Лолоты Альберт  (астӕуӕй) йӕ хӕлӕрттимӕ

"Фервӕзын ӕнхъӕл нал уыдтӕн": куыд фехӕлдта Хуссар Иры хӕст Лолоты Альберты цард

55
(ранӕуӕггонд 13:42 06.08.2020)
Дменисы хъӕуы цӕрӕг фӕцӕф ис хӕсты, нырма Фондзбонон хӕст нӕ райдыдта, афтӕ. Гуырдзыстоны ӕфсады ӕрбабырст уый ӕрӕййӕфта рынчындоны, уым ӕй ссардтой гуырдзиаг сармадзантӕ дӕр

Гӕбӕраты Элина, Sputnik 

Старшина Лолоты Альберт фӕцӕф ис 2008 азы августы фыццаг бонты. Уый уӕд куыста Хуссар Ирыстоны Хъахъхъӕнынады министрады. Хӕст уый арвыста рынчындоны, кӕцы уыд ӕппынӕдзух ӕсты бын. Альберты иннӕ цӕфтимӕ аластой Дзӕуджыхъӕумӕ ӕрмӕстӕр Цхинвалы хъахъхъӕнджытӕ гуырдзиаг ӕфсады куы фӕсырдтой, уӕд.

"Снайпер мӕ фехста фыццӕгӕм августы Дменисмӕ бахизӕны. Нӕмыг сӕмбӕлд мӕ фӕсонтыл ӕмӕ мын бахъыг дардта мӕ рагъыстӕг. Ӕз уыдтӕн фӕстаг, кӕцыйы ныххизын кодтой рынчындоны ныккӕндмӕ. 8 августы нырма уыдтӕн ӕртыккаг уӕладзыгыл палатӕйы", - радзырдта Альберт.
Альберт Лолоев
© Sputnik / Natalia Airiyan
Лолоты Альберт

Дохтыртӕ куыстой ӕнӕрлӕугӕйӕ, ӕхсӕвӕй-бонӕй, банысан кодта уый. Рынчындомӕ ластой тынг бирӕ адӕмы - куыд ӕфсӕддонты, афтӕ хуымӕтӕг цӕрджыты дӕр.

"Ныккӕнды уыд тынг ӕвзӕр уавӕртӕ. Талынг, рыг, зӕххыл-иу дон куы бакалдтой, цӕмӕй ма рыг кӕна, уӕд та-иу сцъыф ис. Иу ахӕмы та мын мӕ цӕф бастой, ӕмӕ уыцы рӕстӕджы цары сӕрст ӕркалд. Мӕ хъӕдгомыл ӕркалд сыджыт, уый адыл мӕ туг фӕхъӕстӕ ис. Бамбӕрстон, кӕй нал фервӕздзынӕн ӕмӕ дзырдтой дохтыртӕн, зӕгъын, мӕныл уӕ рӕстӕг мауал хардз кӕнут, иннӕ рынчынтӕ ӕркӕсут", - мысы йӕ царды уӕззау бонтӕ Альберт.

Рынчындӕтты уый фӕстӕ Альберт арвыста бирӕ мӕйтӕ: Цхинвалӕй йӕ арвыстой Дзӕуджыхъӕумӕ, уым реанимацийы загътой, кӕй нӕ фервӕздзӕн. Уый фӕстӕ йӕ арвыстой Мӕскуымӕ. Нӕлгоймаг асайдта мӕлӕты ӕмӕ рыздӕхт йӕ бинонтӕм. Ныр ӕм ӕнхъӕлмӕ каст реабилитаци, ногӕй йӕ бахъуыд ахуыр кӕнын цӕрын.

Фӕлӕ бинонты амондджын цард бирӕ нӕ ахаста. Дыууӕ азы фӕстӕ амард йӕ цардӕмбал - бабын ӕй кодта онкологи.

"Уым, ныккӕнды мӕ бинойнаг уыд мӕ фарсмӕ. Мӕн схуыссын кодтой ӕфсӕйнаг дуары комкоммӕ. Уый тынг тарст уыцы дуарӕй, цыма йӕ йӕ зӕрдӕ хатыд... "Град"-ы ӕхстӕй дуар баскъуыд, палатӕ байдзаг ис ӕфсӕн схъистӕй. Мӕ бинойнаджы срӕмыгъды уылӕн аппӕрста цалдӕр метры, ӕз дӕр фестадтӕн зӕххыл. Уӕдӕй фӕстӕмӕ фӕцудыдта ме 'мкъайы ӕнӕниздзинад", - дзуры нӕлгоймаг.

Супруга Альберта Лолоева
© Sputnik /
Лолоты Альберты цардӕмбал

Дыууӕ азы фыдӕбоны фӕстӕ сылгоймаг амард, ныр дӕс азы дӕргъы Лолоты бинонтӕ цӕрынц ӕнӕ мадӕй.

"Мӕ бинойнаг куы амард, уӕд нӕ лӕппуйыл цыд ӕртӕ азы. Ныр ахуыр кӕны ӕстӕм къласы. Тынг хорз ахуыр кӕны, иу цыппар дӕр ын нӕй. Нӕ чызг та ацы аз фӕцис скъола ӕмӕ бацыд университетмӕ, равзӕрста юристпруденци ӕмӕ кӕстӕр кълӕсты ахуыргӕнӕджы дӕсниад", - сӕрыстыр у фыд йӕ цотӕй.

Сывӕллӕттӕ фылдӕр вӕййынц Цхинвалы сӕ хӕстӕджытӕм, лӕппу ахуыр кӕны интернаты.

Альбертӕн ис чысыл зӕронд хӕдзар Дменисы, йӕ агъуыст у тынг ӕдзӕллаг уавӕры, рудзгуытыл та ӕвджыты бӕсты ис конд полиэтилен. Хӕдзары хицау куыд дзуры, афтӕмӕй ӕвзӕр боныгъӕдты ӕддейӕ куыд фӕуары, мидӕгӕй дӕр афтӕ.

"Хицауадмӕ бахатыдтӕн профнастилы тыххӕй, цӕмӕй мӕ хӕдзары агъуыст раивон. Нӕйы мын нӕ загътой, фӕлӕ сӕ нырма ницы хъуысы", - катай кӕны уый.

Дом Альберта Лолоева
© Sputnik / Natalia Airiyan
Альберты хӕдзар
55
Транскам

Фондз мæйы æхгæд æмбæрзæны: куыд аиуварс кодта Хуссар Ир йæхи COVID-19-æй

52
(ранӕуӕггонд 16:12 16.09.2020)
161 боны бӕрц Хуссар Ир цард æндæр уавæрты – республикæйы цæрджытæн Уæрæсемæ ацæуыны фадæттæ фæкъуындæг сты, пандемийы рæстæг ивта царды фæтк æмæ æргътæ

ЦХИНВАЛ, 16 сен – Sputnik, Плиты Фатимæ. Хуссар Ир фондз мæйæ фылдæр цард æхгæд арæнты, ацы æмгъуыд нæ республикæйæ Уæрæсемæ ацыд 1600 адӕймаджы, фæстæмæ йæ райгуырæн бæстæмæ æрыздæхт 13 апрелӕй 31 августмӕ 1500 адӕймаджы.

Sputnik æрæмбырд кодта фондз мæйы дæргъы Хуссар Ир куыд цард COVID-19-ы пандемийы тыххæй æхгæд арæнты, уый фæдыл æрмæг.

Пандемийы æндæвдад

Дунейы коронавирусы пандемийы ӕндӕвдад Хуссар Ирыстон рахатыд ацы аз марты мӕйы. Уӕд ахуырады министрад аскъуыддзаг кодта бакӕнын ӕппӕт ахуырадон уагдӕтты карантин. Ахуырады системӕ архайдтой сцайдагъ кӕнын дистанцион формат. 5-æм апрелӕй коронавирусы апарахаты тасӕй Хуссар Ирыстон ӕмӕ Уӕрӕсейы ʻхсӕн арӕныл ӕнӕ сӕрмагонд барамындӕй ацӕуӕн нал уыд.

Рахицæн æрцыд аст категори, кæцытæн бар уыд цæуын, сæ нымæцы æфсæдонтæ, дипломатон мисситы кусджытæ æмæ æндæр категоритæ. Фæстæдæр арæн ноджы фæкарздæр ис.

161 боны бӕрц Хуссар Ир цард æндæр уавæрты – Хуссар Ирыстоны цæрджытæн Уæрæсемæ ацæуыны фадæттæ фæкъуындæг сты. Марты кæронæй республикæйы цадæггай райдыдта ивын цард - тобæтæ фæзынд массон мадзæлттæ ауадзыныл, ахуырад цадæггай цыд дистанцион форматмæ, фæивта куыстуæтты график, республикæйы фæзынд кæцыдæр медикаментты цухдзинад, дуканиты æргътæ ивтой.

COVID-19-æй рынчынтæ

Карантины рæстæг райгуырæн бæстæмæ чи здæхт, уыдон хсæн разынд коронавирусæй рынчынтæ. Вирус – иу фæбæрæг ис Уæрæсейы ахуыргæнæндæтты бынæттон цы фæсивæд ахуыр кодтой, уыдон хсæн. Рынчынтæ иууылдæр уыдысты карантины. Фыццаг рынчыны республикæйы сбæлвырд кодтой 6 майы, кæцы Хуссар Ирмæ æрцыд 30 апрелы.

"Карантины рæстæг Ӕнæниздзинад хъахъхъæнынады министрад Уæрæсейы рынчындæттæм арвыста 165 адæймаджы. Ацы æмгъуыд тестты руаджы сбæрæг кодтой 90 рынчыны коронавирусæй, уыдон иууылдæр низ хастой рог формæйы", - загътой Sputnik Ӕнӕниздзинад хъахъхъӕнынады министрады пресс-службæйы.

Пандемийы рӕстӕгыл арӕны сӕртыл адӕмы змӕлд куыд цыд, уыдоныл афӕлгӕст сарӕзта Фӕсарӕйнаг хъуыддӕгты министрад.

"Иумӕйагӕй сисгӕйӕ 13 апрелӕй 31 августмӕ РХИ ФХМ хаххыл Хуссар Ирыстонмӕ ӕрцыд 939 адӕймаджы, Уӕрӕсемӕ ацыд 1600 адӕймаджы", - дзырдæуы сæ хъусинаджы.

Уымӕй дарддӕр ма Хуссар Ирыстонмӕ цыдысты ӕндӕр министрады уылтыл. Бæстон схемæ та у ахæм:

  • Ӕнӕниздзинад хъахъхъӕнынады министрады уылты -165
  • Мидхъуыддӕгты министрады хаххыл - 74
  • Хъахъхъӕнынады министрады хаххыл - 219
  • Уӕлвӕткон уавӕрты министрады хаххыл - 6
  • Паддзахадон ӕдасдзинады комитеты хаххыл- 39
  • Паддзахады хьахъхъӕды службӕ – 3

Имӕйагӕй ӕппӕт уагдӕттӕ уылты 13 апрелӕй 31 августмӕ Хуссар Ирыстонмӕ ӕрцыд 1500 адӕймаджы.

Карантины зонæтæ

Апрелы мæйы Хуссар Ирыстонмæ æрцæуæггæгтæ цыдысты æнæмæнг карантины уылты. Хуссар Иры фыдæр кодтой ахæм зонæтæ, рынчындоны цалдæр этажы фæстæ карантинон зонæ сарæзтой Гуырæн хæдзары зæронд бæстыхай, Дзау æмæ Знауры рынчындæттæ, Уазæгдон "Алан"-ы. Югосетпотребнадзор æрцæуæггæгтæн арæзта тесттæ, æдæппæтæй сæ нымæц уыд 5173.

Коронавирусы апарахаты ныхмæ тохы оперативон штабы 28 июля аскъуыддзаг кодтой фыццæгæм августæй æнæ карантинæй æрцæуыны фадат раттын тæссаг вирусæй чи фæрынчын ис, уыдонæн.

15 сентябрæй Хуссар Ирыстон æмæ Уæрæсейы хсæн арæныл фæндагон змæлд ацыд хуымæтæг режимы.

52
Гасситы Анна

Хуссар Иры сомбон аразджытæй сæ иу Гасситы Анна

32
(ранӕуӕггонд 14:20 24.08.2020)
Сæйраг уый у, æмæ мæ зæрдæмæ цæуы мæ ахуыр, нæ фæфæсмон кодтон, кæй æрбацыдтæн нæ паддзахадон университетмæ, уымæй, банысан кодта чызг

ЦХИНВАЛ, 29 авг — Sputnik, Дриаты Лейла. Хуссар Ирыстоны Паддзахадон университеты курдиатджын æмæ æвзыгъддæр рауагъдонтæй иу у, йæ ахуыргæнджытæн æмæ йе ʻмкурсонтæн уарзон чи у, уыцы бафæзминаг уæздан, рæсугъд чызг Гасситы Анна.

Анна ахуыр кодта иу рæстæджы фæсарæйнаг æвзæгты æмæ ирон филологийы факультетты фæсаууонмæ хайады. Каст фæцис Цхинвалы 9-æм астæуккаг скъола æнтыстджынæй. Скъоладзау уæвгæйæ дæр ахуырмæ уыдис зæрдæргъæвд. Аннæ куы рахъомыл æмæ йæ сомбоны дæсныйадыл куы хъуыды кодта, ома, скъола каст фæуыны фæстæ йæ ахуыр кæм хъуамæ адарддæр кæна, уæд йæ зæрдæ фылдæр дзырдта мадæлон æвзаг хуыздæр базонын æмæ йæ бæстонæй сахуыр кæнынимæ. Равзæрста ирон филологийы факультет æмæ йæ зыдта, уырдæм æнæмæнгдæр кæй бацæудзæнис ахуыр кæнынмæ.

"Чысылæй фæстæмæ йæ зыдтон, ирон филологийы факультетмæ кæй бацæудзынæн, уый. Фылдæр мæ хъус дардтон ирон литературæмæ æмæ кастæн ирон классикты уацмыстæ. Ацы хъуыддаджы егъау уыдис мæ ахуыргæнджыты хайбавæрд дæр", - загъта Гасситы чызг.

Анна куыд банысан кодта, афтӕмӕй йæ зæрдæмæ нæ цæуы, не ‘взагæй арвистон кæй аразæм, ирон æвзагæн æцæгæлон чи сты, ахæм дзырдтæй кæй пайда кæнæм.

"Тынг бауарзтон ирон дзырд. Ис нæм ахæм уацмыстæ æмæ сæ мæ бон у сæвæрын зындгонд фæсарæйнаг классикты уацмысты æмрæнхъ", - дзуры уый.

Гасситы Анна йæ хæларимæ
© Sputnik / Дриаты Лейла
Гасситы Анна йæ хæларимæ

Рауад афтæ, æмæ чызг иуæндæсæм къласы куы уыдис, уæд йæ разы сæвæрдта хæс, иумиаг паддзахадон фæлварæн кæй хъуамæ радта тынг хорз нысаныл. Бахъуыд æй уæлæмхас англисаг æвзаг сахуыр кæнын, иуæй йæ зонындзинæдтæ фæарфдæр кæныны тыххæй, аннæмæй та, цæмæй фæлварæн хуыздæр радтаид. Æмæ уæд йæхи цæттæ кæнын райдыдта йæ репетитор, университеты фæсарæйнаг æвзæгты факультеты ахуыргæнæг Цхуырбаты Ланамæ.

 Æрыгон чызг уæд арфдæр аныгъуылд фæсарæйнаг æвзаджы сусæгдзинæдтæ базоныны, бамбæрста, дарддæр дæр æй кæй ахуыр кæндзæн скъола каст фæуыны фæстæ.

"Уый размæ дæр æй хатыдтæн, фæлæ æрмæстдæр уæд бамбæрстон æвзагæн йе ʻцæг тых. Стыр бузныг дæн мæ репетиторæй, уый руаджы бауарзтон фæсарæйнаг æвзаг. Фæлæ уæддæр æмæ уæддæр ирон дзырдæн æндæр ад ис. Стæй сæ барын дæр цæмæн хъæуы? Мæнмæ гæсгæ, адæймаг æрмæст иу æвзаг куы зоны, уæд æрмæстдæр иуæрдæм кæсы. Æмæ цалдæр æвзаджы та куы зонай, уæд та уæрæхдæр кæны дæ дунеæмбарынад дæр æмæ иумиагæй дæ хъуыды дæр. Алы æвзагæн дæр ис йæхи музыкæ, алы æвзаг дæр хæссы йæхи дунеæмбарынад", - банысан кодта Анна.

Æнтыстджынæй радта Хуссар Иры университеты бацæуæн фæлварæнтæ æмæ ссис дыууæ факультеты хуыздæр студенттæй сæ иу. Цымыдисон хъуыддаг ма уый у, æмæ Анна кæд ирон филологийы фæсаууонмæ хайады ахуыр кодта, уæддæр афтæ сарæзта æмæ барвæндæй лекцитæм цыд ирон филологийы боны хайадмæ.

Ахæм студентты, куыд фæзæгъынц, цырагъы рухсæй фæагурынц, æмæ æрыгон чызг йæ деканмæ куы бахатыд ацы хъуыддаджы фæдыл, уæд ын йæ ныхасыл дыууæ нал загътой æмæ ма йыл цин дæр бакодтой.

"Сæйраг уый у, æмæ мæ зæрдæмæ цæуы мæ ахуыр, нæ фæфæсмон кодтон кæй æрбацыдтæн нæ паддзахадон университетмæ, уымæй", - дзуры чызг.

Уæдæ адæймаг йæ ахуыры мидæг æнтыстджын куы вæййы æмæ йын æхсæнадон цардмæ дæр уæлæнгай ахаст куы нæ вæййы, уæд ахæм "удæгас" адæймагæн куыст ссарын проблемон никуы вæййы. Гасситы Анна дæр раст у ахæм адæймаг æмæ ныридæгæн кæны сфæлдыстадон куыст дæр. Кусы паддзахадон радиойы информацион хайады дикторæй. Ис ын хорз дикци æмæ ныхас та кæны сыгъдæг литературон æвзагыл.

Гасситы Аннæ йæ сæрибар рæстæджы кæсы æмдзæвгæтæ, уарзы музыкæмæ хъусын æмæ иунæгæй тезгъо кæнын.

32
Дзиццойты Юрий

Хуссар Ирыстоны паддзахад сæвзæрыны рæстæг нымайæн ис 1920 азæй Дзиццойты Юрий

0
(ранӕуӕггонд 19:43 19.09.2020)
Филологон зонæдты кандидат Дзиццойты Юрий радио Sputnik Хуссар Ирыстонæн интервьюйы радзырдта республикæйы расидыны боны тыххæй
Хуссар Ирыстоны паддзахад сывзæрыны рæстæг нымайæн ис 1920 азæй – Дзиццойты Юрий

Хуссар Ирыстоны республикæйыл 30 аз сæххæст ацы аз 20 сентябры. Дзиццойты Юрий куыд радзырдта, уымæ гæсгæ нæ паддзахад у æлхæд тугæй.

"Нæ паддзахаддзинад 1920 азæй куы нымаиккам, уæд раст дæр у. Уый нын радта фадат, цæмæй 1990 азы автономон областæн йæ статус фæбæрзонддæр кодтаиккам", - загъта Юрий.

Дзиццойты Юрийы ныхæстæм гæсгæ, республикæ расидын фадат лæвæрдта, цæмæй ирон адæм сæхæдæг æвзарой сæ дарддæры фæндаг.

"Гуырдзыстон хицæнкæныны фæндагыл ныллæуыд, æмæ цæмæй мах дæр семæ ма акодтаиккой, уый тыххæй нын хъуамæ уыдаид конституци, фæлæ автономон областæн уый нæ уыд", - бафиппайта Дзиццойты Юрий.

Юрий ма куыд радзырдта, уымæ гæсгæ уыцы рæстæджы цы къахдзæфтæ арæзт æрцыдысты, уыдон уыдысты хæдбар паддзахады бындуртæ.

0
Темӕтӕ:
Радио иронау