Эмблематæ

Геноциды эмблемæ: къамис æмæ адæмы æвзæрст

334
(ранӕуӕггонд 12:11 12.03.2020)
Социалон хызæгты популярон ссисты Пæррæстаты Лана, Хацырты Донат æмæ Кæсойты Аланы сфæлдисгæ эмблемæтæ

ЦХИНВАЛ, 11 мар – Sputnik, Плиты Фатимæ. Ивгъуыд къуыри мемориализацийы фӕдыл къамис равзӕрста ирӕтты геноциды 100-ӕм афӕдзы боны эмблемӕ. Уый фæстæ социалон хызæджы апарахат сты ирон адæмы трагедийы ног символтæ, популярон ссисты Пæррæстаты Лана, Хацырты Донат æмæ Кæсойты Аланы сфæлдисгæ эмблемæтæ.

Къамисы скъуыддзаг æмæ æмткæй эмблемæйы тыххæй социалон хызæгты сарæх сты хъаугъатæ. Иудадзыг æнæразы адæм ам дæр дзурынц сæ хъуыдытæ. Иутæ æфхæрдтой равзаргæ вариант, аннæтæ фаудтой бавдыстгонд æрмæджы ныллæг æмвæзад, æртыккæгтæ та равзæрстой сæхи варианттæ.

Эмблемæйы хицæн хуызтæн сæ табугæнджытæ равæрынц сæ "статусты", æрфидар сæ кæнынц сæ аватаркаты фисынты.

Къамис йæ скуыддзаг куы фехъусын кодта, уæд уый фæстæ адарддæр сты йæ алыварс хъаугъатæ. Социалон хызæг Фейсбукы иууыл популярондæр ссис Пæррæстаты Ланайы вариант. Йæ равзарджыты нымæцы ис радио "Ир"-ы директор Цхуырбаты Алан.

"Цы федтон, уыдонæй иууыл хуыздæр у. Цæсты хауы. Символ, кæцы у ног, ирд æмæ йæ хорз хъуыды кæны адæймаг. Стæй ма йæ æмбарынгæнæн текстæй бæлвырд раргом кодта алкæцы элемент дæр. Иннæтæ мæм фæкастысты сывæллæтты конкурсмæ æнгæс", - загъта Цхуырбаты Алан.

Ацы вариант хуыздæрыл банымадта МХМ-йы кусæг Гатайты Лали дæр.

"Цалынмæ ацы дидинæджы эмблема федтон, уæдмæ мæ зæрдæмæ цыд сылгоймаджы сурæтимæ ныв, фæлæ Ланайы куыст куы ныммыхуыр кодтой, уæд уый равзæрстон", - загъта Sputnik МХМ кусæг Гатайты Лали.

Йемæ разы у Sputnik-ы кусæг Козаты Диана дæр.

"Уыцы нахуыр цъиуæй дарддæр цыфæндыдæр. Мæ зæрдæмæ цæуы Ланайы вариант, бакодтон йæ мæ нывыл Фейсбукы, фæлæ иууыл хуыздæрыл нымайын Хацырты Донат цы ныммыхуыр кодта, уый", - загъта Диана.

Цхуырбаты Алан ма радзырдта, раппæлинаг кæй нæу конкурс цыбыр æмгъуыд кæй цыд, уый дæр.

"Къамисы хатдзæгты фæстæ цы дыууæ проект федтон Пæррæстаты Ланæ æмæ Кæсойты Аланмæ, уыдон сты зынгæ хуыздæр, фæлæ тынгдæр фыццаг фæцыд мæ зæрдæмæ, дыккаг у зындæрæмбарæн", - бафтыдта уый.

Йæ ныхæстæм гæсгæ, Пæррæстаты Ланайы эмблемæйы хорздзинæдтæй ма иу у æнæ фыдæбонæй эмблемæ бакæнын кæй ис Фейсбукы дæ нывыл, уый.

"Ныры интернеты дуджы Лана сарæзта иууыл ахсджиагдæр къахдзæф, интернеты ацы техникон уавæр кæй сарæзта. Йæ мидис уый мидæг ис, цæмæй дунейæн сæ зæрдыл æрлæууын кæнын, кæй уыд геноцид. Дуне та ныр ис интернеты", - бахахх кодта уый.

Ланайы хæххон дидинæгæн куыд ис табугæнджытæ, афтæ йæм иутæ æрхæссынц фау дæр.

"Конкурсы домæнтæй иу у - эмблемæйæн искуыцæй райсæн нæй. Мæ хъуыдымæ гæсгæ, Пæррæстаты Ланайы эмблемæ тынг æнгæс у Уæрæсейы структурæтæй иу (ГРУ)-йы эмблемамæ,  æввахс лæууы сомихæгты геноциды эмблемамæ дæр", - загъта социалон хызæджы пайдагæнæг.

Хæххон дидинæджы автор йæхæдæг Пæррæстаты Лана бавдыстгонд варианттæй иууыл хъуыздæрыл нымайы Хацырты Донаты куыст.

"Хацырты Донаты эмблемæ фæцыд мæ зæрдæмæ. Тынг концептуалон у. Зæгъæн ис у пацифистты символ", - загъта Sputnik Пæррæстаты Лана.

Социалон хызæг Фейсбукы ма сæ фарсыл арæх сæвæрынц æндæр вариант дæр. Лентæйы цы нывтæ æрттивынц, уыдон ʻхсæн ис Кæсойты Аланы вариант дæр.

"Эмблемайыл ис мæсыгы ныв, кæцы фæцудыдта 1920 азы, æвдыст ма дзы цæуы 20 азæй 20 азмæ сындзджын фæндаг. Мæ хъуыдымæ гæсгæ у хорз", - бамбарын кодта йæ равзæрст Бететы Юрий.

334
Транскам

Фондз мæйы æхгæд æмбæрзæны: куыд аиуварс кодта Хуссар Ир йæхи COVID-19-æй

49
(ранӕуӕггонд 16:12 16.09.2020)
161 боны бӕрц Хуссар Ир цард æндæр уавæрты – республикæйы цæрджытæн Уæрæсемæ ацæуыны фадæттæ фæкъуындæг сты, пандемийы рæстæг ивта царды фæтк æмæ æргътæ

ЦХИНВАЛ, 16 сен – Sputnik, Плиты Фатимæ. Хуссар Ир фондз мæйæ фылдæр цард æхгæд арæнты, ацы æмгъуыд нæ республикæйæ Уæрæсемæ ацыд 1600 адӕймаджы, фæстæмæ йæ райгуырæн бæстæмæ æрыздæхт 13 апрелӕй 31 августмӕ 1500 адӕймаджы.

Sputnik æрæмбырд кодта фондз мæйы дæргъы Хуссар Ир куыд цард COVID-19-ы пандемийы тыххæй æхгæд арæнты, уый фæдыл æрмæг.

Пандемийы æндæвдад

Дунейы коронавирусы пандемийы ӕндӕвдад Хуссар Ирыстон рахатыд ацы аз марты мӕйы. Уӕд ахуырады министрад аскъуыддзаг кодта бакӕнын ӕппӕт ахуырадон уагдӕтты карантин. Ахуырады системӕ архайдтой сцайдагъ кӕнын дистанцион формат. 5-æм апрелӕй коронавирусы апарахаты тасӕй Хуссар Ирыстон ӕмӕ Уӕрӕсейы ʻхсӕн арӕныл ӕнӕ сӕрмагонд барамындӕй ацӕуӕн нал уыд.

Рахицæн æрцыд аст категори, кæцытæн бар уыд цæуын, сæ нымæцы æфсæдонтæ, дипломатон мисситы кусджытæ æмæ æндæр категоритæ. Фæстæдæр арæн ноджы фæкарздæр ис.

161 боны бӕрц Хуссар Ир цард æндæр уавæрты – Хуссар Ирыстоны цæрджытæн Уæрæсемæ ацæуыны фадæттæ фæкъуындæг сты. Марты кæронæй республикæйы цадæггай райдыдта ивын цард - тобæтæ фæзынд массон мадзæлттæ ауадзыныл, ахуырад цадæггай цыд дистанцион форматмæ, фæивта куыстуæтты график, республикæйы фæзынд кæцыдæр медикаментты цухдзинад, дуканиты æргътæ ивтой.

COVID-19-æй рынчынтæ

Карантины рæстæг райгуырæн бæстæмæ чи здæхт, уыдон хсæн разынд коронавирусæй рынчынтæ. Вирус – иу фæбæрæг ис Уæрæсейы ахуыргæнæндæтты бынæттон цы фæсивæд ахуыр кодтой, уыдон хсæн. Рынчынтæ иууылдæр уыдысты карантины. Фыццаг рынчыны республикæйы сбæлвырд кодтой 6 майы, кæцы Хуссар Ирмæ æрцыд 30 апрелы.

"Карантины рæстæг Ӕнæниздзинад хъахъхъæнынады министрад Уæрæсейы рынчындæттæм арвыста 165 адæймаджы. Ацы æмгъуыд тестты руаджы сбæрæг кодтой 90 рынчыны коронавирусæй, уыдон иууылдæр низ хастой рог формæйы", - загътой Sputnik Ӕнӕниздзинад хъахъхъӕнынады министрады пресс-службæйы.

Пандемийы рӕстӕгыл арӕны сӕртыл адӕмы змӕлд куыд цыд, уыдоныл афӕлгӕст сарӕзта Фӕсарӕйнаг хъуыддӕгты министрад.

"Иумӕйагӕй сисгӕйӕ 13 апрелӕй 31 августмӕ РХИ ФХМ хаххыл Хуссар Ирыстонмӕ ӕрцыд 939 адӕймаджы, Уӕрӕсемӕ ацыд 1600 адӕймаджы", - дзырдæуы сæ хъусинаджы.

Уымӕй дарддӕр ма Хуссар Ирыстонмӕ цыдысты ӕндӕр министрады уылтыл. Бæстон схемæ та у ахæм:

  • Ӕнӕниздзинад хъахъхъӕнынады министрады уылты -165
  • Мидхъуыддӕгты министрады хаххыл - 74
  • Хъахъхъӕнынады министрады хаххыл - 219
  • Уӕлвӕткон уавӕрты министрады хаххыл - 6
  • Паддзахадон ӕдасдзинады комитеты хаххыл- 39
  • Паддзахады хьахъхъӕды службӕ – 3

Имӕйагӕй ӕппӕт уагдӕттӕ уылты 13 апрелӕй 31 августмӕ Хуссар Ирыстонмӕ ӕрцыд 1500 адӕймаджы.

Карантины зонæтæ

Апрелы мæйы Хуссар Ирыстонмæ æрцæуæггæгтæ цыдысты æнæмæнг карантины уылты. Хуссар Иры фыдæр кодтой ахæм зонæтæ, рынчындоны цалдæр этажы фæстæ карантинон зонæ сарæзтой Гуырæн хæдзары зæронд бæстыхай, Дзау æмæ Знауры рынчындæттæ, Уазæгдон "Алан"-ы. Югосетпотребнадзор æрцæуæггæгтæн арæзта тесттæ, æдæппæтæй сæ нымæц уыд 5173.

Коронавирусы апарахаты ныхмæ тохы оперативон штабы 28 июля аскъуыддзаг кодтой фыццæгæм августæй æнæ карантинæй æрцæуыны фадат раттын тæссаг вирусæй чи фæрынчын ис, уыдонæн.

15 сентябрæй Хуссар Ирыстон æмæ Уæрæсейы хсæн арæныл фæндагон змæлд ацыд хуымæтæг режимы.

49
Гасситы Анна

Хуссар Иры сомбон аразджытæй сæ иу Гасситы Анна

32
(ранӕуӕггонд 14:20 24.08.2020)
Сæйраг уый у, æмæ мæ зæрдæмæ цæуы мæ ахуыр, нæ фæфæсмон кодтон, кæй æрбацыдтæн нæ паддзахадон университетмæ, уымæй, банысан кодта чызг

ЦХИНВАЛ, 29 авг — Sputnik, Дриаты Лейла. Хуссар Ирыстоны Паддзахадон университеты курдиатджын æмæ æвзыгъддæр рауагъдонтæй иу у, йæ ахуыргæнджытæн æмæ йе ʻмкурсонтæн уарзон чи у, уыцы бафæзминаг уæздан, рæсугъд чызг Гасситы Анна.

Анна ахуыр кодта иу рæстæджы фæсарæйнаг æвзæгты æмæ ирон филологийы факультетты фæсаууонмæ хайады. Каст фæцис Цхинвалы 9-æм астæуккаг скъола æнтыстджынæй. Скъоладзау уæвгæйæ дæр ахуырмæ уыдис зæрдæргъæвд. Аннæ куы рахъомыл æмæ йæ сомбоны дæсныйадыл куы хъуыды кодта, ома, скъола каст фæуыны фæстæ йæ ахуыр кæм хъуамæ адарддæр кæна, уæд йæ зæрдæ фылдæр дзырдта мадæлон æвзаг хуыздæр базонын æмæ йæ бæстонæй сахуыр кæнынимæ. Равзæрста ирон филологийы факультет æмæ йæ зыдта, уырдæм æнæмæнгдæр кæй бацæудзæнис ахуыр кæнынмæ.

"Чысылæй фæстæмæ йæ зыдтон, ирон филологийы факультетмæ кæй бацæудзынæн, уый. Фылдæр мæ хъус дардтон ирон литературæмæ æмæ кастæн ирон классикты уацмыстæ. Ацы хъуыддаджы егъау уыдис мæ ахуыргæнджыты хайбавæрд дæр", - загъта Гасситы чызг.

Анна куыд банысан кодта, афтӕмӕй йæ зæрдæмæ нæ цæуы, не ‘взагæй арвистон кæй аразæм, ирон æвзагæн æцæгæлон чи сты, ахæм дзырдтæй кæй пайда кæнæм.

"Тынг бауарзтон ирон дзырд. Ис нæм ахæм уацмыстæ æмæ сæ мæ бон у сæвæрын зындгонд фæсарæйнаг классикты уацмысты æмрæнхъ", - дзуры уый.

Гасситы Анна йæ хæларимæ
© Sputnik / Дриаты Лейла
Гасситы Анна йæ хæларимæ

Рауад афтæ, æмæ чызг иуæндæсæм къласы куы уыдис, уæд йæ разы сæвæрдта хæс, иумиаг паддзахадон фæлварæн кæй хъуамæ радта тынг хорз нысаныл. Бахъуыд æй уæлæмхас англисаг æвзаг сахуыр кæнын, иуæй йæ зонындзинæдтæ фæарфдæр кæныны тыххæй, аннæмæй та, цæмæй фæлварæн хуыздæр радтаид. Æмæ уæд йæхи цæттæ кæнын райдыдта йæ репетитор, университеты фæсарæйнаг æвзæгты факультеты ахуыргæнæг Цхуырбаты Ланамæ.

 Æрыгон чызг уæд арфдæр аныгъуылд фæсарæйнаг æвзаджы сусæгдзинæдтæ базоныны, бамбæрста, дарддæр дæр æй кæй ахуыр кæндзæн скъола каст фæуыны фæстæ.

"Уый размæ дæр æй хатыдтæн, фæлæ æрмæстдæр уæд бамбæрстон æвзагæн йе ʻцæг тых. Стыр бузныг дæн мæ репетиторæй, уый руаджы бауарзтон фæсарæйнаг æвзаг. Фæлæ уæддæр æмæ уæддæр ирон дзырдæн æндæр ад ис. Стæй сæ барын дæр цæмæн хъæуы? Мæнмæ гæсгæ, адæймаг æрмæст иу æвзаг куы зоны, уæд æрмæстдæр иуæрдæм кæсы. Æмæ цалдæр æвзаджы та куы зонай, уæд та уæрæхдæр кæны дæ дунеæмбарынад дæр æмæ иумиагæй дæ хъуыды дæр. Алы æвзагæн дæр ис йæхи музыкæ, алы æвзаг дæр хæссы йæхи дунеæмбарынад", - банысан кодта Анна.

Æнтыстджынæй радта Хуссар Иры университеты бацæуæн фæлварæнтæ æмæ ссис дыууæ факультеты хуыздæр студенттæй сæ иу. Цымыдисон хъуыддаг ма уый у, æмæ Анна кæд ирон филологийы фæсаууонмæ хайады ахуыр кодта, уæддæр афтæ сарæзта æмæ барвæндæй лекцитæм цыд ирон филологийы боны хайадмæ.

Ахæм студентты, куыд фæзæгъынц, цырагъы рухсæй фæагурынц, æмæ æрыгон чызг йæ деканмæ куы бахатыд ацы хъуыддаджы фæдыл, уæд ын йæ ныхасыл дыууæ нал загътой æмæ ма йыл цин дæр бакодтой.

"Сæйраг уый у, æмæ мæ зæрдæмæ цæуы мæ ахуыр, нæ фæфæсмон кодтон кæй æрбацыдтæн нæ паддзахадон университетмæ, уымæй", - дзуры чызг.

Уæдæ адæймаг йæ ахуыры мидæг æнтыстджын куы вæййы æмæ йын æхсæнадон цардмæ дæр уæлæнгай ахаст куы нæ вæййы, уæд ахæм "удæгас" адæймагæн куыст ссарын проблемон никуы вæййы. Гасситы Анна дæр раст у ахæм адæймаг æмæ ныридæгæн кæны сфæлдыстадон куыст дæр. Кусы паддзахадон радиойы информацион хайады дикторæй. Ис ын хорз дикци æмæ ныхас та кæны сыгъдæг литературон æвзагыл.

Гасситы Аннæ йæ сæрибар рæстæджы кæсы æмдзæвгæтæ, уарзы музыкæмæ хъусын æмæ иунæгæй тезгъо кæнын.

32
Хуссар Ир нысан кӕны Паддзахадон тырысайы бон

Хуссар Ир нысан кӕны Паддзахадон тырысайы бон

0
(ранӕуӕггонд 10:16 18.09.2020)
Республикӕйы националон символ ссис хуссарирыстойнаг паддзахады сӕрибардзинадыл тохы нысан 1989 азы

ЦХИНВАЛ, 19 сен — Sputnik, Плиты Фатимæ. Хуссар Ирыстоны сабаты, 19 сентябры, нысан кӕнынц Паддзахадон тырысайы бон. Бӕрӕгбонӕн бындур ӕвӕрд ӕрцыд 31 азы размӕ.

Республикӕйы националон символ ссис хуссарирыстойнаг паддзахады сӕрибардзинадыл тохы нысан 1989 азы.

"Развæлгъау столицæйы административон бæстыхæйтты сфæлыстой паддзахаон тырысатæй. Къуырийы кæрон Хуссар Ирыстон нысан кæны дыууæ бæрæгбон – Тырысайы бон æмæ Республикæ расидыны бон, дыууæ нысаниуæгджын датæйы цытæн Цхинвалы бакодтой ног баннертæ æмбæлон тематикæйыл", - загъта Sputnik культурæйы министрады кусæг Остъаты Мæдинæ.

Уый ма банысан кодта, æхсæнады цытджын рабадт "Прописано в сердце Осетии" аргъæвтой 18-æм сентябрæй 20-мæ.

Паддзахадон тырысайы бон Хуссар Ирыстоны фыццаг хатт банысан кодтой 2013 азы, фæлæ националон символ ссис 1989 азæй фæстæмæ. 1990 азы ноябры республикæйы парламент сфидар кодта ирон триколор, куыд паддзахаддзинады символ.

Ирон тырыса у хæдбар æмæ сæрибар бæстæйы символ. Тырыса у ӕртӕхуызон, конд у урс, сырх ӕмӕ бур кӕттагӕй. Ацы ӕртӕ хуыз дӕр иттӕг хорз зындгонд сты суанг рагон Аланийы дугӕй. Урс хуыз нысан кӕны монондзинад, сыгъдӕгдзинад, зонд. Сырх — ӕхсар, хъӕбатырдзинад, рӕстдзинад. Бур — бӕркад, фарн, мулк. Тырыса разæнгард кæны ирон адӕмы ног цард аразынмæ, дидинæфтаугæ фидæны фæндæгтыл цæуынмæ.

0