Цы къуыхцы кæны хъæууон хæдзарады размæцыд

Завод, куырой æмæ уæйы базæрттæ: цы къуыхцы кæны хъæууон хæдзарады размæцыд

63
(ранӕуӕггонд 18:19 10.02.2020)
Хъæууон хæдзарады фадыджы проблемæтыл уынаффæ цыд фермерты хайадистæй тымбыл фынджы рæстæджы Цхинвалы

ЦХИНВАЛ, 10 фев – Sputnik, Дриаты Лейла. Хъæууон хæдзарадон техникæ æмæ куырой цухдзинад, æхсыры завод æмæ дзидзагуыстгæнæн комбинаты нæуæвын фарстытæ, стæй ма бынæттон тыллæджы уæй кæныны проблемæтыл æруынаффæ кодтой тымбыл фынджы рæстæджы Цхинвалы.

Тымбыл фынг сарæзта ГТРК "Ир"-ы журналист, алæвæрд "Хъæууон цард"-ы автор Цæбиты Валентинæ. Уый йæхимæ фæхуыдта нæ республикæйы ныр цалдæр аз фермерон куыст чи кæны, ахæм адæймæгты æмæ æргом семæ æрдзырдта ацы фарстатыл.

Райдианы уый æрдзырдта Хуссар Ирыстоны къорд азты размæ фосдард æмæ зæххы куыст куыд цыд, фылдæр кæй цардыстæм нæхи æркæнгæ хæлцадон продукттæй.

"Мæнмæ афтæ кæсы æмæ халсар æмæ дыргъгуыст хъæууон хæдзарады иннæ къабæзтæй бирæ пайда дæр у. Уымæн ирд цæвиттон Ставрополь æмæ Краснодары крайтæ. Уыдон раздæр кæд нæмыгон культурæтæ тыдтой, уæд ныр фылдæр кæнынц дыргъгуыст. Афтæ у Цæгат Ирыстоны дæр. Махмæ та фермертæ байтауынц нæмыгон культурæтæ, æмæ стæй сæ мæнæу цы фæкæной, уый нал фæзонынц. Хорз уаид æмæ куы скусид хойрагисæн куыстуат", - загъта Цæбиты чызг.

Фермер, Къостайы хъæуæй - Хъоцыты Зорик ныхас адарддæр кодта. Арендатор ма куыд загъта, афтæмæй хъæууон хæдзарад рыйтынг кæнынæн æнæмæнгхъæуæг сты техникæйæ ифтонгад, зæххытæн анализ саразын, æхсыры завод æмæ дзидзагуыстгæнæн комбинат саразын. Афтæ куыннæ уа, уæд хъæууон хæдзарадыл дзурын у æнæхъуаджы.

"Æхсырæрдыгъд раздæр уыд рентабелон, уымæн æмæ фосæн цæттæ цыд алыгъуызон холлæгтæ, цæхæра æмæ, кæй зæгъын æй хъæуы, æхсырæрдыгъд уыд бæрзонддæр. Ныр та фос чи дары, уыдон сын хæрын кæнынц комбихоллаг, уым та иууыл къаддæр хъуамæ уа 7 компоненты. Фæлæ ныртæккæ цы комбихоллаг ис, уым уыдон не сты", - загъта уый.

Хъоцыты Зорик ма куыд дзырдта, афтæмæй Хицауады æрдыгæй хъуамæ арæзт æрцæуа ахæм исты системæ, цæмæй фермеры ныфс уа, цы продукттæ æркæна, уый сын реализаци кæй æрцæудзæн. Фосдарды куыст кæнынæн та, зæгъгæ, нæ Хуссар Ирыстоны ис иттæг хорз уавæртæ.

Знауыры районæй фермер - Джиоты Лавер та загъта, зæгъгæ, æнæмæнгыл нымайы куырой скусыны хъуыддаг. Уыдис ахæм рæстæг æмæ нæхи мæнæу куы ссадтам æмæ уыцы кæрдзын куы хордтам. Куы-иу сфыхт дзул, уæд-иу йæ хæрздæф дардмæ калд. Куырой куы уаид районы, уæд нæ уавæр хуыздæр уаид. Хъæууон лæг иу æркæнит мæнæу æмæ йæм уаид ссад, кæцыйæ фыцит дзул.

Фермер ма дзырдта, æнæ техникæйæ дæр ныры дуджы гæнæн кæй нæй. Йæхи техникæ алы районæн дæр куы уа, уæд бирæ фæрæвдздæр уыдзæн сæ куыст.

"Нæхи æркæнгæ хойраг у хæрзад, фæлæ, дзулфыцæн комбинаты нæ фæфæнды, цæмæй райса мах хойраг", - загъта уый.

Тымбыл фынджы ма дзырд цыд, хъæууон хæдзарады кæй хъæуы баххæст кæнын ног техникæйæ. Чи сыл куса, уыдон та, кæй хъæуы, арвитын ахуыркæнынмæ. Дзырдтой ма нæ климатон уавæртæ нын нæ къух кæй аразынц, уымæ гæсгæ халсæрттæ фылдæр тауын кæй хъæуы.

Республикæйы районтæй алкæцыйы дæр фæндзгай арендатор куы уа æмæ куыд æмбæлы, афтæ куы кусой, уæд адæмы сæрибарæй ифтонг кæндзысты бынæттон продукттæй. Нæмыгонты байтыд дæр, зæгъгæ, у рентабелон, уымæн æмæ, бæзгæ сты фосæн дæр. Уымæй арæзт цæуы комбихоллаг, хæдзарон мæргътæн та хицæн цæуы йæ цъæмæл.

Уæдæ æрæмбырдуæвджытæ хорзыл банымадтой нæмыгонтæ тауыны æркæныны хъуыддаг, фæлæ йæ реализаци кæнын зындзинæдтæ кæй æвзæрын кæны, уымæ гæсгæ паддзахад хъуамæ ацы хъуыддаджы фермерты фарсмæ æрбалæууа.

Цæбиты Валентинæ ма дзырдта, ныртæккæ республикæйы дзидзагуыстгæнæн комбинат кæй нæ кусы, ууыл дæр.

"Алкæй хъуыды бахынцгæйæ æз æрцыдтæн ахæм хатдзæгмæ æмæ æмткæй цы фарстатæ æвзæры, уыдон куыннæ аскъуыддзаг кæна Хъæууон хæдзарады министрад, уæд арендатортæ æмæ фермертæн зын уыдзæнис кусæн", - загъта Цæбиты Валентинæ.

63
Зæххæнкъуыст мын фæивта мæ цард: Дзауы бæллæх Цхуырбаты Ренатайы мысинæгты

Ныр раздæр базонын, зæххæнкъуыст кæй уыдзæн: Цхуырбаты Рената Дзауы бæллæхы тыххæй

45
(ранӕуӕггонд 15:32 29.04.2021)
Уый бæрц æзты фæстæ Ренатайы бон ссис йæ сывæллоны тастæ басæттын, фæлæ йын лифтмæ кæцыфæнды бахызт дæр свæййы егъау стресс. 29 апрелы æрцæугæ бæллæх фæивта чызджы цард - ныр уый цалдæр уысм раздæр банкъары, кæй уыдзæн зæххæнкъуыст

ЦХИНВАЛ, 29 апр - Sputnik, Плиты Фатимӕ. Дзауы районы 30 азы размæ зæххæнкъуыст кардиналонæй фæивта Хслебы цæрæг Цхуырбаты Ренатайы цард. Уæдæй нырмæ чызг тæрсы æхгæд тыгъдадæй, стыр бæстыхæйттæй æмæ развæлгъау базоны æрдзон бæллæхы тагъд æрбацыд.

1991 азы Цхуырбаты Рената ахуыр кодта Дзауы скъола-интернаты æвдæм къласы. Зæххæнкъуысты бон – 29 апрелы адæм ацыдысты митингмæ. Æгас скъолайы ма баззадысты æрмæст дыккæгæм æмæ æртыккæгæм къласы ахуырдзаутæ. Æртыккаг къласы ахуыргæнæг сывæллæтты бафæдзæхста раздзог Цхуырбаты Ренатайæн.

Рената Цховребова
Цхуырбаты Рената

"Мах уыдыстæм, скъолайы ма цы къуым нæ ныккалд, уыцы хайы. Хъазыдыстæм "Поле чудес"-æй. Тынг дымгæ сыстад, уынджы бæрзбæлæсты ниуын æмæ æнахуыр уынæр цыд. Мæхæдæг дæр ницы æмбæрстон, фæлæ сывæллæттæн загътон, уый вертолет кæй у", - мысы чызг.

Ренатайы ныхæстæм гæсгæ, 30 азы фæстæ дæр уый уыцы рæстæг хъуыды кæны куыд знон, афтæ.

"Уæдмæ рыгæй ницыуал зынд. Ме ʻфсымæры рог къурткæйы уыдтæн æмæ сывæллæттæ мæныл ныттыгуыр сты æмæ мын мæ къурткæйыл хæцыдысты. Цæстытæ бакæнæн нал уыд рыгæй, фæлæ дуары рдæм архайдтам ахизын. Нæ амондæн, кълас уыд тæккæ асины цур", - загъта Цхуырбаты Рената.

Зæххæнкъуысты кæлæнтæ сæхгæдтой ахуыргæнæн уагдоны рахизæн, скъоладзауты бахъуыд асины цур рудзынгæй гæпп кæнын.

"Фыццаг уæладзыджы дуарæй ахизæн нал уыд, уымæ гæсгæ бацыдыстæм куыддæрты асины цур рудзынгмæ. Йæ авг æмæ æфсæн хызæг уыдысты нырма йæ уæлæ, фæлæ бæстыхай уыд лæмæгъ æмæ æнцонæй ахаудтой. Уæдмæ рудзынджы цур февзæрдысты мæ фыд Шота æмæ сыхаг лæг Руслан, уыдон нын æххуыс кодтой бæстыхайæ рахизынæн", - бафтыдта уый.

Рената ныр дæр, кæд 30 азы рацыд, уæддæр ацы бонтæ æнæ цæссыгæй нæ мысы. Уыцы рæстæджы йæм афтæ каст, бынтон æнцонæй кæй аирвæзт, фæлæ цы фыдбылыз бавзæрста, уый фæстиуджытæ йыл фæстæдæр æртæфстысты.

Сывæллæтты бæстыхайæ куы райстой, уымæй 20 минуты фæстæ ног æнкъуыст бæстыхай бынтондæр сраст кодта зæххимæ. Йæ мидæг баззадысты дыккæгæм къласы цыппар ахуырдзауы. Уыдон фæстæдæр дурты бынæй систой, æрмæст ма сæ иу аирвæзт, аннæ æртæйæн сæ нæмттæ бафыстой Дзауы зæххæнкъуысты амæттæгты хсæн.

Ацы бон кардиналонæй фæивта Ренатайы цард дæр. Йæ тас ыл æртæфст фæстæдæр, чызг хæдзармæ бахизын нал уæндыд, æрдæгаз цард хъæдын цатыры, фондз азы дæргъы та стыр бæстыхæйттæм йæ бон бахизын нæ уыд.

"Университетмæ бацыдтæн ахуырмæ, фæлæ уæддæр нырма Богирийы цы универмаг уыд, уырдæм бахизын нæ уæндыдтæн. Зондæй йæ æмбæрстон, ницы тас мын у, фæлæ мæ бон мæ тас басæттын нæ уыд", - дзуры чызг.

Уый бæрц æзты фæстæ Ренатайы бон ссис йæ сывæллоны тастæ басæттын, фæлæ йын лифтмæ кæцыфæнды бахызт дæр свæййы егъау стресс. Зæххæнкъуыст кæй уыдзæн, уый та банкъары цалдæр уысм раздæр.

45
 Хуссар Иры 30 азы размæ зæххæнкъуыст Козаты Ренайы мысинæгты

Мæ фыды сæр иу æхсæвмæ сурс ис: Хуссар Иры 1991 азы зæххæнкъуыст Козаты Ренайы мысинæгты

95
(ранӕуӕггонд 14:31 29.04.2021)
Чызг æрымысыд 1991 азы 29 апрелы зæххæнкъуыст, йæ цæстыты раз йæ скъола куыд ныккалд, йæ райгуырæн район нал зынд рыгæй, йæ фыдæн та фыр мæтæй иу суткæмæ сурс ис йæ сæр

ЦХИНВАЛ, 29 апр - Sputnik, Плиты Фатимӕ. Хуссар Иры Дзауы районы 30 азы размæ уалдзæджы ницы рагзагъд кодта, стыр фыдбылыз кæй æрцæудзæн Ирыстоныл, æрмæст дыууæ бон раздæр æнахуыр тынг сарæх сты кæлмытæ, мысы Дзауы скъола-интернаты уæды фæндзæм къласы ахуырдзау Козаты Рена.

Хуссар Ирыстоны 30 азы размæ æрцыд егъау æрдзон бæллæх, иууыл тынгдæр зæххæнкъуысты тых уыд Дзауы районы (8,5 баллы). Иу уысммæ зæххы къорийæ фæтары Хахеты хъæу. Бæллæх ахаста æмткæй 59 адæймаджы цард, уыдонæй 21 уыдысты сывæллæттæ.

Козаты Рена 1991 азы 29 апрелы 12 сахат æмæ 13 минутыл иннæ скъоладзаутимæ хъазыд сæ скъола-интернаты уынджы. Уыцы бон Козатæ æгас бинонтæй - ныййарджытæ сæ æртæ чызгимæ - уыдысты скъолайы. Ренайы фыд уæд куыста интернаты директорæй, йæ мад та ахуыргæнæгæй. Фæлæ хистæртæ ацыдысты митингмæ. Хæстæфхæрд Ирыстон ралæууыд Гуырдзыстоны фæнды ныхмæ - уæд хъавыдысты Дзау æмæ Знауыры статустæ аивын. Сывæллæттæ та хъазыдысты кæрты.

"Митинг хъавыдысты ауадзын фæссихор, фæлæ йæ стæй аргъæвтой 12 сахатмæ, уый фæрцы фыдбылыз æрæййæфта адæмы уынгты æмæ аирвæзтысты", - радзырдта Рена.

Ренайы ныхæстæм гæсгæ, зæххæнкъуыстæй дыууæ бон раздæр æнахуыр тынг сарæх сты кæлмытæ. Скъоладзутæ–иу сæ ахсгæ дæр æркодтой цалдæргæйттæй.

"Иутæ дзырдтой, ома райхъал сты æмæ рабырыдысты, фæлæ сæ нымæц уыд æнахуыр бирæ. Хистæртæ дæр дзырдтой, уый бæрц дзы кæй никуы федтой. Уый фæстæ ацы хабар дæр бастой зæххæнкъуыстимæ", - мысы Козаты Рена.

Последствия землетрясения в поселке Дзау и Хахет, произошедшего в 1991 году
Хуссар Иры 30 азы размæ зæххæнкъуыст

Зæххæнкъуысты рæстæджы цы арæзтæдтæ ныккалдысты Дзауы районы, уыдон нымæцы уыд интернат дæр. Фæлæ мин ахуырдзауæй фылдæрæй уыцы уысм скъолайы разындысты æрмæстдæр дыууæ къласы ахуырдзаутæ. Уыдонæй æртæ дыккагкъласоны амардысты кæлæнты бын.

"Уроктæй нæ ссæрибар кодтой æмæ хъазыдыстæм уынджы. Ӕвзæр æй хъуыды кæнын, фæлæ райдыдта æнхуыр гуыбар-гуыбур. Стæй кæлын райдыдтой интернаты ныхмæ базарадон центры рудзгуытæ, сыстад æнхуыр рыг", - мысы чызг.

Сывæллæттæ тасы бахаудтой æмæ лидзын райдыдтой скъолайы æмбонды рдæм, уым хистæртæ сæ размæ ратындзыдтой æмæ сæ истой йæ сæрты.

"Лидзгæ-лидзын афæлдæхтæн æмæ фæстæмæ акастæн. Интернаты дыууæуæладзыгон корпусæй ма аззад йæ дыууæ кæроны, аннæ иууылдæр ныккалд", - загъта уый.

Уый фæстæ цаутæ Рена хъуыды кæны æвзæрдæр, йæ зæрдыл ма лæууы æрмæст, ахуыргæнджытæ сæ куыд æмбырд кодтой фæткъуыбæлæсты аууонмæ.

Зæххæнкъуысты фæстæ йæ фыд Козаты Роланд уыд бæллæхы фæстиуджыты хъуыддæгты, уымæ гæсгæ йæ йæ бинонтæ федтой æрмæстдæр дыккаг изæр.

"Зæххæнкъуысты фæстæ нæм мæ фыд бацыд æмæ нæ бафарста, куыд стæм, стæй дыккаг изæрмæ мах уый нал федтам. Хæдзармæ куы æрбацыд, уæд æй нал базыдтам - йæ сæр иууылдæр уыд урс-урсид. Уæд ыл цыд æрмæст 41 азы. Мæ хо æнхъæлдта, рыгæй йын кæй сурс ис æмæ йын æй сæрфын райдыдта. Цасдæр рæстæджы фæстæ та йæ сæры хъуынтæ фæстийæ чысыл фæсау сты, фæлæ уæддæр урсхилæй баззад", - радзырдта Рена.

Хуссар Ирыстоны 1991 азы зæххæнкъуыст иууыл стырдæр зиан æрхаста Дзауы районæн. Стыр хъыгдард ма баййæфта Знауыры район дæр.

95
Харебаты Вадим

Харебаты Вадим: ныффыстон бирæ ног зарджытæ

13
(ранӕуӕггонд 12:48 06.05.2021)
Хуссар Ирыстоны адæмон артист, ансамбль "Бонвæрон"-ы уæнг Харебаты Вадим радио Sputnik эфиры радзырдта йе сфæлдыстадон нывæзты тыххæй
Харебаты Вадим: уырыссаг æвзагыл сценæйыл рагæй нал зарыдтæн

Хуссар Ирыстоны сæйраг сахары æрæджы уагъд æрцыд концерт "Советская песня", цы ран æххæст кодтой уæды дуджы зарджытæ. Хайадисджытæй сæ иу уыд Хуссар Ирыстоны адæмон артист Харебаты Вадим. Уый куыд банысан кодта, уымæ гæсгæ репертуар цæттæгæнгæйæ тыхстис, уымæн æмæ сценæйыл уырыссагау рагæй нал зарыд.

"Мæ зарджытæ иууылдæр сты ирон æвзагыл æмæ мын ацы концерты хайадист уыд ног хабар. Фæлæ адæмæн сæ зæрдæмæ тынг фæцыд", - загъта Вадим.

Адæмон артисты ныхæстæм гæсгæ, фæстаг рæстæджыты уый бирæ ног зарджытæ ныффыста, кæцытыл хъæуы дзæбæх бакусын.

"Кæм пандеми уыд, кæм æндæр аххосæгтæ, фæлæ сæ сабыргай амайын æмæ дзы ныридæгæн цалдæр зарæг ис цæттæ", - банысан кодта музыкант.

Харебаты Вадим ма куыд бафиппайдта, афтæмæй ацы аз ансамбль "Бонвæрон"-ыл æххæст кæны 50 аз, æмæ уыцы рæстæджы ахæм къорд æгæрыстæмæй æнæхъæн Цæгат Кавказы дæр нæ уыд. Уымæ гæсгæ ацы датæйæн æнæбанысангæнгæ нæй.

13
Темӕтӕ:
Радио иронау