Битарты Гамлет

Пенсийы та удӕнцой куыст: раздӕры барадхъахъхъӕнӕг Тъбеты сарӕзта фермерон хӕдзарад

22
(ранӕуӕггонд 13:14 21.05.2020)
Фермеры фæнд у, цæмæй йæ фос æввахс рæстæджы аскъæра Ерманы хъæумæ - сæрддæргъы уыцы сойджын сæрвæты куы хизой, уæд уый хорзæрдæм бандавдзæн сæ продуктивондзинадыл

ЦХИНВАЛ, 21 май – Sputnik, Дриаты Лейла. Цхинвалы районы Тъбеты хъæуы цæрæг Битарты Гамлет барадхъахъхъæнæг органты бирæ ӕзты фæкуыста. Пенсийы куы ацыд, уæд ын æрлæууыд баулæфыны рæстæг. Фæлæ фæллой кæныныл йæ уд чи хъары, уымæн æнцад-æнцойæ бадын зын у æмæ дарддæр æндæр хæрзиуæгон куыст кæныныл архайы. Афтæ Гамлет дӕр скодта фермерон хæдзарад æмæ æрæвнæлдта фосдард æмæ зæххы куыстмæ.

Зæгъæн ис æмæ райдианæй фæстæмæ куыстуарзаг æмæ хæдзардзин хъæууон фæллойгæнæгæн æрвылаз дæр кæй вæййы хорз фæстиуджытæ.

Хæдзарады стурты нымæц у 15, уыдонæй хъуццытæ сты ӕхсӕз. Фос сæумæрайсомæй суанг изæрмæ вæййынц хизæнуаты. Фермеры фæнд у, цæмæй йæ фос æввахс рæстæджы аскъæра Ерманы хъæумæ æмæ уым уыдзысты, цалынмæ хорз боныгъæдтæ кæна, уæдмæ. Уыцы ран сойджын сæрвæты куы хизой, уæд уый хорзæрдæм бандавдзæн сæ продуктивондзинадыл.

Битары фырт æххæст кæны районы ветеринарийы кусджыты домæнтæ, уымæ гæсгæ йӕ стуртӕ хызт вæййынц алыгъуызон низтæй. Æнæниз фос та кæддæриддæр хæрзхаст вæййы, уыимæ йæ æркæнгæ продуктмæ дæр нæ вæййы фау æрхæссæн.

Битарты Гамлет йæ бинойнагимæ
© Sputnik / Дриаты Лейла
Битарты Гамлет йæ бинойнагимæ

Уымæй дарддæр ма хæдзарады разамонæг стыр хъусдард здахы зæххы куыстмæ. А-фæззæджы 10 гектары фæзуатыл байтыдта мæнæу, уалдзæджы бонты та бацархайдта хъæбæрхор байтауыныл æмæ йын бацахста 15 га. Цæмæй ацы хъæууонхæдзарадон байтыдтæ хызт уой алыгъуызон зианхæссæг уырынгонтæй, рæзой æмбæлон æгъдауæй, уый тыххӕй сӕм Гмлет бахаста гербицидтæ. Ныр фермерон хæдзарады разамонæджы ныфс ис хъæздыг тыллæг райсынæй.

22
Уалыты Ирбеджы тыллæджы дуне

Бынæттон джитъри æмæ помидор: Уалыты Ирбеджы тыллæджы дуне

133
(ранӕуӕггонд 16:42 18.09.2020)
Æвзонг амалиуæггæнæг куыд зæгъы, афтæмæй цы тыллæг æркодта, уыдон ауæй кæны улæфт бонты бынæттон базары. Хатт æм æлхæнæг æрбацæуы бынатмæ дæр

ЦХИНВАЛ, 19 сен – Sputnik, Дриаты Лейла. Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы Дыгъуызты хъæуы цæрæг Уалыты Ирбег столицæйы базар ифтонг кæны бынæттон халсарæй, йæ джитъритæ æмæ помидортæн æлхæнæг цæуы бынатмæ дæр. Куыстуарзаг лæгæн йæ амалиуæгад скусын кæнынæн фæахъаз ис 250 мин сомы кредитон фæрæзтæ, кæцытæ хицауад дæтты чысыл амалиуæгады райрæзтæн.

"Ахæм хъуыддагыл ныххæцын баст у бæрæг зындзинæдтимæ, хатт тас дæр вæййы, цы фæрæзтæ бахардз кæнай, уыдон дæр дзæгъæлы куы фæуой", - зӕгъы Цхинвалы районы цæрæг, æвзонг арендатор Уалыты Ирбег.

Ирбег цы хъуыддаг сфæнд кодта райдайын, уымæн æм æхцайы фæрæзтæ нæ уыд. Фӕлӕ бацæттæ кодта бизнес-программæ æмæ йæ балæвæрдта дыууæ азы размæ, æвзонг амалиуæггæнджытæ æмæ фермæтæн æххуысы тыххæй Экономикон райрæзты министрад цы сæрмагонд къамис сарæзта, уырдæм. Уыдон ын рахицæн кодтой 250 мин сомы, фӕлӕ уал уæдмæ æвзонг лæппу йæхи сæрмагонд зæххы фадыгыл, цы æхцайы фæрæзтæ йæм уыд, уыдонӕй самал кодта ӕмӕ сарæзта каркастæ. Фæлæ йын дарддæр æхца нал сфаг. Кредиты хуызы цы æхцатæ райста, уыдонæй та йӕ ӕркодта ӕмбӕлон уагмæ, йæ фæрстæ йын бамбæрзта целлофанæй, бауагъта йæм донхæргæнæн дон. Йæ сæр та йын сагъуыста лексанæй.

"Фыццаг аз дзы ныссагътон помидоры садзæнтæ ӕмӕ сӕ ауӕй кодтон. Дыккаг аз хъуыддаг фæрæвдздæр ис. Ирбег ныссагъта цæхæрайы сыфтæ æмæ алыгъуызон цъæхыгтæ. Тынг зæрдиагæй сæ истой нæ горæты кæрдзынтæ цы къæбицты кæнынц, уыдон хицæуттæ", - загъта Ирбег.

Ирбег куыд зæгъы, афтæмæй йæ хъӕрмуаты цы цæхæрайы сыфтæ зад, уыдон уыдысты экологон æгъдауæй сыгъдæг. Дыккаг азы тыллæгæй дæр райгондӕй баззад Уалыйы фырт, фæлæ уæддæр йæ фæрæзтæ уый бæрц нæма сты, цæмæй йæ хъӕрмуаты фæрстæ дæр лексанæй баива. Йæ целлофантæ арæх ныскъуыдтæ вæййынц, фæивы сæ рæстæгæй-рæстæгмæ.

Æвзонг амалиуæггæнæг куыд зæгъы, афтæмæй хъармуат капиталон арæзт куыннæ уа, уæд тæссаг у, цы куыстытæ кæны, уыдон дзӕгъӕлы куы фӕуой, уымæй. Уымӕн ӕмӕ тыхдымгæтæ æмæ ихуарттытæ куы вæййы, уæд хъӕрмуаты фæрстæ цы целллофантæй æмбæрзт сты уыдон ныскъуыдтæ кæны.

Амалиуæггæнæг ма куыд зæгъы, афтæмæй зæххы куыст чи кæны, уый хъуамæ алцæмæ дæр лæууа цырд. Иу бон дæр куыннæ бахизы йæ хъӕрмуатмæ, уæддæр ыл бæрæгæй фæзыны, иу куыст, дам иннæйы æййафы.

Ацы аз та Ирбег йæ хъæрмуаты байтыдта джитритæ, ӕмӕ памидортӕ.

"Æз хъæуты хъомыл кодтон. Мæ ныййарджытæ хуымæтæг зæхкусæг адæм сты. Мæхи цæстæй уыдтон мæ мад иу æрвылаз дæр уыцы иу бынаты куыд тыдта помидортæ æмæ джитритæ. Раст зæгъгæйæ, йын æвзæр нæ задысты, фæлæ уæд æрдз дæр æндæрхуызон уыд. Интернеты хызæджы хъæууон-хæдзарадон продукттæ æрзайыны сайттæ, куыд амонынц, афтæмæй алы аз дæр ивын хъæуы халсæртты бынæттæ, уæд, дам, хуыздæр тыллæг дæтдзысты", - зæгъы Ирбег.

Æвзонг амалиуæггæнæг куыд зæгъы, афтæмæй цы тыллæг æркодта, уыдон ауæй кæны улæфт бонты бынæттон базары. Хатт æм æлхæнæг æрбацæуы бынатмæ дæр.

133
Транскам

Фондз мæйы æхгæд æмбæрзæны: куыд аиуварс кодта Хуссар Ир йæхи COVID-19-æй

54
(ранӕуӕггонд 16:12 16.09.2020)
161 боны бӕрц Хуссар Ир цард æндæр уавæрты – республикæйы цæрджытæн Уæрæсемæ ацæуыны фадæттæ фæкъуындæг сты, пандемийы рæстæг ивта царды фæтк æмæ æргътæ

ЦХИНВАЛ, 16 сен – Sputnik, Плиты Фатимæ. Хуссар Ир фондз мæйæ фылдæр цард æхгæд арæнты, ацы æмгъуыд нæ республикæйæ Уæрæсемæ ацыд 1600 адӕймаджы, фæстæмæ йæ райгуырæн бæстæмæ æрыздæхт 13 апрелӕй 31 августмӕ 1500 адӕймаджы.

Sputnik æрæмбырд кодта фондз мæйы дæргъы Хуссар Ир куыд цард COVID-19-ы пандемийы тыххæй æхгæд арæнты, уый фæдыл æрмæг.

Пандемийы æндæвдад

Дунейы коронавирусы пандемийы ӕндӕвдад Хуссар Ирыстон рахатыд ацы аз марты мӕйы. Уӕд ахуырады министрад аскъуыддзаг кодта бакӕнын ӕппӕт ахуырадон уагдӕтты карантин. Ахуырады системӕ архайдтой сцайдагъ кӕнын дистанцион формат. 5-æм апрелӕй коронавирусы апарахаты тасӕй Хуссар Ирыстон ӕмӕ Уӕрӕсейы ʻхсӕн арӕныл ӕнӕ сӕрмагонд барамындӕй ацӕуӕн нал уыд.

Рахицæн æрцыд аст категори, кæцытæн бар уыд цæуын, сæ нымæцы æфсæдонтæ, дипломатон мисситы кусджытæ æмæ æндæр категоритæ. Фæстæдæр арæн ноджы фæкарздæр ис.

161 боны бӕрц Хуссар Ир цард æндæр уавæрты – Хуссар Ирыстоны цæрджытæн Уæрæсемæ ацæуыны фадæттæ фæкъуындæг сты. Марты кæронæй республикæйы цадæггай райдыдта ивын цард - тобæтæ фæзынд массон мадзæлттæ ауадзыныл, ахуырад цадæггай цыд дистанцион форматмæ, фæивта куыстуæтты график, республикæйы фæзынд кæцыдæр медикаментты цухдзинад, дуканиты æргътæ ивтой.

COVID-19-æй рынчынтæ

Карантины рæстæг райгуырæн бæстæмæ чи здæхт, уыдон хсæн разынд коронавирусæй рынчынтæ. Вирус – иу фæбæрæг ис Уæрæсейы ахуыргæнæндæтты бынæттон цы фæсивæд ахуыр кодтой, уыдон хсæн. Рынчынтæ иууылдæр уыдысты карантины. Фыццаг рынчыны республикæйы сбæлвырд кодтой 6 майы, кæцы Хуссар Ирмæ æрцыд 30 апрелы.

"Карантины рæстæг Ӕнæниздзинад хъахъхъæнынады министрад Уæрæсейы рынчындæттæм арвыста 165 адæймаджы. Ацы æмгъуыд тестты руаджы сбæрæг кодтой 90 рынчыны коронавирусæй, уыдон иууылдæр низ хастой рог формæйы", - загътой Sputnik Ӕнӕниздзинад хъахъхъӕнынады министрады пресс-службæйы.

Пандемийы рӕстӕгыл арӕны сӕртыл адӕмы змӕлд куыд цыд, уыдоныл афӕлгӕст сарӕзта Фӕсарӕйнаг хъуыддӕгты министрад.

"Иумӕйагӕй сисгӕйӕ 13 апрелӕй 31 августмӕ РХИ ФХМ хаххыл Хуссар Ирыстонмӕ ӕрцыд 939 адӕймаджы, Уӕрӕсемӕ ацыд 1600 адӕймаджы", - дзырдæуы сæ хъусинаджы.

Уымӕй дарддӕр ма Хуссар Ирыстонмӕ цыдысты ӕндӕр министрады уылтыл. Бæстон схемæ та у ахæм:

  • Ӕнӕниздзинад хъахъхъӕнынады министрады уылты -165
  • Мидхъуыддӕгты министрады хаххыл - 74
  • Хъахъхъӕнынады министрады хаххыл - 219
  • Уӕлвӕткон уавӕрты министрады хаххыл - 6
  • Паддзахадон ӕдасдзинады комитеты хаххыл- 39
  • Паддзахады хьахъхъӕды службӕ – 3

Имӕйагӕй ӕппӕт уагдӕттӕ уылты 13 апрелӕй 31 августмӕ Хуссар Ирыстонмӕ ӕрцыд 1500 адӕймаджы.

Карантины зонæтæ

Апрелы мæйы Хуссар Ирыстонмæ æрцæуæггæгтæ цыдысты æнæмæнг карантины уылты. Хуссар Иры фыдæр кодтой ахæм зонæтæ, рынчындоны цалдæр этажы фæстæ карантинон зонæ сарæзтой Гуырæн хæдзары зæронд бæстыхай, Дзау æмæ Знауры рынчындæттæ, Уазæгдон "Алан"-ы. Югосетпотребнадзор æрцæуæггæгтæн арæзта тесттæ, æдæппæтæй сæ нымæц уыд 5173.

Коронавирусы апарахаты ныхмæ тохы оперативон штабы 28 июля аскъуыддзаг кодтой фыццæгæм августæй æнæ карантинæй æрцæуыны фадат раттын тæссаг вирусæй чи фæрынчын ис, уыдонæн.

15 сентябрæй Хуссар Ирыстон æмæ Уæрæсейы хсæн арæныл фæндагон змæлд ацыд хуымæтæг режимы.

54
Донуадзæн

Куыстыты фӕстаг этап: Цхинвалы кӕрон ӕрцӕудзӕн нуазыны доны цухдзинадӕн

0
(ранӕуӕггонд 14:41 24.09.2020)
Донуадзæн ныридæгæн иу у горæты доны хызæгтæм, фæлæ нырма æххæст хъомысадæй нæ кусы - резервуартæ йедзаг кæнынц дыууæ-æртæ къуыримæ

ЦХИНВАЛ, 24 сен — Sputnik, Дриаты Лейла. Хуссар Ирыстоны кӕронмӕ фӕхӕццӕ кӕны донуадзæн Уанат - Цхинвлы арæзтад. Куыстытӕ цыдысты дыууæ этапæй.

Ахсджиаг проект æххæст цæуы 2019-2020 азты РХИ-йы социалон-экономикоен рæзтæн ахъазгæнæг инвестицион программæйы фæлгæтты. Куыстытæ æххæст кæны арæзтадон компани арæнгонд бæрндзинады æхсæнад "СТМ-ЮГ".

Фыццаг рады арæзт æрцыдысты дыууæ резервуары, кæцыты цæуы 3,5 мин кубикон метры дон. Уымæй дарддæр ма горæтмæ рауагъдæуыд донуадзæн хахх. Ныр та куыст цæуы донæмбырдгæнæны арæзтадыл æмæ технологион ифтонггæрзтæ монтаж кæныныл.

Арæзтадон фадыджы хистæр Гуырцъыты Эльбрус куыд радзырдта, афтæмæй ивгъуыд азы æххæст æрцыдысты сæйрагдæр куыстытæ.

"Уанаты хъæуæй Цхинвалмæ уагъд æрцыд магистралон донуадзæн, кæцыйæн йæ дæргъ у 15 километры. Присы хъæумæ хæстæг та сарæзтой дыууæ резервуары. Донуадзæн ныридæгæн иу у горæты доны хызæгтæм, фæлæ нырма æххæст хъомысадæй нæ кусы. Резервуартæ йедзаг кæнынц дыууæ-æртæ къуыримæ", - банысан кодта уый.

Специалисты ныхӕстӕм гӕсгӕ, проектон хъомысадмæ донуадзæн рахиздзæн, донæмбырдгæнæны капиталон сцалцæг кæныны, дренажон системæ саразыны, санитарон хъахъхъæнæн зонæ æрбæстон кæнын æмæ технологион ифтонггæрзтæ самал æмæ смонтаж кæныны фæстæ.

Дыккаг этапы куыстытæм арæзтадон компанийы кусджытæ хъуамæ æрывнæлдтаиккой уалдзæджы, фæлæ коронавирусон инфекцийы пандемийы аххосæй афæстиат сты.

"Объекты ныртæккæ цæуынц развæлгъау куыстытæ донуадзæны алыварс ссыгъдæг кæныны фæдыл. Ам æрвылбон дæр кусынц 10 адæймагæй фылдæр æмæ æртæ иуæджы уæззау техникæ. Уыдон нырма фаг сты, фæлæ куыстыты гуырахст куыд фылдæр кæна, афтæ кусджыты нымæц дæр фылдæр кæндзæн", - загъта Гуырцъыты Эльбрус.

Уый ныфс бавæрдта, сæ хæс сфидаргонд æмгъуыдтæм кæй сæххæст кæндзысты ӕмæ ног азы райдианы донуадзæн хахх æххæст хъомысадæй кæй райдайдзæн кусын.

Уанаты донуадзæн суткæйы дæргъы дæтдзæн 15 мин кубикон метры дон. Горæт та иста 20 мин кубикон метры. Афтæмæй горæт райдайдзæн исын суткæйы дæргъы 35 кубикон метры нуазыны дон. Уый фаг уыдзæн горæты цæрджыты æнæкъуылымпыйæ донæй ифтонг кæнынæн.

0