕфтам тынг хӕларзӕрдӕ адӕймаджы, ӕгас заманы гоймаджы", - загъта йе 'мкусӕг, лицейы ахуыргӕнӕг Плиты Нелли.

Кӕсойты Лаврентийы сгуыхтдзинӕдты хсӕн рахицӕн кӕнӕн ис Колыты Аксойы номыл аивӕдты лицейы бындурӕвӕрд ивгъуыд ӕнусты 90-ӕм ӕзты хӕццӕ рӕстӕджы.

"19 сентябры 1991 азы Пухаты Фатимӕ рухсады министр уӕвгӕйӕ, Кӕсойты Лаврентийы хъӕппӕрисӕй бакодтой Цхинвалы ирон аивады лицей - афтӕ йӕ схуыдтой фыццаг. Уый бакодта ахуырадон уагдон зын рӕстӕджы, цӕмӕй сывӕллӕттӕ цайадагъ кӕной аивадыл, уӕд скъолатӕ цыдысты ӕхгӕд, адӕм лыгъдысты Хуссар Ирыстонӕй", - банысан кодта Нелли ароны чызг.

Уарзон ахуыргӕнӕг

Плиты Нелли ма ранымадта къорд рауагъдоны, кӕцытӕ Кӕсойты Лаврентийы фӕрцы сӕ фӕндаг скодтой нывкӕнынады аивадмӕ. Сӕ нымӕцы Къацты Вадим, Кокойты Мария, Джиоты Магрез, Джиоты Вадим, Саулохты Георгий, Дзигойты Карина, Гаглойты Дзерассӕ, Уалыты Сабина ӕмӕ ӕндӕртӕ.

"Республикӕ ӕмӕ культурӕйы стыр зиан - Лаврентий Павелы фырт уыд диссаджы нывгӕнӕг ӕмӕ ахуыргӕнӕг. 90-ӕм ӕзты нӕ бӕстӕйы хъысмӕт куы скъуыддзаг кодтой, уӕд уый та фыдӕбон кодта культурӕ бахъахъхъӕныныл. Куыд нывгӕнӕг, ахуыргӕнӕг ӕмӕ куыд директор, уый стыр хайбавӕрд бахаста нӕ бӕстӕ сӕндидзын кӕнынмӕ", - загъта Аивӕдты лицейы рауагъдон, нывгӕнӕг Саулохты Георгий.

Ахуыргӕнӕджы куыстӕй дарддӕр ма стыр сты йӕ бынтӕ Ирыстоны аивады, куыд хуызфыссӕг, график ӕмӕ къамисӕг дӕр. Йе 'мгар, адӕмон нывгӕнӕг Гӕбӕраты Борисимӕ уыдон иу рӕстӕг ахуыр кодтой Тугъанты Махарбеджы номыл нывгӕнӕн ахуыргӕнӕндоны.

"Уӕд дзы директор уыд адӕмон нывгӕнӕг Хъотайты Григорий. Фидар фӕлтӕр ахуыр кодтой, фӕлӕ Лаврентий се хсӕн хицӕн кодта. Рӕвдз уыд спортмӕ, хорз рӕхстис къамисынмӕ, фӕлӕ иууыл хуыздӕр уыд нывгӕнӕг. Уый фӕстӕ бацыд Тбилисы академимӕ, уым профессор йӕ куыст фенгӕйӕ дзырдта, ахӕм фӕсивӕд кӕй хъӕуы исын ӕнӕ фӕлварӕнтӕй", - загъта Гӕбӕраты Борис.

Третьяковы номыл галерейы ӕмвӕзадыл

Лаврентийы ӕмгары ныхӕстӕм гӕсгӕ, уый уыд дыккаг нывгӕнӕг Ирыстонӕй, кӕцыйы куыстытӕ бахаудтой Третьяковы номыл галереймӕ.

"Йӕ дипломон куыст "Приготовление к свадьбе" ист ӕрцыд ацы ӕмбырдгӕнӕнмӕ. Арӕхстджын нывгӕнӕгӕй дарддӕр ма йӕм бирӕ уыд теоретикон зонындзинӕдтӕ, уый сахуыр кодта бирӕ фӕсарӕйнаг нывгӕнджыты сфӕлдыстад", - бафтыдта Борис.

Йе 'мгары ныхӕстӕм гӕсгӕ, уӕлдай ахадгӕ сты нывкӕнынады аивады размӕцыды Кӕсойы фырты сгуыхтдзинадтӕ.

"Уый ӕрӕвӕрдта бындур лицейӕн, йӕ къахыл ӕй слӕууын кодта ӕмӕ ма мӕнӕн дӕр баххуыс кодта Цъунары бакӕнын нывкӕнӕн студи", - загъта уый.

Кӕсойты Лаврентий райгуырд Цхинвалы 1948 азы. Куыста хицӕн жанрты - хуызфыссынад, графикӕ ӕмӕ ӕндӕр здӕхӕнты. Йӕ куыстыты сюжеттӕ фылдӕр бӕрцӕй ист сты Нарты кадджытӕй, уымӕй уый дарддӕр кодта Тугъанты Махарбеджы традицитӕ. Аивӕдты лицейы кусгӕйӕ схъомыл кодта арӕхстджын нывгӕнджыты цалдӕр фӕлтӕры. Йӕ фӕстаг куыстыты нымӕцы ис Хуссар Ирыстоны паддзахадон драмон театры фойейы сфӕлыст. Уыд Советон цӕдисы ӕмӕ Уӕрӕсейы нывгӕнджыты цӕдисты уӕнг, Хуссар Ирыстоны Адӕмон нывгӕнӕг, Цӕгат Ирыстоны сгуыхт нывгӕнӕг, архайдта Европӕйы бирӕнымӕц равдыстты.

18
Спортивон фæзуат Тулдзы къохы

Цхинвалы "Тулдзы къох": сыгъдæг уæлдæф æмæ æвдадзы хос

58
(ранӕуӕггонд 13:40 20.07.2020)
Æрвылбон дæр "Тулдзы къох"-мæ цы бирæ адæм ссæуы, сыгъдæг уæлдæфмæ чи фæтезгъо кæны, уыдон ‘хсæн вæййы сылгоймæгтæ æмæ нæлгоймæгтæ, æрыгæттæ æмæ хистæр кары адæм дæр

ЦХИНВАЛ, 20 июл — Sputnik, Дриаты Лейла. Цхинвалы ныгуылæйнаг хайы "Тулдзы къох"-мæ цæуджытæ дзæвгар фæфылдæр сты фæстаг рæстæджы. Уый та уымæн æмæ ам фæзынд ногарæзт спортивон дзаумæттæ. Сæвæрдта сæ Цхинвалы дзулфыцæн комбинаты директор Цхуырбаты Вадим.

Йæ  ныхæстæм гæсгæ, уый æвзонгæй арæх цыд къохмæ – куы йе 'мбæлттимæ, куы та иунæгæй.

"Фæлæ мыл цыдæр аххосæгтæ стых сты æмæ иу рæстæг нал цыдтæн. Нал цыдтæн, фæлæ ардæм цæуын мæ хъуыдыйæ никуы аппæрстон. Ацы аз, иу уалдзыгон бон, цалдæр æмбалимæ ссыдыстæм ардæм. Фæтезгъо дзы кодтам йæ сыгъдæг æмæ рæсугъддзинадæй барухс сты нæ зæрдæтæ, райстам стыр æхцондзинад", - радзырдта Цхуырбаты Вадим.

Нæлгоймаг куыд банысан кодта, афтæмæй йæ цæст схæцыд, чидæртæ бæлæстыл лæдзгуытæ кæй бахуыдтой, турниктæ дзы кæй сæрызтой, ууыл æмæ уæд аскъуыддзаг кодта ам спортивон дзаумæттæ сæвæрын.

"Фæстæдæр мæ хъуыды раргом кодтон Годжыцаты Павел, Джиоты Рудик, Плиты Шота æмæ Хъуылымбегты Иванæн. Балхæдтам, цы хъуыд, ахæм æфсæйнæгтæ, сарæзтам сæ спортивон дзаумæттæ, сластам сæ æмæ сæ ныфидар кодтам, цы бынат равзæрстам, уым. Мæнæн тынг æхсызгон вæййы, куы ссæуын æмæ дзы искæй куы фенын, уæд", - загъта Цхуырбаты Вадим.

© Sputnik / Дриаты Лейла
Спортивон фæзуат Тулдзы къохы

Æрвылбон дæр "Тулдзы къох"-мæ цы бирæ адæм ссæуы, сыгъдæг уæлдæфмæ чи фæтезгъо кæны, уыдон ‘хсæн вæййы сылгоймæгтæ æмæ нæлгоймæгтæ, æрыгæттæ æмæ хистæр кары адæм дæр. Се хсæн Цхинвалы поликлиникæйы дохтыр Гояты Валентинæ дæр.

"Райсом раджы сыстын, сыгъæг уæлдæфмæ рахизын æмæ тезгъо кæнын адæймагæн æвдадзы хосæй хъауджыдæр нæу. Уымæй адæймаджы æнæниздзинад кæны хуыздæр æмæ хъæддыхдæр, йæ куыстхъомдзинад дæр фæфылдæр вæййы, уæлдайдæр та у йæ рæуджытæ хъыгдард кæмæн сты, йæ зæрдæйæ чи хъæрзы, ахæм адæймæгтæн", - дзуры дохтыр.

Дохтырты амындтæм гæсгæ къохмæ æрвылбон дæр ссæуы столицæйы цæрæг Плиты Гимзер дæр. Йæ ныхæстæм гæсгæ, иу рæстæджы фæцудыдта йе ‘нæниздзинад, нæлгоймаг сфæлмæцыд хостæй, рынчындæттæй.

"Уæд мын мæ дохтыртæй сæ иу бацамыдта, зæгъгæ, бафæлвар æмæ сæумæрайсомты, цалдæр мæйы бæрц цу "Тулдзы къох"-мæ. Æнцон мын нæ уыдис дохтыры ацы хæс æххæст кæнын, фæлæ адæймаг йæ ‘нæниздзинады тыххæй цæттæ у цыфæнды зындзинæдтæм дæр æмæ æз дæр райдыдтон цæуын. Куыдфæстагмæ бауарзтон ардæм цæуын æмæ уыимæ фæхатыдтæн, ме ‘нæниздзинад кæй фæхуыздæр ис, уый дæр", - банысан кодта уый.

Куыдфæстагмæ Гимзер æгæрыстæмæй райдыдта згъорын дæр, арæх гомкъахæй, аразын райдыдтаспортивон фæлтæрæнтæ. Цалдæр аз хос цы у, уый та зонгæ дæр нал кæны.

"Ныр арæх аныгъуылын хъуыдыты æмæ зæгъын, хорз у æмæ нæ фæзивæг кодтон сæумæрайсом сыстынмæ, ардæм ссæуынмæ, æндæра цы бауыдаин афонмæ?..", - балхынцъ кодта Гимзер.

Спортивон фæзуатæй дарддæр ма Цхуырбаты Вадим фæнд кæны, къохы раздæр цы доны цад уыд, уый сцалцæг кæнын, дон æм бауадзын. Цад куы срæвдз уа, уæд, йæ хъуыдымæ гæсгæ, ардæм цæудзысты бирæ фылдæр адæм.

58
Цхинвалы авд уынгыл цæуынц цалцæггæнæн куыстытæ

Цæттæ сæ кæнынц асфальтмæ: Цхинвалы авд уынгыл цæуынц цалцæггæнæн куыстытæ

7
(ранӕуӕггонд 13:21 04.08.2020)
Республикæйы Арæзтад æмæ архитектурæйы министры хæдивæг Гаглойты Сергейы ныхæстæм гæсгæ, развæлгъау уал уынгтыл ивд цæуынц газы, нуазыны доны æмæ канализацийы хæххытæ

ЦХИНВАЛ, 4 авг – Sputnik, Дриаты Лейла. Хуссар Ирыстоны социалон-экономикон рæзтæн ахъазгæнæг Инвестицион программæйы фæлгæтты ацы аз Цхинвалы цы аст уынджы хъуамӕ ӕрцӕуой цалцӕг, уыдонӕй авдыл ныртӕккӕ активонӕй уагъд цӕуынц куыстытӕ

Республикæйы Арæзтад æмæ архитектурæйы министры хæдивæг Гаглойты Сергейы ныхæстæм гæсгæ, развæлгъау уал уынгтыл ивд цæуынц газы, нуазыны доны æмæ канализацийы хæххытæ.

"Авд уынгыл активонæй кусынц зæххы бын коммуникацитæ ивыныл. Газы хæтæлтæ ивыныл кусы паддзахадон унитарон куыстуат "Энергоресурс", доны æмæ канализацийы хæххытæ ивыныл та – "Водоканал", - банысан кодта Гаглойты Сергей.

Цхинвалы Белинскийы уынджы ныртæккæ аразджытæ кусынц газ уадзыныл, магистралон трубæтæ æвæрыны фæдыл куыстытæ æххæст æрцыдысты 75 процентæй. Доны æмæ канализацийы фæдыл куыстытæ та – 80 процентæй.

"Газуадзæн куыстытæ ныртæккæ фесты Хъайтарты æмæ Кимы уынгты. Ныртæккæ Кимы уынджы цæуынц хæрзарæзтадон куыстытæ – калынц ыл ставд цъæлдур æмæ лыстæг хуырдур. Тротуарты та цæттæ кæнынц плиткæ сæвæрынмæ. Табуйы фырты уынджы уадзынц магистралон газы хахх, хæдзæрттæм бауагътой газ, æвæрд цæуынц газнымайæнтæ. Æвæрд æрцыдысты магистралон канализацион трубæтæ дæр æмæ аразджытæ хæдзæрттæм уадзынц канализацион æмæ донуадзæн хæххытæ", - ранымадта Гаглойты Сергей.

Йæ ныхæстæм гæсгæ, Революцийы уынджы дæр цæуынц газуадзæн куыстытæ, фæуд кæны канализацион хахх, кусынц доны хахх уадзыныл æмæ цъайтæ аразыныл дæр.

Базарадон уынджы æвæрынц магистралон газуадзæн, газ уадзынц хæдзæрттæм, æвæринаг ма сты газынымайæнтæ, доны æмæ канализацийы фæдыл куыстытæ фесты.

Нæузæххонты уынджы фæуд кæнынц газуадзæн куыстытæ, монтаж кæнынц газрегуляторгæнæн пункттæ. Куыст цæуы дон æмæ канализацийы хæххытæ хæдзæрттæм уадзыныл.

Гаглойты Сергей ма куыд зæгъы, афтæмæй Плиты Ароны уынджы дæр аразджытæ рæхджы æрывналдзысты хæрзарæзтадон куыстытæм.

Инвестпрограммæмæ хаст объекттæй дарддæр ма "Водоканал"-æн хæсгонд у, цæмæй Джиоты Аланы проспекты кæрон 130, 130 а, 128, 128 а æмæ 128 б бирæфатерон корпусты территорийыл раивой зæронд канализацион хæтæлтæ.

Азы райдианæй ма Сталины уынджы 96 æмæ 98-æм хæдзæрттæ, Фидауынгæнджыты уынджы 5, 6, 8 æмæ 10-æм хæдзæрттæ, Путины уынджы 2-æм хæдзары дæр ма цалцæг æрцыдысты канализацион хæххытæ.

7