Козаты Валя йæ ахуыргæнинæгтимæ

"Сабитæ - мæ цин æмæ мæ уарзт": Козаты Валя йӕ ахуыргӕнинӕгтӕ ӕмӕ куысты тыххӕй

53
(ранӕуӕггонд 10:30 05.10.2020)
Хуссар Ирыстоны 5 октябры нысан кæнынц Ахуыргæнæджы бон. Ахуыргæнæг-хъомылгæнæджы зын, фæлæ кадджын професси чи равзæрста, уыдон нымæцмæ хауы Цхинвалы районы Къостайыхъæуы астæуккаг скъолайы райдиан кълæсты ахуыргæнæг Козаты Сæрæбийы чызг Валя дæр

ЦХИНВАЛ, 5 окт– Sputnik, Дриаты Лейла. Ныййарæг мады фæстæ сабимæ æппæты æввахсдæр чи балæууы, кæй рæвдыд æмæ узæлд банкъары æдзухдæр, уый ахуыргæнæг вæййы. Бирæ сты ахуыргæнæджы хæстæ кæстæры раст фæндагыл слæууын кæныны хъуыддаджы, бæрнон сты йæ хæстæ æмæ сæ аскъуыддзаг кæнынмæ кæддæриддæр кæсы бæрндзинады цæстæй, æдзухдæр уыдоныл фæхъуыды кæны.

Ахуыргæнæг-хъомылгæнæджы зын, фæлæ кадджын професси йæ сомбоны цардæн чи равзæрста, уыдон нымæцмæ хауы Цхинвалы районы Къостайыхъæуы астæуккаг скъолайы райдиан кълæсты ахуыргæнæг Козаты Сæрæбийы чызг Валя дæр. Валя райгуырд горæтмæ хæстæг - Мамиты хъæуы. Ахуырмæ цыбæл чызг райдианы каст фæци йæ райгуырæн хъæуы цыппар къласы æмæ уый фæстæ та йæ ахуыр адарддæр кодта Цхинвалы горæты скъолатæй сæ иуы.

Козаты зæрдæргъæвд чызджы ахуыры фæндаг æндæр æмæ æндæр скъолаты дарддæр кодта уый фæстæ дæр царды уавæртæм гæсгæ. Дыууæ азы горæты скъолайы ахуыры фæстæ йӕ адарддӕр кодта Цхинвалы районы Къостайыхъæуы астæуккаг скъолайы, ам скъола-интернат кæй уæвынад кодта, уый тыххæй. Ахуырмæ æвзыгъд кæстæр разæнгардæй æххæст кодта йæ ахуыргæнджыты хæслæвæрдтæ æмæ йæ æндæртæн хастой цæвиттонæн.

Фæлæ та ацы ахуыргæнæн уагдоны дæр сахуыр кодта æрмæст дыууæ азы, уый фæстæ та йæ ахуыры фæндагыл ацыд Цхинвалы скъола-интернатмæ. Кæй зæгъын æй хъæуы, йæхи фæндонæй нæ. Уыцы рæстæджы скъолайы директор Уалыты Димитр областы скъолатæй æмбырд кодта математикæмæ иууыл æвзыгъддæр скъоладзауты æмæ Козаты чызг дæр бахауд уыдон номхыгъдмæ. Йæ ахуыр хорз æмæ иттæг хорз бæрæггæнæнтыл каст фæуыны фæстæ йæ документтæ балæвæрдта Хуссар Ирыстоны паддзахадон пединституты райдиан ахуырад æмæ методикæйы факультетмæ.

Ахуыр - фæсаууонмæ æмæ кусгæ та кодта Цхинвалы полиграфион куыстуаты. Фæсаууонмæ чи ахуыр кодта, уыдон ахуыры æмрæнхъ хъуамæ кодтаиккой кусгæ дæр, уымæй дарддæр ахуыры фæстæзад дæ, уæд дын нæ фыстой мызд дæр. Козаты чызг куысты дæр æмæ ахуыры дæр уыд раззагон æмæ уæлдæр ахуырад каст фæци 1975 азы.

Æвзонг, цардбæллон чызг фæстæдæр йæ амонд ссардта Къостайыхъæуы, чындзы æрцыд Бæззаты бинонтæм. Уæдмæ баци хъæбулты хицау æмæ йæ сæрыхицауимæ радысты сæ цинæй. Фæлæ уæддæр скъола, ахуыргæнæджы куыст, æдзухдæр йæ зæрдæ уыимæ дзырдта. Уыцы бæллиц дæр ын сæххæст 1979 азы æмæ разæнгард æмæ ныфсджынæй æрлæууыд йæ куысты уæлхъус. Уæлдæр ахуыргæнæндоны цы зонындзинæдтæ райста, уыдон æмрæнхъ ноджыдæр куыста йæхиуыл, раззагон ахуыргæнджыты фæлтæрддзинад биноныг кодта йæ куысты æмæ уымæ гæсгæ сси йæ куысты раззагон.  Валя урокты рæстæджы кæддæриддæр пайда кæны цæстуынгæ æрмæджытæй, уымæ гæсгæ йæ уроктæ вæййынц мидисджын, ахуыргæнинæгтæ сæ æнцонæй бамбарынц. Фæлæ уæддæр алы сывæллон æнцонтæй нæ бахъуыды кæны æмæ бамбары кæцыдæр æрмæг. Уый уайтагъд фæлтæрд ахуыргæнæг фæхаты, ногæй та йын æй бацамоны. Кæд ын зын вæййы йæ бахъуыды кæнын, уæд ын не схæцы уайдзæфтыл, фæлæ йын æрмæг ногæй райхалы фæсурокты.

"Фыццаджыдæр ахуыргæнæгæн хъуамæ æнгом бастдзинад уа ныййарджытимæ. Фæдзурын сын сæ кæстæрты æнтыстытыл æмæ иуæй-иу къуыхцытыл, бамбарын сын кæнын, цæмæй сæм ноджы фылдæр хъусдард здахой", - зæгъы ахуыргæнæг.

   Козаты чызг йæ цæст куы ахæссы йæ куысты раздæры азтыл, уæд бахъæлдзæг вæййы, йæ цæстытыл ауайынц йæ раздæры ахуыргæнинæгтæ, ныр та хисæрмагонд æмæ æхсæнадон архайды  раззагон адæймæгтæ. Уыдон та сты, абоны бон йæ фарсмæ скъолайы чи фæллой кæны, уыцы ахуыргæнджытæ Джиоты Сюзаннæ, Тегкаты Наташæ, Сæрмæт, Хуссар Ирыстоны паддзахадон драмтеатры артист Мамиты Григори, Культурæйы министрады кусæг Джиоты Заирæ æмæ бирæ æндæртæ.

Валя буц у, йæ раздæры ахуыргæнинæгтæй иу дæр мæгуырау фæндагыл лæуд кæй нæу, уымæй дæр. Ацы ахуыргæнæджы æнтыстыл банымайын хъæуы уый дæр, æмæ Ахуырады министрады фæндонмæ гæсгæ республикæйы скъолаты кæстæр кълæсты ахуырдзаутæн иу рæстæджы уагъд кæй æрцыд фæлварæнтæ æмæ Валяйы ахуыргæнинæгтæ иууылдæр кæй райстой иттæг хорз нысæнттæ. Козаты Валя ма къорд азты размæ нымад æрцыд азы хуыздæр ахуыргæнæгыл дæр.

"Сабитæ сты мæ цин æмæ мæ уарзт, ахуыргæнæджы професси та - мæ цард!", - балхынцъ кодта ахуыргæнæг.

53
Дурлыстӕггӕнӕн амалиуӕгад

Экологты фӕдис: куыд кусынц тобӕмӕ ӕнӕкӕсгӕйӕ дурлыстӕггӕнӕнтӕ Леуахийы былтыл

57
(ранӕуӕггонд 14:17 10.09.2021)
Фӕстаг рӕстӕджыты Леуахийы чъизидзинад ӕмӕ йӕ донцӕуӕны дурлыстӕггӕнӕнты ӕнӕзаконон архайд ссис ӕрмӕст экологион организаци "Зеленая Алания"-йы сӕрниз

ЦХИНВАЛ, 10 сен — Sputnik, Плиты Фатимӕ. Хуссар Ирыстоны экологион организаци "Зеленая Алания" ныр цалдӕр азы фӕдис кӕны республикикӕйы сӕйраг доны артери Леуахийы ӕфхӕрды тыххӕй. Фыстӕджытӕ, ӕхсӕнадон раныхастӕ, ДИФ мыхуыртӕ фӕстиуджытӕм не 'ркодтой ӕмӕ ныр организаци бахъаст кодта прокуратурӕмӕ дӕр.

Ӕхсӕнадон организацийӕн уый йӕ фыццаг гӕххӕтт нӕу бӕрнон уагдӕттӕм. Уымӕй размӕ фӕдисы хъӕр кодтой, Леуахимӕ ӕхсӕнты дон кӕй уадзынц, бырон кӕй калынц, уый фӕдыл. Уӕд фыстӕджытӕ бацыдысты ӕрдзон ресурсты, фӕлхасгӕнджыты барты, экологион цӕстдарды уагдӕттӕм, парламенты цалдӕр комитет ӕмӕ суанг президентмӕ дӕр. Фӕлӕ фарст нырма дӕр ис уыцы ӕмвӕзадыл.

Дробилка
© Sputnik / Natalia Airiyan
Дурлыстӕггӕнӕн амалиуӕгад

Июны райдайӕны та "Зеленая Алания"-йы хъусдарды бын радон хатт бахаудысты дурлыстӕггӕнӕн амалиуӕгадтӕ республикӕйы цӕугӕдӕтты цур. Фыстӕг ацыд Генералон прокуроры номыл. Уырдыгӕй дӕр нырма дзуапп нӕй.

Геологи, экологи ӕмӕ ӕрдзон ресурстӕй пайда кӕныны комитеты радзырдтой, ныридӕгӕн республикӕйы ӕрмӕстдӕр дыууӕ дурлыстӕггӕнӕн амалиуӕгадӕн кӕй ис лицензитӕ - уыдон сты "Дорэкспострой" ӕмӕ "Погранстрой"-йы рауагъдадтӕ.

"Дорэкспострой" кусы Дзау-Ручъы 6-8-ӕм километры хайыл, "Погранстрой"-ӕн та ис Чысыл Гуфтайы районы. Аннӕтӕн бар нӕй кусынӕн. Рейдты рӕстӕджы сӕ куы сбӕлвырд кӕнӕм, уӕд сӕ ивар кӕнӕм", - загъта Sputnik комитеты хистӕры хӕдивӕг Харебаты Алан.

Уый ма бафтыдта, 2018 азы дурлыстӕггӕнӕн уагдӕттӕн сӕ лицензитӕ ист ӕрцыдысты, ӕмбӕлон домӕнтӕ кӕй не 'ххӕст кодтой, уый аххосӕй.

"Лицензийы домӕнтӕм хауынц банысангонд фадыгӕй дарддӕр ма хизын, бӕрӕг гуырахстӕй фылдӕр ма исын, фиддонтӕ фидын ӕмӕ экологийы домӕнтӕ ма халын", - загъта уый.

Дробилка
© Sputnik / Natalia Airiyan
Дурлыстӕггӕнӕн амалиуӕгад

Йӕ ныхӕстӕм гӕсгӕ, ӕнӕ лицензийӕ куыст у паддзахадӕй давд.

"Уый хауы давыны статьямӕ. Нӕ хъуыддаг у акттӕ аразын ӕмӕ сӕ ӕрвитӕм бӕрнон уагдӕттӕм. Ӕрӕджы рейдты рӕстӕджы дӕр  ӕрдзон ресурстӕй цалдӕр пайдагӕнӕджы иваргонд ӕрцыдысты", - бафтыдта комитеты кусӕг.

Ӕхсӕнадон организаци "Зеленая Алания" -йы хистӕр Габайты Зӕлинӕ радзырдта Sputnik тобӕмӕ ӕнӕкӕсгӕйӕ, дурлыстӕггӕнӕнтӕ сӕ куыст кӕй кӕнынц рӕстӕгӕй-рӕстӕгмӕ.

Дробилка
© Sputnik / Natalia Airiyan
Дробилка

Прокуратурӕйы та ныфс радтой, кӕй басгардзысты уавӕр.

"Мах ныр бацӕттӕ кодтам дыккаг официалон фыстӕг прокуратурӕмӕ. Нӕхӕдӕг мониторинг кӕнӕм уавӕр. Иу бон сыл азылдыстӕм ӕмӕ дзы кусгӕйӕ баййӕфтам цалдӕр - Пацъайыл, Леуахийыл - Мзиугоммӕ хӕстӕг, Дзаумӕ хӕстӕг, фӕстӕдӕр та кусгӕйӕ баййӕфтам горӕты хайы дурлыстӕггӕнӕнтӕй иу", - загъта Габайты Зӕлинӕ.

Уыймӕй размӕ, экологион организацийы разамонӕг йӕ интервьюйы радзырдта, афтӕ ӕгъатыр ахастимӕ республикӕ гӕнӕн ис ӕмӕ рацух уа йӕ сӕйраг доны артерийӕ - Леуахи гӕнӕн ис ӕмӕ ахъуыза зӕххы бын.

57
Кокайты Зæринæ

Ирон "Love is" æмæ сапон дидинджытæ: Кокайты Зæринæйы "рæсугъд куыст"

171
(ранӕуӕггонд 15:16 08.09.2021)
Кокайты Зæринæйы фæрцы "Love is"-ы хъайтартæ уарзондзинад æмбарын кæнынц иронау, уарзæттæ та чызджы куыстытæй сбуц кæнынц сæ кæрæдзи

ЦХИНВАЛ, 8 сен — Sputnik, Плиты Фатимæ. Цхинвайлаг æвзонг чызг Кокайты Зæринæ ныр дыккаг аз ахуыр кæны Хуссар Корейаг дæсныйад - сапонæй рæсугъддзинад фæлдисыны сусæгдзинæдтæ. Цыбыр æмгъуыдмæ йæ куыстытæ апарахат сты Цхинвалы - йæ æрмдæсныйады кæнæнтæй сæхи сбуц кæнынц уарзæттæ, лæвар сæ кæнынц райгуырæн бонтæм æмæ æндæр бæрæгбонтæм.

Дидинты губактæ, хонæн гӕххӕттытӕ, лӕвæртты къоппытӕ, адджинӕгты тыхтонтӕ ӕмӕ бирӕ ӕндӕр рӕсугъддзинад цӕуы Кокойты Зӕринӕйы къухтӕй.

Мыльные розы Зарины Кокаевой
© Photo : Insagram
Кокайты Зæринæйы сапæттæ

Чызг йӕхӕдӕг куыд дзуры, афтӕмӕй йӕ куысты сӕйраг нысан пайда райсын нӕу - уый хъуамӕ хӕсса ӕхцондзинад йӕхицӕн ӕмӕ адӕмӕн. Зӕринӕ рагæй фæстæмæ дæр уарзта фӕлдисын рӕсугъддзинад - хъазӕнтӕ, вазӕтӕ, гӕххӕттытӕй конд ӕрмӕгӕй иу ссардта адӕмы зӕрдӕ.

"Гыццылӕй фӕстӕмӕ уарзтон къухӕй исты аразын. Уӕлдайдӕр та куысты фӕстиуджытӕ уындджын куы вӕййынц, стӕй ма дзы искӕй зӕрдӕ куы барухс кӕнын", - загъта уый.

Зæринæ кусы журналистӕй ирон газет "Хурзӕрины"-ы. Йӕ цардӕмбалимӕ хъомыл кӕны дыуууӕ саби - Сергей ӕмӕ Адайы. Йӕ армдӕсныйад райрӕзтӕн ын феххуыс ис декреты сӕрибар рӕстӕг. Интернеты руаджы уый сахуыр кодта Хуссар Корейаг рауагъдад - сапонæй дидинджытӕ аразын.

"Мӕхи зӕрдӕмӕ дӕр тынг фӕцыдысты ӕмӕ сӕ райдыдтон аразын. Фыццаг дзы балӕвар кодтон ме 'мбӕлттӕн. Стӕй мӕм адӕм райдыдтой хатын - куысты гуырахст фӕфылдӕр. Губактæ æртымбыл кӕнын цалдӕр хуызтӕ æмæ тӕфтимӕ. Адӕмы зӕрдӕмӕ цӕуынц", - дзуры Кокайты Зӕринӕ.

Мыльные розы Зарины Кокаевой
© Photo : Instagram
Кокайты Зæринæйы сапæттæ

Йӕ сапæттæ уый уӕй кӕны зынгӕ асламдӕр, йӕхӕдӕг куыд дзуры афтӕмӕй йӕ фӕнды хорз ӕнкъарӕнтӕ тауын ӕмӕ рӕсугъддзинад хӕссын.

"Сӕ ӕрмӕджы ӕхца сӕ исын ӕрмӕст. Уый мӕнӕн бизнес нӕу, нӕдӕр куыст, пайда мын нӕ хӕссы, ӕрмӕст ӕхцондзинад", - ӕмбарын кӕны чызг.

Рӕсугъддзинад фӕлдисынмӕ ӕвзыгъд чызг ӕрмӕст сапон дидинтыл не 'рлӕууыд. Йӕхимӕ райста хӕс уарзӕтты ахастытӕ хъӕрмуд кӕнын - алыхуызон лӕвӕрттӕ мысгӕйӕ.

"Балхæдтон ифтонгад – мыхуыры станок. Уый фæрцы ныммыхуыр кæнын хуызисттæ æмæ рæсугъд арфæтимæ тыхтонтæ, аразын хонæн гæххæттытæ чындзæхсæвтæм. Уый бæрц адæм мæм æрбахаты æмæ сыл нал æххæссын", - бафтыдта чызг.

Зарина Кокаева
© Sputnik / Natalia Airiyan
Кокайты Зæринæ

Кокайты Зæринæй фæрцы "Love is"-ы хъайтартæ уарзондзинад æмбарын кæнынц иронау.

Работы Зарины Кокаевой
Фото из архива Зарины Кокаевой
Кокайты Зæринæйы куыстытæ

"Сахуыр кодтон сæрмагонд программæ, цæмæй ивон нывтæ, уæлфысттæ. Уарзæттæ мæм арæх заказ кæнынц ахæм куыст", - дзуры уый.

Зæринæйы сфæлдыстадæй цух не сты йæ хæлæрттæ æмæ коллегæтæ дæр. Куысты иумæйаг кабинæты дæр ирдæй зыны йæ æрмдзæф.

171
Сергей Меняйло

Сергей Меняйлойы равзæрстой Цæгат Иры сæргълæууæгæй

10
Меняйлойæ дарддæр кандидатты нымæцы уыдысты регионы депутаттæ Баликъоты Валерий æмæ Медея Элдзарова

ЦХИНВАЛ, 19 сен - Sputnik. Цæгат Ирыстоны депутаттæ сусæг хъæлæсæппæрсты руаджы равзæрстой Сергей Меняйлойы регионы къухдариуæггæнæгæй.

"Меняйлойы тыххæй схъæлæс кодтой - 57, ныхмæ - 0, не ʻсхъæлæс кодтой - 0", - загъта Цæгат Ирыстоны парламенты нымайæн къамисы сæрдар Гæбæраты Юрий.

Цæгат Ирыстон комкоммæ æвзæрстытæ нæ уадзы, регионы разамонæджы æвзары парламент УФ президенты бавдыстгонд кандидатурæты нымæцæй.

"Ӕз æй зонын, Ирыстоны цæрджытæ махмæ æнхъæлмæ кæсынц раст къахдзæфтæм. Ӕнхъæлмæ кæсынц ног скъуыддзæгтæ æмæ рæстдзинадмæ. Нæ хæс та у саразын афтæ, цæмæй алкæцы адæймагæн дæр йæ цард цæуа сабыр æмæ фадатджынæй. Регионы цæрджытæ хъуамæ уыной мах кæй архайæм иумæйаг хæрзиуæгл. Ууыл кусдзæн æз уæ æххуысæй", - загъта Сергей Меняйло.

10