Хуыбецты  æфсымæрты хъӕрмуат

Бынæттон халсартæ æлхæнынмæ - Хуыбецты æфсымæрты хъӕрмуатмæ

345
(ранӕуӕггонд 12:05 29.04.2020)
Экологон æгъдауæй ссыгъдæг продукттæ алкæй дæр хъæуы. Амалиуæггæнджытæм бынатмæ цыдысты æлхæнджытæ æмæ æлхæдтой халсæрттæ

ЦХИНВАЛ, 29 апр – Sputnik, Дриаты Лейла. Хуыбецты дыууæ æфсымæры - Сослан æмæ Руслан цалдæр азы размæ Цхинвалы Хъайтарты уынджы кæрон сæрибар зæххы фадыгыл сарæзтой хъармуат. Зæхх дыууын азæй фылдæр ничи куыста, уыд æнæркаст. Дыууæ æфсымæры йæ ныссыгъдæг кодтой, стæй йæ бахуым кодтой. Мæр уыд зынкусæн, мæгуыр æмæ йæм æрбаластой æндæр ранæй сыджыт, бахастой йæм хъацӕнтӕ æмæ бавнæлдтой сæ куыстмæ счъилдысæй.

Æфсымæртæ дыууæйæ не ‘ххæсыдысты сæ куыстыл æмæ бахатыдысты сæ мады æфсымæры лæппумæ, кæцы чысылæй фæстæмæ уарзы зæххы куыст, йæхи къухтæй æркæнгæ халсæрттæ æмæ дыргътæй цæры. Уый сын разы дæр ссис æмæ ма сын ныфсытæ дæр æвæрдта, хъуыддæгтæ рæстмæ кæй ацæудзысты, уымæй.

Хуыбецты  æфсымæрты хъӕрмуат
© Sputnik / Дриаты Лейла
Хуыбецты æфсымæрты хъӕрмуат

Дыууæ æфсымæр цæмæй ахæм егъау хъармуат сарæзтаиккой, уый тыххæй кредит райстой бангæй, хӕс æхцатӕ райстой се ‘мбæлттæй дæр. Ӕмæ ныр дыууæ аз сæ хъармуаты тауынц пъамидортæ æмæ джитритæ. Экологон æгъдауæй ссыгъдæг продукттæ алкæй дæр хъæуы. Уыдонмæ бынатмæ цыдысты æлхæнджытæ æмæ æлхæдтой халсæрттæ. Ацы аз та лӕппутӕ байтыдтой цъæхыгтæ.

"Фæстаг азты зæхкуысты къабазы фæзынд иу стыр проблемæ. Зæххы куыст кæнын никæй уал фæнды, кæд æмæ а-зæххыл уый фæрцы цæрæм, уæддæр. Адæм алыгъуызон химикаттæй пайда кæнынц, æмæ уымæй мах кæнæм фыдми зæххæн, сарæх сты алыгъуызон низтæ", - загъта Сослан.

Уый банысан кодта, зӕгъгӕ, фылдæр тыллæг райсынымæ тырнгæйæ, бирæтæ нæ ауæрдынц алыгъуызон химикаттæ мæрмæ бахæссыныл. Уыцы дыргътæ æмæ халсæрттæ сæ бинонтæ, кæстæртæ æмæ ‘ввахс адæм кæй хæрдзысты, ууыл нал фæхъуыды кæнынц.

"Уымæ гæсгæ къух сисын фæхъæуы ахæм препараттыл, æнæ уыдон дӕр ис тыллæг æркæнæн. Баивæн сын ис, адæймаджы организмæн зиан чи нæ хæссы, ахæм æрдзон хъацæнтæй. Уымæй иуæй не ‘нæниздзинад бахъахъахъæндзыстæм, аннæмæй тыллæграйст къаддæр нæ уыдзæнис", - дзуры Сослан.

Иу ахæм метод уый схуыдта, фыдæлтæ куыд кодтой, уый – дæ зæххы фадыгыл фаджыс ныккал æмæ 4-5 азы сæрибар дæ.

"Хъæрмуатæн та йæ аразын зын у, фæлæ уый фæстæ пайда хæссы. Æрмæст хъуамæ куыстуарзаг уай. Æппынæдзух, сæрдæй-зымæгæй сæ мидæг хъуамæ архайай. Æрдзы анамалон фæзындтытæй кæд хызт уыдзæн дæ тыллæг, уæддæр зонын хъæуы, цафон сын цы аразын хъæуы. Ныртæккæ интернет хызæгты бирæ амындтытæ ис зайæгойты тыххæй æмæ мах дæр уыдонæй пайда кæнæм", - банысан кодта хъармуаты хицау.

Ӕфсымӕртӕ зымæгон бонты хъæрмуат хъарм кæнынц газæй хъармгæнгæ пецтæй. Йæ мидæг ын сæвæрдтой, фондз тоннæйы кæм цæуы, ахæм бак æмæ афтæмæй донхæр кæнынц сӕ халсар.

Ныртæккæ та хъæрмуаты зайы петрушкæ, цæхæрайы сыфтæ, киндза, тархун æмæ салаты сыфтæ. Амалиуæггæнджытæ куыд зæгъынц, афтæмæй æрласæггаг цъæхыгтæй уыдон асламдæр кæнынц сæ товар.

Дыууæ æфсымæры зæрды ма ис сæ хъæрмуаты фарсмæ афтид зæххыл дæр ноджы иу хъармуат саразын, фæлæ нырма финансон æгъдауæй ифтонг не сты. Уымæ гæсгæ чысыл фæфæстæдæр уыдзæн уыцы хъуыддаг.

345
Федтон мӕ Ир ӕмӕ бакастӕн чиныг: спортсмен ӕмӕ студент карантины тыххӕй 

Федтон мӕ Ир, бакастӕн чиныг: спортсмен ӕмӕ студент карантины тыххӕй 

125
(ранӕуӕггонд 14:16 27.05.2020)
Коронавирусы апарахаты фӕстӕ Уӕрӕсейы ӕфсӕддон ахуыргӕнӕндӕттӕ уыдысты карантины марты кӕронӕй. Уый фӕстӕ студентты ӕрвитын райдыдтой сӕ райгуырӕн бӕстӕтӕм. Плиты Батрадз дӕр ӕрыздӕхт Ирыстонмӕ майы райдайӕны

ЦХИНВАЛ, 27 май - Sputnik, Плиты Фатимӕ. Санкт-Петербурджы уӕвӕг Михайловскы ӕфсӕддон артиллерион академийы студент, армспортӕй дуне ӕмӕ ӕппӕтуӕрӕсеон турнирты уӕлахиздзау Плиты Батрадз йӕ райгуырӕн бӕстӕмӕ ӕрцыд ӕмӕ дыууӕ къуыри арвыста карантины. Спортсмен радзырдта Sputnik, куыд арвыста ацы ӕмгъуыд, уый тыххӕй.

Спортсмен и студент Батрадз Плиев рассказал  о карантине в больнице
Фото из личного архива Батрадза Плиева
Плиты Батрадз

Коронавирусы апарахаты фӕстӕ Уӕрӕсейы ӕфсӕддон ахуыргӕнӕндӕттӕ уыдысты карантины марты кӕронӕй. Уый фӕстӕ студентты ӕрвитын райдыдтой сӕ райгуырӕн бӕстӕтӕм. Плиты Батрадз дӕр ӕрыздӕхт Ирыстонмӕ майы райдайӕны.

"Ацы академийы Цхинвалӕй ахуыр кӕнӕм 15 адӕймагӕй. Мах ӕрцыдыстӕм 5 майы ӕмӕ рынчындоны ӕрбынат кодтам. Алы палатайы дӕр уыдыстӕм фондзӕй. Интернет нын уыд, бынтон хорз гъӕдимӕ нӕ уыд, фӕлӕ нӕхи куыддӕрты ирхӕфстам", - дзуры уый.

Батрадз банысан кодта, ӕвӕндӕй изоляцийӕн кӕй ис ӕвӕрццаг ӕууӕлтӕ дӕр. 

"Дыууӕ къуыри лӕг цы хъуамӕ арӕзтаид, ӕмӕ райстон ӕмӕ бакастӕн англисаг фыссӕг Мария Кореллийы чиныг "Скорбь Сатаны". Ӕнӕ изоляци мӕ уымӕ не рывдӕлдаит", - худы лӕппу.

Ахуырмӕ ацӕуыны размӕ Батрадз архайдта армспорты, у Уӕрӕсейы ӕмӕ дунейы фыццагадты ӕвзист призер. 85 кг архайгӕйӕ уыд Хуссар Ирыстоны армрестлингы секцийы хуыздӕр спортсментӕй иу.

Спортсмен и студент Батрадз Плиев рассказал  о карантине в больнице
Фото из личного архива Батрадза Плиева
Плиты Батрадз

Лӕппуйӕн Санкт-Петербурджы академийы дӕр бар радтой, цӕмӕй спорты дӕр йӕ архайд ма ныууадза. Ацӕугӕ аз ссис ацы горӕты чемпион армрестлингӕй, фӕлӕ йӕ дарддӕр ерыстӕм нал ауагътой.

"Плиты Батрадз у мӕ хъомылгӕнинӕгты фидардӕртӕй сӕ иу, уымӕй раппӕлинагдӕр та у куыд адӕймаг афтӕ - иу азмӕ хорз ном скодта йӕ ахуыргӕнӕндоны дӕр. Йӕ ахуыр, физикон цӕттӕдзинад ӕмӕ зондахаст сты уым дӕр фӕзминаг. Кӕд нӕ секцийӕ фӕиппӕрд, уӕддӕр спортыл дӕр йӕ зӕрдӕ не 'сивта", - радзырдта лӕппуйы тренер Джиоты Валерий.

Батрадзы ныхӕстӕ гӕсгӕ, уый бирӕ рӕстӕг баззад ӕцӕгӕлон бӕстӕйы ӕмӕ тынг ӕрымысыд Ирыстон. 

"Ацы вирус куыннӕ уыдаид, уӕд августмӕ уым уыдаин. Иуӕй мын ӕхсызгон у, раздӕр кӕй ӕрцыдтӕн Ирыстонмӕ, мӕ риуы бӕрц сулӕфыдтӕн. Мӕ бӕстӕ федтон ӕмӕ мӕхимӕ 'рцыдтӕн", - загъта Батрадз.

Спортсмен и студент Батрадз Плиев рассказал  о карантине в больнице
Фото из личного архива Батрадза Плиева
Плиты Батрадз

Лӕппуйӕн йӕ карантины ӕмгъуыд фӕцис ӕмӕ ныр сӕрибарӕй тезгъо кӕны республикӕйы рӕсугъд къуымты.

125
Едысы донӕмбырдгӕнӕн

Чъизи ӕмӕ цъус: Цхинвалы цӕрджытӕ хъаст кӕнынц донифтонгадӕй

104
(ранӕуӕггонд 14:58 26.05.2020)
Адӕм се 'нӕразыдзинад ӕвдисынц социалон хызӕгты ӕмӕ ныхасы рӕстӕджы. Проблемӕ бӕрнон кусджытӕ бӕттынц уалдзыгон миттад ӕмӕ доны гуырахсты фӕкъаддӕримӕ

ЦХИНВАЛ, 26 май - Sputnik, Плиты Фатимӕ. Хуссар Ирыстоны столицӕйы цӕрджытӕ та ацы уалдзыгон мӕйты дӕр тыхсынц доны цухдзинадӕй. Цхинвайлӕгты крӕнттӕй куы чъизи дон рацӕуы, куы та доны муртӕ бинонты хӕрдзтыл не хӕссынц. Проблемӕ бӕрнон кусджытӕ бӕттынц уалдзыгон миттад ӕмӕ доны гуырахсты фӕкъаддӕримӕ. Адӕм сӕ ӕнӕразыдзинад ӕвдисынц социалон хызӕгты ӕмӕ ныхасы рӕстӕджы.

Донуарӕн уагдон "Водоканал" уалдзӕджы райдайӕны срӕвдз кодта донифтонгады схемӕ, кӕцымӕ гӕсгӕ изӕры дон лӕвӕрд цӕуы столицӕйы хуссар хаймӕ, райсомӕй та - цӕгаттагмӕ.

"Джиоты Аланы проспекты кӕрон цӕрын ӕмӕ нӕм сабат ӕмӕ хуыцаубоны дон нӕ рацыд. Къуырисӕры райсомӕй дон радтой, фӕлӕ цалынмӕ сыхӕгты бактӕ йедзаг кодтой, уӕдмӕ ӕрлӕууыд", - загъта Цхинвалы цӕрӕг Мӕдинӕ.

Ӕнгӕс уавӕры бахауд Гудзабары хъӕу дӕр, кӕцы кӕд территоримӕ гӕсгӕ хауы Цхинвалы районмӕ,  уӕддӕр дон исы столицӕйӕ.

"Дыууӕ бон нӕ рацыд дон ӕмӕ стӕй стыр хӕдтулгӕтыл нӕхӕдӕг ӕрластам", - загъта хъӕуы цӕрӕг Батрадз.

Цхинвалы цӕгаттаг микрорайонтӕ Мӕскуыйаг, Цӕгаттаг, Хурзӕрин ӕмӕ БАМ-ы цӕрджытӕ дӕр, кӕцытӕ дон истой комкоммӕ магистралон хаххӕй ӕмӕ сӕм уыд ӕдзух донифтонгад, ныр сӕ режимӕй хъазт кӕнынц.

"Дыууӕ мӕй чъизи донӕй нал фӕразӕм. Дыццӕджы райсом та бынтон ахицӕн. Бафӕлладыстӕм ацы уавӕрӕй", - дзуры  БАМ-ы цӕрӕн Анна.

Донифтонгады уагдоны хистӕр Цхуырбаты Аланы ныхӕстӕм гӕсгӕ, цӕгаттаг микрорайонтӕ ӕмӕ Дзау ахицӕн кӕнынц, цӕмӕй резервуартӕ йедзаг кӕной ӕмӕ дон горӕтыл ӕххӕсса.

Магистральная линия Едис-Цхинвал
© Sputnik / Фатима Плиева
Едысы донӕмбырдгӕнӕн

"Водоканал"-ы ӕмбарын кӕнынц, зӕгъгӕ, кӕд доны цухдзинад ӕрмӕст иу фатеры ӕмбӕлы, уӕд гӕнӕн ис ӕмӕ сӕ бакы фильтр байдзаг чъизийӕ. Ӕмткӕй та горӕты доны цухдзинад ахӕссы июны кӕронмӕ.

"Сӕйраг лини - Едыс никуы ӕрлӕууы. Дыууӕ резервуар нын лӕууы Тулдзы къохы, иу дзы у 5 мин кубон. Боныгъӕдӕй бирӕ аразгӕ у, куыддӕр къӕвда райдайы, афтӕ чъизи къалиутӕ ахицӕн кӕнӕм", - дзуры Цхуырбаты Алан.

Едысы донӕмбырдгӕнӕны хъусдарӕг Дзесты Игорь куыд радзырдта Sputnik, афтӕмӕй Едысы доны гуырахст сбирӕ вӕййы июлы ӕмӕ афтӕ ахӕссы октябры кӕронмӕ.

"Стӕй та къаддӕр райдайы. Кӕд ацы рӕстӕг магистралон доны хахх баххӕст кӕнынц Дзомагъ ӕмӕ Брытъаты доны хӕххытӕ, уӕд уыдон гом кӕй сты, уымӕ гӕсгӕ уалдзӕджы сты чъизи ӕмӕ сӕ ахицӕн кӕнынц", - банысан кодта Игорь.

Сотрудник Водоканала Игорь Дзесов
© Sputnik / Фатима Плиева
Дзесты Игорь

Ацы азмӕ ныфс ӕвӕрдтой Уанаты доны хӕтӕлӕй, зӕгъгӕ, уый аскъуыддзаг кӕндзӕн доны проблемӕ Цхинвалы, фӕлӕ йӕ арӕзтад нырма нӕ фӕуд кӕны.

"Нывӕзтмӕ гӕсгӕ ноябры хъуамӕ баиу кодтаиккам Уанат-Цхинвал, фӕлӕ арӕзтад вирусы тыххӕй лӕууы. 
Цӕмӕй дон ӕххӕсыдаид горӕтыл, уый тыххӕй бафӕлвӕрдтам Дменисы дон рӕстӕгӕй-рӕстӕгмӕ хицӕн кӕнын ӕмӕ дон раттын Цхинвалмӕ. Фӕлӕ уым зӕронд хӕтӕлтӕ кӕй ис, уымӕ гӕсгӕ стыр тыхимӕ дон куы рацӕуы, уӕд сӕ тоны", - загъта Цхуырбаты Алан.

Йӕ ныхӕстӕм гӕсгӕ, Уанат-Цхинвал арӕзт цӕуы дыууӕ этапӕй ӕмӕ ӕмткӕй дӕтдзӕн горӕтӕн 15 мин куб дон. Дыккаг этап ӕххӕст цӕуы ацы аз, ныр архайынц донгуырӕнтыл, цӕмӕй доны гуырахст фестырдӕр уа. 

"Кӕд июнӕй куыст райдайа, уӕд ӕмгъуыдмӕ сцӕттӕ уыдзӕн", - ныфс бавӕрдта "Водоканал"-ы хистӕр.

Магистральная линия Едис-Цхинвал
© Sputnik / Фатима Плиева
Едысы донӕмбырдгӕнӕн
104
Цхинвал

Хуссар Иры ӕнӕкусӕгон бонтӕ нӕ адарддӕр кӕндзысты

9
(ранӕуӕггонд 16:08 28.05.2020)
Июны кӕрӕттӕм баззайдзысты арӕнӕвӕрдтӕ, кӕцытӕ хауынц кусджыты кӕцыдӕр категоритӕм

ЦХИНВАЛ, 28 мая – Sputnik, Козаты Диана. Хуссар Ирыстоны ӕнӕкусӕгон бонтӕ, кӕцытӕ расидтысты коронавирусы пандемийы тасӕй, нӕ адарддӕр кӕндзысты, загъта Sputnik президенты пресс-секретарь Гасситы Дина.

Хуссар Ирыстоны ӕнӕкусӕгон бонтӕ расидтысты 8 апрелы, уый фӕстӕ сӕ дыууӕ хатт адарддӕр кодтой 11 ӕмӕ 28 майы онг.

"Райсгӕ мадзӕлтты руаджы фӕкъаддӕр ис коронавирусы апарахаты тас. Инфекци нӕ рахызт медицинон уагдӕттӕй, цы ран сизоляци кодтой ӕмбӕстӕгты карантины. Уавӕр ис хъусдарды бын. Уый фӕдыл ӕнӕкусӕгон бонтӕ нӕ адарддӕр кодтой", - загъта Гасситы Дина.

Фӕлӕ баззадысты арӕнӕвӕрдтӕ, кӕцытӕ хауынц кусджыты кӕцыдӕр категоритӕм. Куыстӕй ссӕрибар кодтой ӕвгъӕдджын сылгоймӕгты, 65 азы карӕй хистӕрдӕр адӕмы, ӕмӕ иугӕндзойнон низтӕй рынчын ӕмбӕстӕгты. Уыдонӕн фиддзысты сӕ мызд дӕр.

Афтӕ ма бар ис ссӕрибар кӕнын ныййарджытӕй иуы, кӕцы зилы 10 азы кары онг сывӕллонмӕ.

9