Валерийы фермæ

Милицийы майорӕй фосдарды куыстмӕ

157
(ранӕуӕггонд 13:52 05.05.2020)
Куымӕридтаты Валерий сфæнд кодта йæ фермерон куыст лыстæгкъах фосæй райдайын. Ленингоры районы балхæдта фыстæ æмæ сæгътæ, сарӕзта сын капиталон скъӕт ӕмӕ йӕ дыстӕ басчъил кодта куыстмӕ

ЦХИНВАЛ, 5 май – Sputnik, Дриаты Лейла. Цхинвалы районы Къохаты хъæуы цæрæг Куымæридтаты Валерий ныр æртыккаг аз кæны фосдарды куыст. Цалынмæ фермерон хъуыддагмӕ нæ бавнæлдта, уæдмæ куыста Милицийы сæрмагонд нысаниуæджы къорды, пенсийы ацыд майоры цины.

Валерий у ахæм адæймаг, кæцыйæн йæ бон нæу иу ран бадын, рæстæг дзæгъæлы сафын. Нæу иу уысм дæр æнæзмæлгæ, æнæ архайгæ. Хъæуы хъомыл уæвгæйæ, уый бирæ уарзта фосдарды куыст. Фæлæ хорз æмбæрста, фермерон хæдзарад аразынæн бирæ æхцайы фæрæзтæ кæй хъæуы. Иу ахæмы йæ хъуыды бамбарын кодта йе ‘фсымæр æмæ сæ сыхаг лæппуйæн. Уыдон ын ныфс бавæрдтой, йæ фарсмæ кæй балæудзысты, хæс ын æхца кæй ратдзысты æмæ бавнæлдта фермерон хæдзарадæн бындур æвæрынмæ.

"Хуссар Ирыстоны фосдарды куыст чи кæны, уыдон нымæц фæстаг азты бæрæг фæкъаддæр, хъæуты уадиссаг цæрджытæ кæй нал ис, уый аххосæй. Фосдард кæнынæн та мæ райгуырæн хъæу Къохаты иттæг хорз уавæртæ ис. Фæлæ уæддæр цалынмæ фосдарды куыстмæ æрывналай, уæдмæ фермер хъуамæ йæхи бафæрса, уарзы ацы куыст æви нæ. Бирæтæ фос скæнынц, фæлæ сæм æмбæлон хъусдард кæй нæ вæййы, уый фыдæй сæ уадиссаг пайда нæ райсынц", - зæгъы Куымæридтаты Валерий.

 Уый сфæнд кодта йæ фермерон куыст лыстæгкъах фосæй райдайын. Ленингоры районы балхæдта фыстæ æмæ сæгътæ. Хъуыд сын капиталонæй скъæт саразын дæр.

Селение Кохат
© Sputnik / Ян Габараев
Валерийы фермæ

"Зыдтон, цы хъуыддагмæ бавнæлдтон, уый æрдæгыл кæй нал ныууадздзынæн, фос та азæй азмæ фылдæр кæнынц, уымæ гæсгæ егъау скъæт сарæзтон. Ме ‘хцайы фæрæзтæ фылдæр ууыл ацыдысты, фæлæ фæсмон нæ кæнын, уымæн æмæ ныр та стуртæ балхæдтон æмæ мын бабæззыд. Адих æй кодтон æмæ иннæ æрдæджы та стуртæ æмæ родтæ сты", - радзырдта фосдарӕг.

Валерий банысан кодта, йӕ фос иууылдæр кӕй сты бынæттон фосы мыггагæй. Нæ климатон уавæртыл, зæгъгæ, гæнæн ис æмæ æрласгæ фос ма æрцахуыр уой æмæ бынтондæр æнæфтиаг фæуой. Фермермæ йæ фосæй уæймæ цы æнтысы, уыдоны æрласы горæты базармæ. Фӕлӕ йӕ хатт уырдæм сæ аласыны сæр дæр нал бахъæуы - æлхæнджытæ бынатмæ дæр æрбацæуынц.

"Фыстæй хуыздæр та сæгътæ уæй кæнынц. Родтæ æлхæнджытæ дæр бирæ ис. Уæлдайдæр та Цæгат Ирыстонмӕ фæндаг æхгæд куы æрцыдис, уæдæй нырмæ. Ласæггаг фыдызгъæл нал ис, бынæттон та æнæуый дæр асламдæр æмæ хæрзаддæр у", - бафиппайдта фермер.

Валерий ма куыд радзырдта, афтæмæй урсаджы продукттæ нырма нæ уадзы, уымæн æмæ уый тыххæй хъæуы кусæг æххуырсын. Йæ авналæнтæ та уыйбæрц нæма сты. Ис æм æрмæстдæр иу фыййау, кæцыйæн æххуыс кæны йæхæдæг дæр.

Зæгъы, зæгъгæ, мæ бинонты нæ тыхсын кæнын, йæ лæппу йӕм кæд арæх æрбауайы æххуыс кæнынмæ, уæддæр нырма скъолайы ахуыр кæны, архайы спорты дæр, ис ын æнтыстытæ æмæ йæ фæиппæрд кæна, уый йæ нæ фæнды.

Фермеры ныхæстæм гæсгæ, фосдард чи кæны, уый хорз хъуамæ зона ветеринары дæсныйад дæр.

"Ветеринарийы сусæгдзинæдтæ куыннæ зонай, уæд хуыздæр у ацы хъуыддагмæ æввахс дæр ма балæууай. Фосæн сæхи низтæ ис. Афæдзы алы афон дæр сын бахъæуы вакцинæтæ саразын. Хостæ та сын æрхæссын Цæгат Ирыстонæй. Ацы бонты дæр та сын сараздзынæн судзинтæ. Мæхæдæг цы нæ зонын, уымæй та бафæрсын, ацы куыст чи кæны, ахæм фермерты, стæй ветеринарты дæр", - бафтыдта Валерий.

Нӕлгоймагӕн нырма йæ уавæртæ уыйбæрц не сты, цæмæй техникæ балхæна. Йæ фыдæлтæ иу куыд архайдтой, уый дæр афтæ фыдæбон кæнын. Холлаг æрцæттæ кæн æмæ сæ уый фæстæ æххуырст машинæйыл æрласы бынатмæ.

Ферма в селении Ксуис
© Sputnik / Наталья Айриян
Валерийы фермæ

Хицауад чысыл æмæ астæуккаг амалиуæгады тыххæй цы хатырон кредиттæ дæтты, уыдонæй фермер никуы райста, æрмæст домы, цæмæй йын сæххæст кæной йæ иууыл стырдæр бæллиц. Йæ фермæйæ 500 метры æддæдæр цæуы электрохахх æмæ йæ цæджындз, фæнды йӕ, цæмæй йын уырдыгæй йæ фермæмæ рауадзой рухс. Хицауадмæ иу æмæ дыууæ хатты нæ ныффыста куырдиат, фæлæ йæм нырма хъусдарæг нæй. Æрæджы дон йæхæдæг рауагъта æмæ та рухсæн дæр исты самал кæнид, фæлæ уымæн хъæуы сæрмагонд бардзырд "Энергоресурс"-æй, уыдонмæ та йæ куырдиат лæууы ныр дыккаг аз.

157
Федтон мӕ Ир ӕмӕ бакастӕн чиныг: спортсмен ӕмӕ студент карантины тыххӕй 

Федтон мӕ Ир, бакастӕн чиныг: спортсмен ӕмӕ студент карантины тыххӕй 

46
(ранӕуӕггонд 14:16 27.05.2020)
Коронавирусы апарахаты фӕстӕ Уӕрӕсейы ӕфсӕддон ахуыргӕнӕндӕттӕ уыдысты карантины марты кӕронӕй. Уый фӕстӕ студентты ӕрвитын райдыдтой сӕ райгуырӕн бӕстӕтӕм. Плиты Батрадз дӕр ӕрыздӕхт Ирыстонмӕ майы райдайӕны

ЦХИНВАЛ, 27 май - Sputnik, Плиты Фатимӕ. Санкт-Петербурджы уӕвӕг Михайловскы ӕфсӕддон артиллерион академийы студент, армспортӕй дуне ӕмӕ ӕппӕтуӕрӕсеон турнирты уӕлахиздзау Плиты Батрадз йӕ райгуырӕн бӕстӕмӕ ӕрцыд ӕмӕ дыууӕ къуыри арвыста карантины. Спортсмен радзырдта Sputnik, куыд арвыста ацы ӕмгъуыд, уый тыххӕй.

Спортсмен и студент Батрадз Плиев рассказал  о карантине в больнице
Фото из личного архива Батрадза Плиева
Плиты Батрадз

Коронавирусы апарахаты фӕстӕ Уӕрӕсейы ӕфсӕддон ахуыргӕнӕндӕттӕ уыдысты карантины марты кӕронӕй. Уый фӕстӕ студентты ӕрвитын райдыдтой сӕ райгуырӕн бӕстӕтӕм. Плиты Батрадз дӕр ӕрыздӕхт Ирыстонмӕ майы райдайӕны.

"Ацы академийы Цхинвалӕй ахуыр кӕнӕм 15 адӕймагӕй. Мах ӕрцыдыстӕм 5 майы ӕмӕ рынчындоны ӕрбынат кодтам. Алы палатайы дӕр уыдыстӕм фондзӕй. Интернет нын уыд, бынтон хорз гъӕдимӕ нӕ уыд, фӕлӕ нӕхи куыддӕрты ирхӕфстам", - дзуры уый.

Батрадз банысан кодта, ӕвӕндӕй изоляцийӕн кӕй ис ӕвӕрццаг ӕууӕлтӕ дӕр. 

"Дыууӕ къуыри лӕг цы хъуамӕ арӕзтаид, ӕмӕ райстон ӕмӕ бакастӕн англисаг фыссӕг Мария Кореллийы чиныг "Скорбь Сатаны". Ӕнӕ изоляци мӕ уымӕ не рывдӕлдаит", - худы лӕппу.

Ахуырмӕ ацӕуыны размӕ Батрадз архайдта армспорты, у Уӕрӕсейы ӕмӕ дунейы фыццагадты ӕвзист призер. 85 кг архайгӕйӕ уыд Хуссар Ирыстоны армрестлингы секцийы хуыздӕр спортсментӕй иу.

Спортсмен и студент Батрадз Плиев рассказал  о карантине в больнице
Фото из личного архива Батрадза Плиева
Плиты Батрадз

Лӕппуйӕн Санкт-Петербурджы академийы дӕр бар радтой, цӕмӕй спорты дӕр йӕ архайд ма ныууадза. Ацӕугӕ аз ссис ацы горӕты чемпион армрестлингӕй, фӕлӕ йӕ дарддӕр ерыстӕм нал ауагътой.

"Плиты Батрадз у мӕ хъомылгӕнинӕгты фидардӕртӕй сӕ иу, уымӕй раппӕлинагдӕр та у куыд адӕймаг афтӕ - иу азмӕ хорз ном скодта йӕ ахуыргӕнӕндоны дӕр. Йӕ ахуыр, физикон цӕттӕдзинад ӕмӕ зондахаст сты уым дӕр фӕзминаг. Кӕд нӕ секцийӕ фӕиппӕрд, уӕддӕр спортыл дӕр йӕ зӕрдӕ не 'сивта", - радзырдта лӕппуйы тренер Джиоты Валерий.

Батрадзы ныхӕстӕ гӕсгӕ, уый бирӕ рӕстӕг баззад ӕцӕгӕлон бӕстӕйы ӕмӕ тынг ӕрымысыд Ирыстон. 

"Ацы вирус куыннӕ уыдаид, уӕд августмӕ уым уыдаин. Иуӕй мын ӕхсызгон у, раздӕр кӕй ӕрцыдтӕн Ирыстонмӕ, мӕ риуы бӕрц сулӕфыдтӕн. Мӕ бӕстӕ федтон ӕмӕ мӕхимӕ 'рцыдтӕн", - загъта Батрадз.

Спортсмен и студент Батрадз Плиев рассказал  о карантине в больнице
Фото из личного архива Батрадза Плиева
Плиты Батрадз

Лӕппуйӕн йӕ карантины ӕмгъуыд фӕцис ӕмӕ ныр сӕрибарӕй тезгъо кӕны республикӕйы рӕсугъд къуымты.

46
Едысы донӕмбырдгӕнӕн

Чъизи ӕмӕ цъус: Цхинвалы цӕрджытӕ хъаст кӕнынц донифтонгадӕй

80
(ранӕуӕггонд 14:58 26.05.2020)
Адӕм се 'нӕразыдзинад ӕвдисынц социалон хызӕгты ӕмӕ ныхасы рӕстӕджы. Проблемӕ бӕрнон кусджытӕ бӕттынц уалдзыгон миттад ӕмӕ доны гуырахсты фӕкъаддӕримӕ

ЦХИНВАЛ, 26 май - Sputnik, Плиты Фатимӕ. Хуссар Ирыстоны столицӕйы цӕрджытӕ та ацы уалдзыгон мӕйты дӕр тыхсынц доны цухдзинадӕй. Цхинвайлӕгты крӕнттӕй куы чъизи дон рацӕуы, куы та доны муртӕ бинонты хӕрдзтыл не хӕссынц. Проблемӕ бӕрнон кусджытӕ бӕттынц уалдзыгон миттад ӕмӕ доны гуырахсты фӕкъаддӕримӕ. Адӕм сӕ ӕнӕразыдзинад ӕвдисынц социалон хызӕгты ӕмӕ ныхасы рӕстӕджы.

Донуарӕн уагдон "Водоканал" уалдзӕджы райдайӕны срӕвдз кодта донифтонгады схемӕ, кӕцымӕ гӕсгӕ изӕры дон лӕвӕрд цӕуы столицӕйы хуссар хаймӕ, райсомӕй та - цӕгаттагмӕ.

"Джиоты Аланы проспекты кӕрон цӕрын ӕмӕ нӕм сабат ӕмӕ хуыцаубоны дон нӕ рацыд. Къуырисӕры райсомӕй дон радтой, фӕлӕ цалынмӕ сыхӕгты бактӕ йедзаг кодтой, уӕдмӕ ӕрлӕууыд", - загъта Цхинвалы цӕрӕг Мӕдинӕ.

Ӕнгӕс уавӕры бахауд Гудзабары хъӕу дӕр, кӕцы кӕд территоримӕ гӕсгӕ хауы Цхинвалы районмӕ,  уӕддӕр дон исы столицӕйӕ.

"Дыууӕ бон нӕ рацыд дон ӕмӕ стӕй стыр хӕдтулгӕтыл нӕхӕдӕг ӕрластам", - загъта хъӕуы цӕрӕг Батрадз.

Цхинвалы цӕгаттаг микрорайонтӕ Мӕскуыйаг, Цӕгаттаг, Хурзӕрин ӕмӕ БАМ-ы цӕрджытӕ дӕр, кӕцытӕ дон истой комкоммӕ магистралон хаххӕй ӕмӕ сӕм уыд ӕдзух донифтонгад, ныр сӕ режимӕй хъазт кӕнынц.

"Дыууӕ мӕй чъизи донӕй нал фӕразӕм. Дыццӕджы райсом та бынтон ахицӕн. Бафӕлладыстӕм ацы уавӕрӕй", - дзуры  БАМ-ы цӕрӕн Анна.

Донифтонгады уагдоны хистӕр Цхуырбаты Аланы ныхӕстӕм гӕсгӕ, цӕгаттаг микрорайонтӕ ӕмӕ Дзау ахицӕн кӕнынц, цӕмӕй резервуартӕ йедзаг кӕной ӕмӕ дон горӕтыл ӕххӕсса.

Магистральная линия Едис-Цхинвал
© Sputnik / Фатима Плиева
Едысы донӕмбырдгӕнӕн

"Водоканал"-ы ӕмбарын кӕнынц, зӕгъгӕ, кӕд доны цухдзинад ӕрмӕст иу фатеры ӕмбӕлы, уӕд гӕнӕн ис ӕмӕ сӕ бакы фильтр байдзаг чъизийӕ. Ӕмткӕй та горӕты доны цухдзинад ахӕссы июны кӕронмӕ.

"Сӕйраг лини - Едыс никуы ӕрлӕууы. Дыууӕ резервуар нын лӕууы Тулдзы къохы, иу дзы у 5 мин кубон. Боныгъӕдӕй бирӕ аразгӕ у, куыддӕр къӕвда райдайы, афтӕ чъизи къалиутӕ ахицӕн кӕнӕм", - дзуры Цхуырбаты Алан.

Едысы донӕмбырдгӕнӕны хъусдарӕг Дзесты Игорь куыд радзырдта Sputnik, афтӕмӕй Едысы доны гуырахст сбирӕ вӕййы июлы ӕмӕ афтӕ ахӕссы октябры кӕронмӕ.

"Стӕй та къаддӕр райдайы. Кӕд ацы рӕстӕг магистралон доны хахх баххӕст кӕнынц Дзомагъ ӕмӕ Брытъаты доны хӕххытӕ, уӕд уыдон гом кӕй сты, уымӕ гӕсгӕ уалдзӕджы сты чъизи ӕмӕ сӕ ахицӕн кӕнынц", - банысан кодта Игорь.

Сотрудник Водоканала Игорь Дзесов
© Sputnik / Фатима Плиева
Дзесты Игорь

Ацы азмӕ ныфс ӕвӕрдтой Уанаты доны хӕтӕлӕй, зӕгъгӕ, уый аскъуыддзаг кӕндзӕн доны проблемӕ Цхинвалы, фӕлӕ йӕ арӕзтад нырма нӕ фӕуд кӕны.

"Нывӕзтмӕ гӕсгӕ ноябры хъуамӕ баиу кодтаиккам Уанат-Цхинвал, фӕлӕ арӕзтад вирусы тыххӕй лӕууы. 
Цӕмӕй дон ӕххӕсыдаид горӕтыл, уый тыххӕй бафӕлвӕрдтам Дменисы дон рӕстӕгӕй-рӕстӕгмӕ хицӕн кӕнын ӕмӕ дон раттын Цхинвалмӕ. Фӕлӕ уым зӕронд хӕтӕлтӕ кӕй ис, уымӕ гӕсгӕ стыр тыхимӕ дон куы рацӕуы, уӕд сӕ тоны", - загъта Цхуырбаты Алан.

Йӕ ныхӕстӕм гӕсгӕ, Уанат-Цхинвал арӕзт цӕуы дыууӕ этапӕй ӕмӕ ӕмткӕй дӕтдзӕн горӕтӕн 15 мин куб дон. Дыккаг этап ӕххӕст цӕуы ацы аз, ныр архайынц донгуырӕнтыл, цӕмӕй доны гуырахст фестырдӕр уа. 

"Кӕд июнӕй куыст райдайа, уӕд ӕмгъуыдмӕ сцӕттӕ уыдзӕн", - ныфс бавӕрдта "Водоканал"-ы хистӕр.

Магистральная линия Едис-Цхинвал
© Sputnik / Фатима Плиева
Едысы донӕмбырдгӕнӕн
80
Хуссар Ир карантины

"Зынаргъ коронавирус": цас лӕууы Хуссар Ирӕн COVID-19-имӕ тох

5
(ранӕуӕггонд 15:26 27.05.2020)
Фӕрӕзтӕ, сӕйраджыдӕр, хицӕн кӕнынц паддзахады сӕргълӕууӕг ӕмӕ хицауады фӕстауӕрцон фондтӕй

ЦХИНВАЛ, 27 мая – Sputnik, Козаты Диана. Коронавирусон инфекцийы апарахат ма ‘руадзынӕн ӕмӕ COVID-19-ӕй рынчынты хоскӕнынадӕн Хуссар Ирыстон ныридӕгӕн рахицӕн кодта 11 милуан сомы. Президенты администрацийы бӕрӕггӕнӕнтӕм гӕсгӕ, фӕрӕзты фылдӕр хай рахицӕн кодтой президент ӕмӕ хицауады фӕстауӕрцон фондтӕй.

Цӕвиттонӕн, уазӕгдон "Алан" сцалцӕг кӕныныл бахардз кодтой 243 мин сомы. Дзауы районы рынчындон бацӕттӕ кӕнынӕн президенты фондӕй рахицӕн кодтой 142 мин сомы.

Югосетпотребнадзор райста иу милуан соммӕ ӕввахс сӕрмагонд хъахъхъӕнынады фӕрӕзтӕ, ифтонггарз ӕмӕ вирусологион лабораторийӕн ӕрмӕджытӕ балхӕнынӕн.

Республикӕйы ӕмбӕстӕгтӕн гуманитарон ӕххуыс ласыны хӕрдзтӕн пандемийы рӕстӕджы рахицӕн кодтой 263 мин сомы.

Ацы фӕрӕзтӕ – иу милуан ӕмӕ 600 мин сомы – рахицӕн кодтой президенты фӕстауӕрцон фондӕй.

Хицауадон фондӕй ӕхцатӕ рахицӕн кодтой Ӕнӕниздзинад хъахъӕнынады министрад, Дзауы район ӕмӕ Хъахъхъӕнынады министрадӕн.

Ӕнӕниздзинад хъахъхъӕнынад ӕмӕ социалон райрӕзты министрад райстой 6,5 милуан сомы хостӕ ӕмӕ медицинон ӕрмӕджытӕ балхӕнынӕн.

Дзауы районы администрацийӕн рахицӕн кодтой сӕдӕ мин сомӕй фылдӕр районон рынчындонӕн ифтонггарз балхӕнынӕн, афтӕ ма медицинон уагдоны рудзгуытыл хызӕгтӕ сӕвӕрынӕн.

Иу милуан сомы бахардз кодтой УФ ӕфсӕддон ахуырадон уагдӕтты курсантты ӕрласыныл, кӕцытӕ цыдысты сӕ фыдыбӕстӕмӕ Уӕрӕсейы ахуыр ӕмгъуыдӕй раздӕр кӕй фӕцис, уый тыххӕй.

Афтӕ ма ӕрдӕг милуан сомӕй фылдӕр бахардз кодта МХМ сӕрмагонд хъахъхъӕнынады ӕмӕ дезинфекцион фӕрӕзтӕ балхӕнынӕн.

Уымӕй дарддӕр, стыр суммӕ хардз кӕнынц карантиныл уӕвӕг адӕмы хӕлцадыл. Пациентты хиуӕтты нал уадзынц хӕссын медицинон уагдӕттӕм хӕлцадон продукттӕ.

Инфекциимӕ тох нырма нӕ фӕцис. Республикӕйы медицинон уагдӕтты хоскӕнынад нырма цӕуынц аст адӕймаджы коронавирусы диагнозимӕ. Афтӕ ма республикӕмӕ ӕрцӕудзысты МХМ курсанттӕ ӕмӕ республикӕйы ӕмбӕстӕгтӕ ФХМ хаххыл.

5