Джиоты Тамара ӕмӕ Къуылыхты Земфира

Слӕууыдтӕн мӕ къӕхтыл: куыд хос кӕнынц Хуссар Иры донӕй артрозӕн

241
(ранӕуӕггонд 13:38 25.06.2020)
Дыууӕ сылгоймагӕн ирвӕзынгӕнӕг ссис Згъубиры хосгӕнӕн донгуырӕн, цы ран уыдон цалдӕр мӕйы размӕ райстой ваннӕтӕ

ЦХИНВАЛ, 23 июн – Sputnik, Плиты Фатимӕ. Хуссар Ирыстоны столицӕйы цӕрӕг Джиоты Тамара артрозимӕ бирӕ ӕзты тохы фӕстӕ хосгӕнӕн ваннӕты фӕрцы фӕсырдта йӕ низ, йе 'нӕниздзинад зынгӕ фӕхуыздӕр кодта йӕ хӕлар Къуылыхты Земфира дӕр.

Дыууӕ сылгоймагӕн ирвӕзынгӕнӕг ссис Згъубиры хосгӕнӕн донгуырӕн, цы ран уыдон цалдӕр мӕйы размӕ райстой ваннӕтӕ.

"Ацы доны диссаджы ӕууӕлтӕ куы фехъуысон, уӕд ацыдтӕн Згъубирмӕ. 12 ваннӕйы райстон, авд боны дзы фӕдӕн ӕмӕ мӕ къӕхтыл слӕууыдтӕн, уӕдмӕ ӕнӕ ӕххуысӕй нӕ цыдтӕн", - радзырдта Джиоты Тамара.

Сылгоймаг артрозимӕ тох кодта авд азы дӕргъы.

Тамара Джиоева
© Sputnik / Natalia Airiyan
Джиоты Тамара

"Дзӕуыджыхъӕуы дохтыртӕ мын загътой, зӕгъгӕ, ӕнӕ операцийӕ нӕ фӕрвӕздзынӕ. Уымӕ та мӕ ныфс нӕ ахстон", - бафтыдта уый.

Тамара донхосгӕнӕндӕттӕм рагӕй цӕуы, фӕлӕ ахӕм диссаджы фӕстиуӕг никуы ма ӕрӕййӕфта.

"Къодибыны абанойы донмӕ дӕр цыдтӕн, цалынмӕ дзы уыд хосгӕнӕндон. Тамиск ӕмӕ Бирӕгъзӕнджы дӕр уыдтӕн, фӕлӕ мын цыма Зъубиры дон дохтыр рафыста, афтӕ баххуыс ис", - бафтыдта сылгоймаг.

Тамараимӕ иумӕ ма доны диссаджы ӕууӕлтӕ йӕхиуыл бавзӕрста йӕ сыхаг Къуылыхты Земфира - уый дӕр зынгӕ сфидар кодта йӕ ӕнӕниздзинад Згъубиры доны.

Водолечебница в Згубир
© Sputnik / Наталья Айриян
Згъуыбиры хосгӕнӕн

"Мӕн хъӕуы операци саразын, фӕлӕ  ваннӕты фӕстӕ зынгӕ фӕхуыздӕр дӕр. Згъубиры куы уыдтӕн, уӕд та бынтондӕр ницӕмӕй тыхстӕн. Ӕрмӕст артроз нӕ, фӕлӕ ма ӕндӕр низтӕ дӕр ныннымӕг сты", - радзырдта уый.

Хуссар Ирыстоны Дзауы районы Згъубиры хъæумæ хæстæг уалдзæджы райдайæны Цхинвалы цæрæг Босыкты Владимир бакодта донхосгæнæндон. Сабырдзинады æмæ хорз уавæрты баулæфынæй дарддæр ма ам хоскæнæн ис артроз, диабет æмæ цармы кæцыдæр низтæн.

Хосгæнæн пансионат æрбынат кодта Згъубиры хъæуы цур Леуахийы донгуырæнмæ хæстæг. Ӕвæрд у денджызы æмвæзадæй 1 550 метр бæрзонддæр, температурæ та зынгæ ныллæгдæр столицæйæ. Пансионаты ис 8 бынаты, интернет, бастдзинад, сæрмагонд къæбиц, камин, хъармгæнæн системæ.

Хосгæнæн процедурæтæ цæуынц цалдæр минералон доны гуырæнæй – душ исынц минералон дон "Аландон"- ы суадонæй, ваннæтæ та сты æндæр гуырæнæй, уымæн дæр йæ диссаджы æууæлтæ сфæлвæрдтой адæмыл.

241
Лилия Разина

Ӕртӕ амонды ӕмӕ ног бӕллиц: куыд цӕры иунӕг уырыссаг сылгоймаг Къуыдаргомы

21
(ранӕуӕггонд 11:18 20.11.2020)
Пыльник Лилия бацыд 69 кары. Йӕ цардыл йӕ цӕст ахӕсгӕйӕ дзуры, йӕ дыккаг лӕджы бирӕ кӕй уарзта, фӕлӕ йӕ уарзтӕй стырдӕр та у йӕ фӕсмон  - йе 'ртыккаг ӕмкъай Дзоццӕимӕ афоныл кӕй нӕ сӕмбӕлд. Ныр та бӕллы йӕ мады ӕнӕгӕй исты бӕрӕг базонынмӕ 

ЦХИНВАЛ, 20 ноя — Sputnik, Плиты Фатимӕ. Дзауы районы Кировы хъӕуы зыбыты иунӕгӕй цыппӕрӕм аз  цӕры Пыльник Лилия. Йӕ 69 азмӕ дӕргъы уый ӕртӕ хатты ссардта йӕ амонд - смой кодта уырыссаг, гуырдзиаг ӕмӕ иронӕй. 

Мӕ хойӕ бӕрӕг базонынмӕ бӕллын

Лилия йӕ иунӕг ӕввахс адӕймаг - йӕ хо Ирина Белайимӕ фӕсӕфта бастдзинад. Йӕ сывӕллӕттӕ схъомыл сты ӕцӕгӕлонӕй, абӕстыл ничиуал ис йе ‘мкъӕйттӕй дӕр.

"Мӕ хо цард Украинӕйы, Харьковы областы Изюмы районы Яремовкайы хъӕуы. Ӕртӕ сывӕллоны йын уыд. Фӕстаг хатт ма йӕ федтон фыццаг хӕсты рӕстӕджы (1991аз), уӕд цардтӕ Знауыры районы ӕмӕ нӕм ӕрцыд уазӕгуаты",- загъта Лилия.

Уый фӕстӕ ма хотӕн уыд бастдзинад, цалынмӕ уыдонмӕ дӕр хӕст нӕ райдыдта, уӕдмӕ.

Царды уӕзмӕ ӕнӕкӕсгӕйӕ, цъӕхцӕст Лилияӕн ис хъӕлдзӕг зӕрӕйы уаг ӕмӕ мидбылхудтимӕ ӕмбӕлы адӕмыл.

Лилия Разина
© Sputnik / Natalia Airiyan
Лилия Разина

Сылгоймагӕн йӕ цард куыддӕр йӕ райдайӕнӕй цыд мӕгуырау. Ӕнахъомӕй  сӕ мад йӕ дыууӕ чызджы ныууагъта, фыд та устытӕ хаста, фӕлӕ уыдонӕй сидзӕрты рӕвдауын никӕй фӕндыд.  Чызг бахауд сидзӕрдонмӕ. 

"Мӕ фыд дыккаг ус ӕрхаста,фӕлӕ сӕ цард нӕ ацыд, ӕртыккаг та мӕн не ‘руарзта ӕмӕ мӕ сидзӕрдонмӕ радтой. Ноджы сын райгуырд зӕнӕг, фӕлӕ уыдон дӕр бирӕ нӕ фӕцардысты иумӕ. Фӕстӕдӕр мӕ хойы дӕр радтой сидзӕрдонмӕ. Ӕстӕм къласӕй ацыдтӕн кусынмӕ оптикомеханикон заводмӕ блокировщицӕйӕ", - мысы Лилия.

Ӕвзонг чызг уым фембӕлд йӕ фыццаг ӕмкъайыл.

"Мӕхи мыггаг у Разина, мӕ фыццаг лӕджы мыггаг мын баззад Пыльник. Ӕз ӕвзонг уыдтӕн, нӕлгоймаг мӕ фыды зӕрдӕмӕ фӕцыд ӕмӕ мӕ ӕвӕндонӕй радтой моймӕ. Фӕлӕ бирӕ нӕ фӕцардыстӕм", - бафтыдта уый.

Ӕцӕгӕлон хи сывӕллӕттӕ

Лилияйӕн йӕ фыццаг моййӕ уыд дыууӕ сывӕллон. Бинонтӕ тагъд ахицӕн сты, сывӕллӕттӕ  Алена ӕмӕ Игорь баззадысты сӕ дада Александры бӕрны - Лилия чындзы рацыд гуырдзиаджы фӕдыл. Знауыры районы цӕрӕг Тхелидзе Омар Украинӕмӕ ныххаудта арӕзтадон кусӕгӕй. 

"Мӕ фыд мын сывӕллӕтты мемӕ нӕ рауагъта, уыдон уым баззадысты. Сты 1971 ӕмӕ 1973 азы гуырдтӕ. Уыдон фенын дӕр мӕ куыннӕ фӕнды, фӕлӕ  сӕхи кӕм бафӕнддзӕн", - дзуры Лилия.

Лилия Разина
© Sputnik / Natalia Airiyan
Лилия Разина

Сылгоймаджы ныхӕстӕм гӕсгӕ, уый рацыд йӕ уарзты фӕдыл ӕндӕр бӕстӕмӕ, ныууагъта йӕ хиуӕтты, афтӕмӕй.

"Хорз цардыстӕм, йӕ фыццаг бинонтӕ нӕ чысыл хъыг дардтой, фӕлӕ стӕй уыдонимӕ дӕр схӕлар стӕм. Фӕлӕ Омар нуӕзтыл схӕцыд ӕмӕ йӕ игӕрӕй амард", - радзырдта сылгоймаг.

Фӕстаг амонд

Уый фӕстӕ сылгоймаджы раскъӕфтой Кировы хъӕумӕ Теблойты Дзоццӕйӕн усагӕн. Усгур йӕхӕдӕг дӕр ӕвзонг нӕ уыд - цыд ыл 72 азы, чындз дӕр ахызт 50 азы карӕй.

"Тынг хорз адӕймаг уыд Дзоццӕ. Йӕ фырт Вадик нын цъус цъӕмӕл кодта нӕ хъӕрмуд цард, уый уарзта нуазын, стӕй йӕхи рцауыгъта. Дзоццӕ мӕнӕй 23 азы хистӕр уыд, фӕлӕ уӕддӕр хорз цардыстӕм", -  мысы сылгоймаг.

Йӕ ныхӕстӕм гӕсгӕ, бинонтӕн алцыдӕр уыд фаг.

"Фос фаг дардтам, пенси иста Дзоццӕ, цӕхӕрадоны тыллӕг кодтам. Алцыдӕр нын уыд фаг, фӕлӕ цыппар азы размӕ амард ме 'мкъай. Фӕстаг рӕстӕг тынг фӕрынчын, уыд ын склероз. Йӕ зӕнӕг ӕдзух ам нӕ уыдысты ӕмӕ йӕм кастӕн ӕз", - бафтыдта уый.

Лилия Разина
© Sputnik / Natalia Airiyan
Лилия Разина

Ныридӕгӕн Лилия иунӕгдзинадӕй дарддӕр ницӕмӕй хъаст кӕны, ӕппӕтӕй дӕр ӕй ифтонг кӕны Дзоццӕйы чызг Клавдия.

"Алцыдӕр мын фаг кӕны, раздӕр мӕ фӕндыд аздӕхын Украинӕмӕ, фӕлӕ ныр ам ӕрцахуыр дӕн. Ӕрӕст мӕ фӕнды мӕ хойы фенын", - дзуры уый.

Пыльник Лилия 69 кары йӕ цардыл йӕ цӕст ахӕсгӕйӕ дзуры, йӕ дыккаг лӕджы бирӕ кӕй уарзта, фӕлӕ йӕ уарзтӕй стырдӕр та у йӕ фӕсмон - йе 'ртыккаг ӕмкъай Дзоццӕимӕ афоныл кӕй не сӕмбӕлд, уый тыххӕй.

"Омары бирӕ уарзтон, ныр дӕр ӕй мӕ бон ферох кӕнын нӕу. Фӕлӕ Дзоццӕйыл афоныл ӕвзонгӕй куы фембӕлдаин, уӕд уыдаин амондджын", - балхынцъ кодта уый.

Лилияӕн цардуагон хъуыддӕгты дӕр ис зындзинӕдтӕ –архайы хӕсгӕ донӕй,фӕлӕ ацы фарст ныфс дӕтты алыг кӕнын хъӕуы администрацийы разамынад.

Дом Лилии Разиной
© Sputnik / Natalia Airiyan
Лилияйы хӕдзар
21
Борджнисы хъӕу

Борджнисы хъӕу суыдзӕн этникон къуым

11
(ранӕуӕггонд 13:21 19.11.2020)
Борджнисы хӕдзар-музейы мидæгæй дзы фенæн ис ердо астæурæхысимæ, йæ уæлæ ауыгъд, бинонтæ-иу сæ хæринаг кæм цæттæ кодтой, ахæм цуайнаг. Ам фенæн ис ирон фынг бандæттимæ

ЦХИНВАЛ, 19 ноя — Sputnik, Дриаты Лейла. Ирон адæмы буц æмæ сæрыстыр сты сæ историон бынтæй, фыдæлтæй фæстæмæ нæм чи æрхæццæ сты, уыцы историон цыртдзæвæнтæй. Цы заманты æмæ кæй арæзт сты рагон фыдæлтыккон мæсгуытæ, фидæрттæ, уый тыххæй бирæ алыгъуызон хъуыдытæ ис. Абон дæр бирæ алыгъуызон цымыдисон фарстытæ æвзæрын кæнынц канд ахуыргæндтæм нæ, фæлæ махæй алкæмæ дæр. Уымæн æмæ уыдон дзурæг сты сæ аразджыты цардуагыл, сæ удыгъæд æмæ сæ зондахастыл, сæ куыстуарзондзинадыл, сæ хæстон архайдтытыл, æууæнк æмæ намысыл.

"Ахæм цыртдзæвæнтæ бирæ ис Хуссар Ирыстоны зæххыл дæр æмæ сæ хъуамæ бахъахъхъæнæм, уымæн нæм уыдонæй хъуысы фыдæлты хъæлæс. Раст сæ уымæ гæсгæ хъæуы бавæрын, цæмæй сæ нæ фæстагæттæм адæттæм ахæм хуызы", - зæгъы  Цхинвалы цӕрӕг, ӕхсӕнадон архайӕг Бететы Юрий.

Уыцы хъуыды та йæм æнæнхъæлæджы нæ фæзынд. Уартæ, хæрзæвзонгæй студент ма куы уыд, уæд ын клуб "Апполон"-ы уæвгæйæ йӕ сӕргълӕууӕг  Саулохты Тамарæ афтæ бауарзын кодта Ирыстоны фидæрттæ-мæсгуытæ, æндæр цыртдзæвæнтæ, йæ æрдз, йæ хæхтæ æмæ сын уæдæй фæстæмæ ис арф бынат йæ зæрдæйы. Уымæн ма йын стыр ахъаз фесты йæ мадыфсымæр Цыбырты Людвигы этнографион очерктæ дæр. Фæлæ 2013 азы Рекомы дзуары кувæндонмæ бацæугæйæ, уым зæронд лæгты кувгæйæ, фæсивæды кафгæ, заргæйæ фенгæйæ хъуыдыты ацыдис, тынг æй бафæндыд, ирон цардуагыл дзурæг хъуыддæгтæ Ирыстоны хуссар хайы дæр куы райдаиккой аразын, уый.

Село Борджнис
Из личного архива Лейлы Дриаевой
Бететы Юрий

Æмæ куы æрыздæхт, уæд йе ‘мбæлттимæ сфæнд кодтой горæты æрбахизæны цур кувæндон среставраци кæнын. Авд мæймæ кувæндон йæ хуыз скалдта. Уый фæстæ сын бантыстис Къостайы скверы «Фатимæ»-йы фонтан саразын.

Фæлæ ууыл нæ фæцис йæ хæрзиуæгон архайд Бететы Юрийæн. Уый сфæнд кодта йæ райгуырæн хъæу Борджнисæй этникон хъæу саразын. Фыццаг уал хъæумæ электрохызæджы кусджыты æххуысæй бауагътой рухс, сæхи тыхтæй та йæм рауагътой нуазыны дон. Ныр та æрӕвнæлдта йæ рагондæр бæллиц, ирон хæдзар-музей аразынмæ. Æмæ йын æнтысгæ дæр бакодта. Йæхи сæрмагонд фæрæзтæй йын бантыст, хæдзар-музей кæм арæзт æрцыд, уыцы къуылдым бынат рафæз кæнын æмæ арæзтадæн бындур æрæвæрын. Уый фæстæ æрывнæлдтой систæ амайынмæ. Бонæй-бон аивдæр кодта æмæ сырæзт хæдзар-музей.

Мидæгæй дзы фенæн ис ердо астæурæхысимæ, йæ уæлæ ауыгъд, бинонтæ-иу сæ хæринаг кæм цæттæ кодтой, ахæм цуайнаг. Ам фенæн ис ирон фынг бандæттимæ. Хæдзарæн йæ иуæрдыгæй фарс нæлгоймæгты бынат, иннæрдыгæй та – сылгоймæгты. Хæдзары сæ бынат ссардтой хæдзарон мигæнæнтæ æмæ алыгъуызон кусæнгæрзтæ: æфсондз, чъеури æмæ æндæртæ.

"Æппæт уыдæттæ саразын, кæй зæгъын æй хъæуы, мæ бон иунæгæй нæ бауыдаид. Фæлæ мæ хъуыды раст кæмæ фæкастис, ахæм адæймæгтæ разындис тынг бирæ æмæ æрбалæууыдысты мæ фарсмæ, фæдардтой мæм се ‘ххуысы къух æмæ сæххæст мæ бæллиц. Раст у, бирæ фыдæбон дзы ис, фæлæ мах хъуамæ æмбарæм, нæ знæгтæ-иу кæдæм бафтыдысты, уым кæй архайдтой ирондзинад, ирон культурæ скуынæг кæныныл æмæ сæ абон рохуаты куы ныууадзæм, уæд нæ фæстагæттæн нал уыдзæнис, сæрбæрзонд кæмæй уой, ахæм культурон бынтæ", - зæгъы Бетейы фырт.

Юрий куыд зæгъы, афтæмæй тагъд рæстæджы ахуырадон скъолаты ахуырдзаутæн ам фадат уыдзæнис ирон уроктæ ауадзын æмæ сæ сæ рагон фыдæлты историимæ базонгæ кæнынæн. Йæ хъуыдымæ гæсгæ ма дзы хорз фадæттæ уыдзæнис кинофильмтæ сисынæн дӕр.

"Рагæй фæстæмæ дæр Ирыстон уазæг цух никуы уыдис. Йæ рæсугъддзинад дисы æфтыдта æндæр æмæ æндæр рæттæй æрцæугæ уазджыты. Ныр сæ ардæм æрбахонын æмæ сæ фыдæлтыккон историмæ базонгæ кæнынæн уыдзæнис хорз фадæттæ", - банысан кодта уый.

Село Борджнис
Из личного архива Лейлы Дриаевой
Борджнисы хъӕу

Хæдзар-музей ахæм бынаты арæзт æрцыд æмæ йæм комкоммæ кæсынц æртæ комæй æртæ дзуары: Хъорнисы, Фæзы æмæ Рагъы дзуæрттæ. Алæмæттаг у йæ алыварс æрдз дæр, раст æй цыма нывгæнæг нынныв кодта, афтæ йæ рæсугъддзинадæй цæстæнгас йæхимæ здахы.

Сæ фæнд ма у хъæуæн йæхи мæсыг æмæ раздæр куыд уыд, афтæ дзы мусы бынат саразын. Фæстаг азты рагон бæрæгбонтæ дæр ирон æгъдауыл банысан кæнынц. Дзуары бынмæ хæстæг сарæзтой кафæн æмæ алыгъуызон хъæзтытæн фадат кæм ис, ахæм фæзуæттæ. Æмæ ныр сæхи бафæдзæхсыны фæстæ, дзаджджын фынгтыл æрбадыны фæстæ, фæсивæдæн фадат вæййы алыгъуызон ерысты хайад райсынæн, сæ арæхстдзинад кафын æмæ зарынæй равдисынæн. Фæуæлахизуæвджытæн та лæвæрд æрцæуынц алыгъуызон лæвæрттæ.

Бететы Юрий ма куыд зæгъы, афтæмæй хъæуы арæзт æрцæудзæнис цыхцырæг,  фыдæлтæм куыд уыд, афтæ. Уым та фадат уыдзæн сæрдыгон хи асатæг кæнынæн. Нӕлгоймаг ма куыд банысан кодта, афтæмæй хъæумæ Дзауы администраци фæхуыздæр кæндзæнис фæндаг дæр, æнæуый дæр сæм хæдзар-музей аразынæн дæр фæдаргъ кодта йе ‘ххуысы къух æмæ дзы уый тыххæй дæр æгæрон бузныг у.

"Бирæ адæм нæм фæдаргъ кодтой се ‘хуысы къух æмæ сæ номхыгъд уыдзæнис хæдзар-музейы къулыл, уадз æмæ ардæм æрбацæуджытæ зоной, Ирыстоны зæрдӕйæ чи уарзы æмæ йæм бахъуады сахат йе ‘хуысы къух чи фæдаргъ кæны, уыцы патриоты", - бахахх кодта уый.

Цард цæуы æмæ фарн йемæ хæссы. Ахæм культурон объекттæ арæзт цæуы Кърозы, Цъорбисы, Чеселты дæр æмæ чизоны ацы хорз хъæппæрис бафæзмой æндæр хъæуты цæрджытæ дæр æмæ цадæггай срæсугъд кæндзысты сӕ хъæутæ æмæ сæм фæстæмæ раздæхдзæнис сæ кæддæры фарн.

11

Уӕрӕсейаг ӕфсӕддонтӕ дезинфекци уадзынц Хуссар Иры районты

0
(ранӕуӕггонд 16:24 24.11.2020)
Хуссар Ирыстоны уӕвӕг Уӕрӕсейы ӕфсӕддон госпиталы къорд бацыдысты Знауыры районы рынчындон ӕмӕ скъоламӕ

Уӕрӕсейы ӕфсӕддон-быдырон госпиталы специалисттӕ сдезинфекци кодтой дыууӕ социалон объектты, цӕмӕй ӕруромой коронавирусы дарддӕры апарахат. Сӕ дарддӕры нывӕзты ис ӕнгӕс куыстытӕ ауадзын Ленингоры районы дӕр.

0