Хъабанты бинонты хӕдзарад

Куыст цардӕн фӕрӕз: цӕй фӕрцы дидин калы Хъабанты бинонты хӕдзарад

93
(ранӕуӕггонд 13:00 01.06.2020)
Хъабанты Хъазбег æмæ йе ‘ртæ фырты сæ хæдзарады фæллой кæнынц иузæрдионæй, зындзинæдтæ мурмæ дæр нæ дарынц æмæ уымæ гæсгæ иу æнтыст иннæйы фæдыл æфты сæ къухты

ЦХИНВАЛ, 1 июн — Sputnik, Дриаты Лейла. Хъабанты бинонты фермерон хæдзарад Цхинвалы районы Къостайы хъæуы афтæ бирæ рæстæг дæр нæ уæвынад кæны, фæлæ куыстуарзаг адæймаг йæ куыстмæ бæрндзинады цæстæй куы кæса, уæд ын кæддæриддæр уыдзæн æнтыст, йæ куысты фæстиуджытæй рухс кæндзæн йæ зæрдæ.

Хъабанты Хъазбег æмæ йе ‘ртæ фырты сæ хæдзарады фæллой кæнынц иузæрдионæй, зындзинæдтæ мурмæ дæр нæ дарынц æмæ уымæ гæсгæ иу æнтыст иннæйы фæдыл æфты сæ къухты. Сæ зæххы фадыджы ныссагътой фæткъуы, кæрдо, бал, атъамийы талатæ, афтæ ма сæнæфсир дæр æмæ уыдон ныридæгæн райдыдтой тыллæг дæттын,. Цух нæ вæййы сæ зæххы фадыг пъамидор, джитъри æмæ æндæр цæхæрадоны культурæтæй дæр, базилынц сæм хорз æмæ тыллæгæрзадæй барухс вæййы сæ зæрдæ.

Хъабанты бинонты хӕдзарад
© Sputnik / Дриаты Лейла
Хъабанты бинонты хӕдзарад

Ивгъуыд аз бинонтӕ сарæзтой 6-хатæнон цæрæн хæдзар, хъæуы ма дзы арæзтадон-цалцæггæнæн куыстытæ мидæгæй. Сæхи тыхтæй æруагътой рухсы хахх æмæ ныр ууыл дæр нал тыхсынц. Дзæвгар фыдæбон кодтой доны цухдзинады тыххæй, кæстæр фырт Батрадз дард ранæй дон ласгæ кодта æмæ тынг тыхстысты.

Сфæнд кодтой уыцы хъуагдзинад дæр аиуварс кæнын æмæ сын æнтысгæ дæр бакодта сæхи тыхтæ æмæ фæрæзты фæрцы. Ныр пайда кæнынц, йæ гъæдмæ гæсгæ иттæг хорз чи у, ахæм нуазыны донæй, пайда дзы кæнынц хардз кæнынæн дæр. Батрадз фæкæсы сыхæгтæм дæр, баласы сын йæхи техникæйыл дон.

Æнæмæнгхъæуæг уыд æркæнгæ тыллæг æмбæлон бынаты бафснайын æмæ уый дæр срæвдз кодтой. Уый фæрцы се ркæнгæ хъæууонхæдзарадон культурæтæ бабæстон кæнынц егъау бынаты.

Сæ зæххы фадыг нырмæ уыд 0,40 га, фæлæ ма йæм ноджыдæр бафтыдтой æмæ йæ иумиаг фæзуат у 0,70 га Ацы бонты кусынц йӕ сæмбонд кæныныл æмæ дзы уæд та райдайдзысты хуыдæттæ аразын.

ФОСДАРДЫ КЪАБАЗ

Хæдзарадмæ хъуццытæ ис 4, уыдонæй уал ноггуырд родтæ ис дыууæйæн, сты хæрзхаст. Ӕввахс рæстæджы ма ноггуырдтæм бафтдзæн ноджыдæр иу ахæм. Сæ хъуыдыйы ис, цæмæй стурты нымæц дæр фæфылдæр кæной. Нæу æнцон хуыдарды куыст кæнын, бирæ тых домы йæ хицауæй, фæлæ зындзинæдтæй нæ тæрсынц хæдзарады уæнгтæ.

Хъабанты бинонты хӕдзарад
© Sputnik / Дриаты Лейла
Хъабанты бинонты хӕдзарад

Дзæргъытæ сæм нымадæуы 8 æмæ уыдонæй æхсæзæн æввахс рæстæджы уыдзæн хъыбылтæ.. Хъыбылтæй фæлхасгæнджытæ ахастой 30, сæ домæнтæ ма сæххæст кæндзысты 20 фæлхасгæнæгæн. Хæдзарад кæны фысдарды куыст дæр æмæ азæй-азмæ сæ нымæцыл æфты. Ныртæккæ сæм фыстæ ис 140 æмæ уæрыччытæ та 70. Уалдзыгон хъарм бонты кæрдæг хорз сырæзт æмæ сæумæрайсомæй суанг изæрмæ фæхизынц сæрвæты.

ÆФСИРОН КУЛЬТУРÆТÆ

Ацы фермерон хæдзарад йæ уæвынадæй фæстæмæ алы аз дæр байтауы æфсирон культурæтæ æмæ сæ тыллæгæй барухс вæййы сæ зæрдæ. Ивгъуыд аз тыхджын ихуард кæй уыд, уый фæстиуæгæн хуымты тынг бахъыгдардта æмæ сæ тыллæг нæ райста.

Уӕд Мæздæджы сфæрæз кодтой мæнæуы хорз мыггаг, уый æртæ азы дæргъы дæтты хъæздыг тыллæг, стæй та йæ ногæй хъæуы баивын. Уæд фæззæджы рæстæгыл фæцырд сты æмæ фæззыгæнд мæнæу байтыдтой 12 гектары фæзуатыл, а-уалдзæджы та сын хъæбæрхоры культурæ тыд æрцыд 15 га. Байтыдтæ цæмæй æмбæлон æгъдауæй рæзой, хызт уой алыгъуызон зианхæссæг уырынгонтæй, уый тыххæй дæр сæххæст кодтой агротехникæйы фæткойтæ. Хæдзарады уæнгтæм дарддæры куысты хуыздæр фæстиуджытæ бафтын кæныны тыххæй ис бирæ фæндтæ æмæ сын уæд æнтыстытæ.

93
Уалыты Ирбеджы тыллæджы дуне

Бынæттон джитъри æмæ помидор: Уалыты Ирбеджы тыллæджы дуне

145
(ранӕуӕггонд 16:09 25.09.2020)
Æвзонг амалиуæггæнæг куыд зæгъы, афтæмæй цы тыллæг æркодта, уыдон ауæй кæны улæфт бонты бынæттон базары. Хатт æм æлхæнæг æрбацæуы бынатмæ дæр

ЦХИНВАЛ, 19 сен – Sputnik, Дриаты Лейла. Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы Дыгъуызты хъæуы цæрæг Уалыты Ирбег столицæйы базар ифтонг кæны бынæттон халсарæй, йæ джитъритæ æмæ помидортæн æлхæнæг цæуы бынатмæ дæр. Куыстуарзаг лæгæн йæ амалиуæгад скусын кæнынæн фæахъаз ис 250 мин сомы кредитон фæрæзтæ, кæцытæ хицауад дæтты чысыл амалиуæгады райрæзтæн.

"Ахæм хъуыддагыл ныххæцын баст у бæрæг зындзинæдтимæ, хатт тас дæр вæййы, цы фæрæзтæ бахардз кæнай, уыдон дæр дзæгъæлы куы фæуой", - зӕгъы Цхинвалы районы цæрæг, æвзонг арендатор Уалыты Ирбег.

Ирбег цы хъуыддаг сфæнд кодта райдайын, уымæн æм æхцайы фæрæзтæ нæ уыд. Фӕлӕ бацæттæ кодта бизнес-программæ æмæ йæ балæвæрдта дыууæ азы размæ, æвзонг амалиуæггæнджытæ æмæ фермæтæн æххуысы тыххæй Экономикон райрæзты министрад цы сæрмагонд къамис сарæзта, уырдæм. Уыдон ын рахицæн кодтой 250 мин сомы, фӕлӕ уал уæдмæ æвзонг лæппу йæхи сæрмагонд зæххы фадыгыл, цы æхцайы фæрæзтæ йæм уыд, уыдонӕй самал кодта ӕмӕ сарæзта каркастæ. Фæлæ йын дарддæр æхца нал сфаг. Кредиты хуызы цы æхцатæ райста, уыдонæй та йӕ ӕркодта ӕмбӕлон уагмæ, йæ фæрстæ йын бамбæрзта целлофанæй, бауагъта йæм донхæргæнæн дон. Йæ сæр та йын сагъуыста лексанæй.

"Фыццаг аз дзы ныссагътон помидоры садзæнтæ ӕмӕ сӕ ауӕй кодтон. Дыккаг аз хъуыддаг фæрæвдздæр ис. Ирбег ныссагъта цæхæрайы сыфтæ æмæ алыгъуызон цъæхыгтæ. Тынг зæрдиагæй сæ истой нæ горæты кæрдзынтæ цы къæбицты кæнынц, уыдон хицæуттæ", - загъта Ирбег.

Ирбег куыд зæгъы, афтæмæй йæ хъӕрмуаты цы цæхæрайы сыфтæ зад, уыдон уыдысты экологон æгъдауæй сыгъдæг. Дыккаг азы тыллæгæй дæр райгондӕй баззад Уалыйы фырт, фæлæ уæддæр йæ фæрæзтæ уый бæрц нæма сты, цæмæй йæ хъӕрмуаты фæрстæ дæр лексанæй баива. Йæ целлофантæ арæх ныскъуыдтæ вæййынц, фæивы сæ рæстæгæй-рæстæгмæ.

Æвзонг амалиуæггæнæг куыд зæгъы, афтæмæй хъармуат капиталон арæзт куыннæ уа, уæд тæссаг у, цы куыстытæ кæны, уыдон дзӕгъӕлы куы фӕуой, уымæй. Уымӕн ӕмӕ тыхдымгæтæ æмæ ихуарттытæ куы вæййы, уæд хъӕрмуаты фæрстæ цы целллофантæй æмбæрзт сты уыдон ныскъуыдтæ кæны.

Амалиуæггæнæг ма куыд зæгъы, афтæмæй зæххы куыст чи кæны, уый хъуамæ алцæмæ дæр лæууа цырд. Иу бон дæр куыннæ бахизы йæ хъӕрмуатмæ, уæддæр ыл бæрæгæй фæзыны, иу куыст, дам иннæйы æййафы.

Ацы аз та Ирбег йæ хъæрмуаты байтыдта джитритæ, ӕмӕ памидортӕ.

"Æз хъæуты хъомыл кодтон. Мæ ныййарджытæ хуымæтæг зæхкусæг адæм сты. Мæхи цæстæй уыдтон мæ мад иу æрвылаз дæр уыцы иу бынаты куыд тыдта помидортæ æмæ джитритæ. Раст зæгъгæйæ, йын æвзæр нæ задысты, фæлæ уæд æрдз дæр æндæрхуызон уыд. Интернеты хызæджы хъæууон-хæдзарадон продукттæ æрзайыны сайттæ, куыд амонынц, афтæмæй алы аз дæр ивын хъæуы халсæртты бынæттæ, уæд, дам, хуыздæр тыллæг дæтдзысты", - зæгъы Ирбег.

Æвзонг амалиуæггæнæг куыд зæгъы, афтæмæй цы тыллæг æркодта, уыдон ауæй кæны улæфт бонты бынæттон базары. Хатт æм æлхæнæг æрбацæуы бынатмæ дæр.

145
Транскам

Фондз мæйы æхгæд æмбæрзæны: куыд аиуварс кодта Хуссар Ир йæхи COVID-19-æй

54
(ранӕуӕггонд 16:12 16.09.2020)
161 боны бӕрц Хуссар Ир цард æндæр уавæрты – республикæйы цæрджытæн Уæрæсемæ ацæуыны фадæттæ фæкъуындæг сты, пандемийы рæстæг ивта царды фæтк æмæ æргътæ

ЦХИНВАЛ, 16 сен – Sputnik, Плиты Фатимæ. Хуссар Ир фондз мæйæ фылдæр цард æхгæд арæнты, ацы æмгъуыд нæ республикæйæ Уæрæсемæ ацыд 1600 адӕймаджы, фæстæмæ йæ райгуырæн бæстæмæ æрыздæхт 13 апрелӕй 31 августмӕ 1500 адӕймаджы.

Sputnik æрæмбырд кодта фондз мæйы дæргъы Хуссар Ир куыд цард COVID-19-ы пандемийы тыххæй æхгæд арæнты, уый фæдыл æрмæг.

Пандемийы æндæвдад

Дунейы коронавирусы пандемийы ӕндӕвдад Хуссар Ирыстон рахатыд ацы аз марты мӕйы. Уӕд ахуырады министрад аскъуыддзаг кодта бакӕнын ӕппӕт ахуырадон уагдӕтты карантин. Ахуырады системӕ архайдтой сцайдагъ кӕнын дистанцион формат. 5-æм апрелӕй коронавирусы апарахаты тасӕй Хуссар Ирыстон ӕмӕ Уӕрӕсейы ʻхсӕн арӕныл ӕнӕ сӕрмагонд барамындӕй ацӕуӕн нал уыд.

Рахицæн æрцыд аст категори, кæцытæн бар уыд цæуын, сæ нымæцы æфсæдонтæ, дипломатон мисситы кусджытæ æмæ æндæр категоритæ. Фæстæдæр арæн ноджы фæкарздæр ис.

161 боны бӕрц Хуссар Ир цард æндæр уавæрты – Хуссар Ирыстоны цæрджытæн Уæрæсемæ ацæуыны фадæттæ фæкъуындæг сты. Марты кæронæй республикæйы цадæггай райдыдта ивын цард - тобæтæ фæзынд массон мадзæлттæ ауадзыныл, ахуырад цадæггай цыд дистанцион форматмæ, фæивта куыстуæтты график, республикæйы фæзынд кæцыдæр медикаментты цухдзинад, дуканиты æргътæ ивтой.

COVID-19-æй рынчынтæ

Карантины рæстæг райгуырæн бæстæмæ чи здæхт, уыдон хсæн разынд коронавирусæй рынчынтæ. Вирус – иу фæбæрæг ис Уæрæсейы ахуыргæнæндæтты бынæттон цы фæсивæд ахуыр кодтой, уыдон хсæн. Рынчынтæ иууылдæр уыдысты карантины. Фыццаг рынчыны республикæйы сбæлвырд кодтой 6 майы, кæцы Хуссар Ирмæ æрцыд 30 апрелы.

"Карантины рæстæг Ӕнæниздзинад хъахъхъæнынады министрад Уæрæсейы рынчындæттæм арвыста 165 адæймаджы. Ацы æмгъуыд тестты руаджы сбæрæг кодтой 90 рынчыны коронавирусæй, уыдон иууылдæр низ хастой рог формæйы", - загътой Sputnik Ӕнӕниздзинад хъахъхъӕнынады министрады пресс-службæйы.

Пандемийы рӕстӕгыл арӕны сӕртыл адӕмы змӕлд куыд цыд, уыдоныл афӕлгӕст сарӕзта Фӕсарӕйнаг хъуыддӕгты министрад.

"Иумӕйагӕй сисгӕйӕ 13 апрелӕй 31 августмӕ РХИ ФХМ хаххыл Хуссар Ирыстонмӕ ӕрцыд 939 адӕймаджы, Уӕрӕсемӕ ацыд 1600 адӕймаджы", - дзырдæуы сæ хъусинаджы.

Уымӕй дарддӕр ма Хуссар Ирыстонмӕ цыдысты ӕндӕр министрады уылтыл. Бæстон схемæ та у ахæм:

  • Ӕнӕниздзинад хъахъхъӕнынады министрады уылты -165
  • Мидхъуыддӕгты министрады хаххыл - 74
  • Хъахъхъӕнынады министрады хаххыл - 219
  • Уӕлвӕткон уавӕрты министрады хаххыл - 6
  • Паддзахадон ӕдасдзинады комитеты хаххыл- 39
  • Паддзахады хьахъхъӕды службӕ – 3

Имӕйагӕй ӕппӕт уагдӕттӕ уылты 13 апрелӕй 31 августмӕ Хуссар Ирыстонмӕ ӕрцыд 1500 адӕймаджы.

Карантины зонæтæ

Апрелы мæйы Хуссар Ирыстонмæ æрцæуæггæгтæ цыдысты æнæмæнг карантины уылты. Хуссар Иры фыдæр кодтой ахæм зонæтæ, рынчындоны цалдæр этажы фæстæ карантинон зонæ сарæзтой Гуырæн хæдзары зæронд бæстыхай, Дзау æмæ Знауры рынчындæттæ, Уазæгдон "Алан"-ы. Югосетпотребнадзор æрцæуæггæгтæн арæзта тесттæ, æдæппæтæй сæ нымæц уыд 5173.

Коронавирусы апарахаты ныхмæ тохы оперативон штабы 28 июля аскъуыддзаг кодтой фыццæгæм августæй æнæ карантинæй æрцæуыны фадат раттын тæссаг вирусæй чи фæрынчын ис, уыдонæн.

15 сентябрæй Хуссар Ирыстон æмæ Уæрæсейы хсæн арæныл фæндагон змæлд ацыд хуымæтæг режимы.

54
Цхинвал

Хуссар Иры ивгъуыд къуырийы авариты бахъыгдард сты ӕртӕ адӕймаджы

3
(ранӕуӕггонд 12:16 28.09.2020)
Барадхъахъхъӕнӕг органты кусджытӕ радзырдтой ивгъуыд къуырийы республикӕйы фӕндӕгтыл уавӕры тыххӕй

ЦХИНВАЛ, 28 сен - Sputnik. Хуссар Ирыстоны ивгъуыд къуырийы ӕрцыд ӕрӕ фӕндагон-транспортон цауы, уыдон фӕстиуӕгӕн ӕртӕ адӕймаджы бахаудтой республикӕйы бирӕпрофилон медцентрмӕ алыгъуызон цӕфтимӕ. Уый тыххӕй къуырисӕры хъусын кӕны республикӕйы МХМ пресс-службӕ.

Хуссар Ирыстоны фӕндӕгтыл 21-28 сентябры ӕдӕппӕт банысан кодтой фӕндагон змӕлды 187 фӕткхӕлды. Се хсӕн разынд астшофыры, кӕцытӕ хӕдтулгӕтӕ скъӕрдтой нозтджынӕй.

Ивгъуыд къуыри барадхъахъхъӕнӕг органты кусджытӕ нӕ рабӕрӕг кодтой фыдракӕндтӕ, ӕрмӕст иу адӕймаджы ӕрурӕдта Цхинвалы районы милици ӕхсӕнадон фӕтк фехалыны тыххӕй.

3