Лилия Разина

Ӕртӕ амонды ӕмӕ ног бӕллиц: куыд цӕры иунӕг уырыссаг сылгоймаг Къуыдаргомы

53
(ранӕуӕггонд 11:18 20.11.2020)
Пыльник Лилия бацыд 69 кары. Йӕ цардыл йӕ цӕст ахӕсгӕйӕ дзуры, йӕ дыккаг лӕджы бирӕ кӕй уарзта, фӕлӕ йӕ уарзтӕй стырдӕр та у йӕ фӕсмон  - йе 'ртыккаг ӕмкъай Дзоццӕимӕ афоныл кӕй нӕ сӕмбӕлд. Ныр та бӕллы йӕ мады ӕнӕгӕй исты бӕрӕг базонынмӕ 

ЦХИНВАЛ, 20 ноя — Sputnik, Плиты Фатимӕ. Дзауы районы Кировы хъӕуы зыбыты иунӕгӕй цыппӕрӕм аз  цӕры Пыльник Лилия. Йӕ 69 азмӕ дӕргъы уый ӕртӕ хатты ссардта йӕ амонд - смой кодта уырыссаг, гуырдзиаг ӕмӕ иронӕй. 

Мӕ хойӕ бӕрӕг базонынмӕ бӕллын

Лилия йӕ иунӕг ӕввахс адӕймаг - йӕ хо Ирина Белайимӕ фӕсӕфта бастдзинад. Йӕ сывӕллӕттӕ схъомыл сты ӕцӕгӕлонӕй, абӕстыл ничиуал ис йе ‘мкъӕйттӕй дӕр.

"Мӕ хо цард Украинӕйы, Харьковы областы Изюмы районы Яремовкайы хъӕуы. Ӕртӕ сывӕллоны йын уыд. Фӕстаг хатт ма йӕ федтон фыццаг хӕсты рӕстӕджы (1991аз), уӕд цардтӕ Знауыры районы ӕмӕ нӕм ӕрцыд уазӕгуаты",- загъта Лилия.

Уый фӕстӕ ма хотӕн уыд бастдзинад, цалынмӕ уыдонмӕ дӕр хӕст нӕ райдыдта, уӕдмӕ.

Царды уӕзмӕ ӕнӕкӕсгӕйӕ, цъӕхцӕст Лилияӕн ис хъӕлдзӕг зӕрӕйы уаг ӕмӕ мидбылхудтимӕ ӕмбӕлы адӕмыл.

Лилия Разина
© Sputnik / Natalia Airiyan
Лилия Разина

Сылгоймагӕн йӕ цард куыддӕр йӕ райдайӕнӕй цыд мӕгуырау. Ӕнахъомӕй  сӕ мад йӕ дыууӕ чызджы ныууагъта, фыд та устытӕ хаста, фӕлӕ уыдонӕй сидзӕрты рӕвдауын никӕй фӕндыд.  Чызг бахауд сидзӕрдонмӕ. 

"Мӕ фыд дыккаг ус ӕрхаста,фӕлӕ сӕ цард нӕ ацыд, ӕртыккаг та мӕн не ‘руарзта ӕмӕ мӕ сидзӕрдонмӕ радтой. Ноджы сын райгуырд зӕнӕг, фӕлӕ уыдон дӕр бирӕ нӕ фӕцардысты иумӕ. Фӕстӕдӕр мӕ хойы дӕр радтой сидзӕрдонмӕ. Ӕстӕм къласӕй ацыдтӕн кусынмӕ оптикомеханикон заводмӕ блокировщицӕйӕ", - мысы Лилия.

Ӕвзонг чызг уым фембӕлд йӕ фыццаг ӕмкъайыл.

"Мӕхи мыггаг у Разина, мӕ фыццаг лӕджы мыггаг мын баззад Пыльник. Ӕз ӕвзонг уыдтӕн, нӕлгоймаг мӕ фыды зӕрдӕмӕ фӕцыд ӕмӕ мӕ ӕвӕндонӕй радтой моймӕ. Фӕлӕ бирӕ нӕ фӕцардыстӕм", - бафтыдта уый.

Ӕцӕгӕлон хи сывӕллӕттӕ

Лилияйӕн йӕ фыццаг моййӕ уыд дыууӕ сывӕллон. Бинонтӕ тагъд ахицӕн сты, сывӕллӕттӕ  Алена ӕмӕ Игорь баззадысты сӕ дада Александры бӕрны - Лилия чындзы рацыд гуырдзиаджы фӕдыл. Знауыры районы цӕрӕг Тхелидзе Омар Украинӕмӕ ныххаудта арӕзтадон кусӕгӕй. 

"Мӕ фыд мын сывӕллӕтты мемӕ нӕ рауагъта, уыдон уым баззадысты. Сты 1971 ӕмӕ 1973 азы гуырдтӕ. Уыдон фенын дӕр мӕ куыннӕ фӕнды, фӕлӕ  сӕхи кӕм бафӕнддзӕн", - дзуры Лилия.

Лилия Разина
© Sputnik / Natalia Airiyan
Лилия Разина

Сылгоймаджы ныхӕстӕм гӕсгӕ, уый рацыд йӕ уарзты фӕдыл ӕндӕр бӕстӕмӕ, ныууагъта йӕ хиуӕтты, афтӕмӕй.

"Хорз цардыстӕм, йӕ фыццаг бинонтӕ нӕ чысыл хъыг дардтой, фӕлӕ стӕй уыдонимӕ дӕр схӕлар стӕм. Фӕлӕ Омар нуӕзтыл схӕцыд ӕмӕ йӕ игӕрӕй амард", - радзырдта сылгоймаг.

Фӕстаг амонд

Уый фӕстӕ сылгоймаджы раскъӕфтой Кировы хъӕумӕ Теблойты Дзоццӕйӕн усагӕн. Усгур йӕхӕдӕг дӕр ӕвзонг нӕ уыд - цыд ыл 72 азы, чындз дӕр ахызт 50 азы карӕй.

"Тынг хорз адӕймаг уыд Дзоццӕ. Йӕ фырт Вадик нын цъус цъӕмӕл кодта нӕ хъӕрмуд цард, уый уарзта нуазын, стӕй йӕхи рцауыгъта. Дзоццӕ мӕнӕй 23 азы хистӕр уыд, фӕлӕ уӕддӕр хорз цардыстӕм", -  мысы сылгоймаг.

Йӕ ныхӕстӕм гӕсгӕ, бинонтӕн алцыдӕр уыд фаг.

"Фос фаг дардтам, пенси иста Дзоццӕ, цӕхӕрадоны тыллӕг кодтам. Алцыдӕр нын уыд фаг, фӕлӕ цыппар азы размӕ амард ме 'мкъай. Фӕстаг рӕстӕг тынг фӕрынчын, уыд ын склероз. Йӕ зӕнӕг ӕдзух ам нӕ уыдысты ӕмӕ йӕм кастӕн ӕз", - бафтыдта уый.

Лилия Разина
© Sputnik / Natalia Airiyan
Лилия Разина

Ныридӕгӕн Лилия иунӕгдзинадӕй дарддӕр ницӕмӕй хъаст кӕны, ӕппӕтӕй дӕр ӕй ифтонг кӕны Дзоццӕйы чызг Клавдия.

"Алцыдӕр мын фаг кӕны, раздӕр мӕ фӕндыд аздӕхын Украинӕмӕ, фӕлӕ ныр ам ӕрцахуыр дӕн. Ӕрӕст мӕ фӕнды мӕ хойы фенын", - дзуры уый.

Пыльник Лилия 69 кары йӕ цардыл йӕ цӕст ахӕсгӕйӕ дзуры, йӕ дыккаг лӕджы бирӕ кӕй уарзта, фӕлӕ йӕ уарзтӕй стырдӕр та у йӕ фӕсмон - йе 'ртыккаг ӕмкъай Дзоццӕимӕ афоныл кӕй не сӕмбӕлд, уый тыххӕй.

"Омары бирӕ уарзтон, ныр дӕр ӕй мӕ бон ферох кӕнын нӕу. Фӕлӕ Дзоццӕйыл афоныл ӕвзонгӕй куы фембӕлдаин, уӕд уыдаин амондджын", - балхынцъ кодта уый.

Лилияӕн цардуагон хъуыддӕгты дӕр ис зындзинӕдтӕ –архайы хӕсгӕ донӕй,фӕлӕ ацы фарст ныфс дӕтты алыг кӕнын хъӕуы администрацийы разамынад.

Дом Лилии Разиной
© Sputnik / Natalia Airiyan
Лилияйы хӕдзар
53
Волонтер Тедеты Анжела

"Алы рынчыны хуыз дӕр баззад мӕ зӕрдыл": волонтер Тедеты Анжела "сырх зонӕйы" тыххӕй

5
(ранӕуӕггонд 12:19 01.12.2020)
Хуссар Ирыстоны "сырх зонӕты" волонтертæй дæр æмæ дохтыртæй дæр рынчынтæн алчидæр кæны йæхирдыгонау, фæлæ се ‘ппæты дæр иу кæны иу хъуыды, сæ куысты нысан у иу - нæ респубикæйы æмбæстæгтæн æмбæлон æххуыс афоныл бакæнын æмæ низæй куыдтагъддæр ссæрибар кæнын

ЦХИНВАЛ, 1 дек – Sputnik, Дриаты Лейла. Цхинвалы скъола-интернаты хъомылгæнæг Тедеты Анжела йæ рæстæджы райста ахуыргæнæджы дæсныйад, никуы куыста рынчынтимæ дæр, фæлæ куы фехъуыста, РММЦ-йы инфекцион хайады дохтыртæн æххуыс кæнын хъæуы, уæд æнæ рахъуыды-бахъуыдыйæ уайтагъд йæхи барæвдз кодта йе ‘ххуысы къух сæм фæдаргъ кæнынмæ. Анжела куыд загъта, афтæмæй уал фыццаджыдæр уый адзырдта сывæллæтты рынчындоны, ныртæккæ инфекцион хайады сæйраг дохтыр Хæныкъаты Ларисамæ æмæ сбæлвырд кодта, æнæ медицион зонæнтæй йе ‘ххуыс бахъæудзæнис, æви нæ.

 "Кастæн нæ адӕмы тыхст уавæрмæ, чи сæ уыд уæззау уавæры, чи та фæкæсæджы хъуагдзинадæй ацыд а-дунейæ. Тынг сыл рыстис мæ зæрдæ, фæлæ нæ зыдтон, æнæ медахуырдзинадæй сын цы хъуамæ баххуыс кодтаин. Мæ бон не ссис æмæ сæм дардæй кастаин. Хæныкъаты чызг мын куыд загъта, афтæмæй уыдон хъуыд алыгъуызон æххуыс дæр, фæлæ низ хæцгæ æмæ удæн тæссаг кæй у, уымæ гæсгæ алчи йæ ныфс нæ хæссы "сырх зонæйы" кусынмæ", - радзырдта волонтер.

Анжела бацыд рынчындонмæ æмæ стыр фæндондзинадимæ балæууыд рынчынтæ æмæ дохтырты фарсмæ. Зонæмæ бахизгæйæ фыццаджыдæр банкъардта æххуысы къухты хъуагдзинад. Куыд рабæрæг, афтæмæй медкусджытæй бирæтæ сӕхӕдӕг уыдысты рынчын, бирæтæ та низæй тæрсгæйæ нæ рахызтысты сæ куыстытæм.

Волонтер Тедеты Анжела
© Sputnik / Дриаты Лейла
Волонтер Тедеты Анжела

"Дыууæ къуырийы дæргъы райсом фараст сахатæй изæры æхсæз сахатмæ æххуыс кодтам, цы нæ бон уыд, уый. Сæрмагонд дарæсы кæд æнцон нæ уыд, уæддæр быхстам, уымæн æмæ мах уавæрæй рынчынты уавæр уыд бæрæг æвзæрдæр. Уыдоны тыхст, æххуысмæ æнхъæлмæгæсæг цæстытæм-иу куы бакастæн, уæд-иу мæ æппæт дæр айрох, фæндыд мæ æрмæстдæр уыдонæн исты феххуыс кæнын", - мысы Анжела.

Йӕ ныхӕстӕм гӕсгӕ, уыдон кодтой алыгъуызон куыст дæр - райсомæй рынчынтæн бахæрын кæнын, хостæ сын бадарын, бафснайын æмæ æндæр ахæм куыстытæ дæр.

"Æппæт уыдæтты æмрæнхъ мæ фæндыд алы рынчынимæ дæр хицæнæй аныхас кæнын, уымæн æмæ æнкъардтон, семæ иу куы аныхас кодтой, уæд-иу сын кæй фенцондæр ис. Мах не ‘ппæт дæр иугъуызон сæрмагон дарæсы уыдыстæм, нæ зындысты нæ цæсгæмттæ æмæ рынчынтæ нæ зыдтой, чи нæу дохтыр, чи у санитаркæ. Уымæ гæсгæ сын махæй алчи дæр уыд иугъуызон ныфс æмæ-иу нæ алкæмæн дæр радзырдтой сæ тыхстдзинад", - банысан кодта уый.

Ахæм психологон беседæтæ та, Анжелайы хъуыдымӕ гӕсгӕ, æнæмæнгхъæуæг сты алы рынчынæн дæр, уæлдайдæр та цардæн тæссаг низтæй рынчынтæн.

"Уыдонæй бирæтæ сæхи æнкъардтой тынг æвзæр, æгæрыстæмæй сын нæ уыд, удæгас баззайой, уый ныфс дæр. Тас æнкъаргæйæ-иу сцъиувæдис сты æмæ сæ уавæр кодта æвзæрдæр. Алы рынчыны хуыз дæр дзы баззадис мæ зæрдыл, сæ тыхст цæстæнгас. Сæ хъуыдытæ-иу куы загътой, уæд-иу адæймаджы уæнгтæ барызтысты", - радзырдта волонтер.

Коронавирусæй рынчынтимæ архайгæйæ тæссаг у фæрынчынæй дæр, науæд æй æввахс адæмыл бахæцын кæнынӕй. Анжелæйæн кæд йæ бинонты ‘хсæн ис кардзыд адæймæгтæ, æнахъом сабитæ, уæддæр йæ ӕнкъараг, аудаг удыхъæды руаджы ахсджиагдæрыл нымадта рынчынтæн æххуыс кæнын æмæ йæ аразгӕ дӕр кодта.

Анжела куыд дзуры, афтӕмӕй уый æрмæстдæр йæ зæрдæйы, йæ уды домæнмæ гæсгæ бацыд "сырх зонæмæ" æмæ цы сарæзта, уый та нæ нӕ нымайы стыр хӕрзиуӕгон хъуыддагыл.

"Пандемийы фæстиуæгæн сæвзæргæ уавæры мæ бон цы уыд, уый куы нæ баххуыс кодтаин мæ адæмæн, уæд мын нæ уыдаид æнцойад. Зын у, тынг зын у адæймаджы цæстæнгасмæ уӕззау уавӕры кæсын… Алы адæймаг дæр, чи фæнды ма уа, уæддæр у зынаргъ. Цард алкæмæн дæр иу у. Мах мæлæты раз æдых стæм, фæлæ алчи дæр хæсджын у, цæмæй нæ бон куыд у, афтæ ахæм уавæрты æрбалæууæм кæрæдзийы фарсмæ. Æз æрмæстдæр сæххæст кодтон ме ‘мбæстагон хæс", - загъта волонтер.

Санитарон æмæ психологон æххуысæй дарддæр рынчынæн, кæй зæгъын æй хъæуы, сæйрагдæр у гъæдджын медицинон æххуыс бакæнын. Анжела куыд зæгъы, афтæмæй рынчындоны йемæ цы медхотæ æмæ дохтыртæ уыд сменæйы, уыдон се ‘ппæт дæр куыстой рынчынтимæ сæ удыл æнауæрдгæйæ.

 "Алчи дæр сæ йæ хæстæ æххæст кодта бæрнонæй, арæзтой æппæт дæр, зæгъæн ис, сæ бон куыд уыд æмæ куыд нæ уыд, афтæ. Иу сменæйы куыстон Хæныкъаты Ларисаимæ дæр æмæ федтон йæ аудгæ ахаст рынчынтæм. Боны дæргъы-иу сыл азылдис цалдæргай хæттыты, сбæрæг-иу сын кодта сæ уавæр æмæ-иу сын афоныл бакодта медицинон æххуыс. Ахæм бæрнон ахаст уыд медхотæн дæр рынчынтæм", - банысан кодта уый.

Тедион катай кӕны, зӕгъгӕ, ныртæккæйы царды, хъыгагæн, адæм кæд стыр аргъ кæнынц бирæ мулк, зынаргъ машинæтæ æмæ дардыл амад хæдзæрттæн, уæддæр уыдон не сты æмæ ма хъуамæ уой адæймагдзинадæй уæлдæр бынаты.

"Кæрæдзийыл аудын æмæ адæймаджы цардæн аргъ кæнын сты æппæты зынаргъдæр æмæ ахсджиагдæр миниуджытæ. Уый алчи дæр хъуамæ бамбарид, ныртæккæ æппæт дунейы цы уавæр сæвзæрдис, уый хынцгæйæ. Фæнды мæ, цæмæй ирон адæм зоной кæрæдзийæн аргъ кæнын, уой æнгомдæр æмæ сыл макуы фæтых уа кæрæфдзинад. Æрмæстдæр æмдых æмæ æнгомæй ис рахизæн æппæт зындзинæдтæй дæр", - балхынцъ кодта Тедеты Анжела.

5
Ирон кафт

Гаглойты Ростик: ирон адӕмӕн кафт семӕ райгуырд

43
(ранӕуӕггонд 11:49 25.11.2020)
Ирон кафты аивад ахсджиаг бынат æрцахста адæмы царды, уымæн ӕмӕ ирон кæфтытæ куыд хуызæй, афтæ мидисæй дæр æнгом баст æрцыдысты царды уавæртимæ æмæ æвдисынц фыдæлты цардвæндагы ирд оптимизм, зæрдæйы бæллицтæ æмæ зæрдæбын æнкъарæнтæ

ЦХИНВАЛ, 25 ноя – Sputnik, Дриаты Лейла. Раздæр адæм кæд мæгуыр цардысты, уæддæр хъæлдзæгдæр ӕмӕ æмуддæр уыдысты. Искæуыл-иу исты хъæлдзæгдзинад куы æрцыд, кæнæ-иу хъæубæстæн исты иумиаг бæрæгбон куы уыд, уæд-иу сарæзтой куывд. Куывд та æнæ хъазт нæ фидыдта. Фæсивæд-иу сылгоймагæй, нæлгоймагæй æрбамбырд сты æмæ-иу чи кафгæ кодта, чи та кæсгæ. Уæдæ, ацы хъуыддаг дæр дзурæг ирон адæмы национ культурæйы кафты аивад кæй ахсы ахсджиаг бынат. Кафт дæр ирон адæмы поэтикон сфæлдыстадау тынг рагон кæй у, уый тыххæй Sputnik бæстондæрæй радзырдта Цхинвалы культурæйы хайады сæргълæууæг Гаглойты Ростик.

"Нæ адæмæн кафт семæ кæй райгуырд, уый бæрæгæй зыны фольклоры, уæлдайдæр та Нарты эпосы. Нарт æрмæст æнæбасæтгæ хъайтартæ нæ уыдысты, фæлæ ма рæвдз уыдысты кафынмæ, зарынмæ дæр", - банысан кодта уый.

Ирон кафты аивад ахсджиаг бынат кæй æрцахста нæ адæмы царды, уымæн ма æвдисæн у уый дæр, æмæ ирон кæфтытæ куыд хуызæй, афтæ мидисæй дæр æнгом баст æрцыдысты царды уавæртимæ æмæ æвдисынц фыдæлты цардвæндагы ирд оптимизм, зæрдæйы бæллицтæ, æмæ зæрдæбын æнкъарæнтæ.

Руководитель Госансамбля Симд Ростик Гаглоев
© Sputnik
Гаглойты Ростик

Ирон аив, мидисджын кæфтытæ, Гаглойты Ростикы хъуыдымӕ гӕсгӕ,  фæзындысты æмæ равзæрдысты куысты бындурыл, цины æмæ масты æнкъарæнты зæлтимæ - зарджытимæ.

"Куыд зонæм, афтæмæй куыстæй улæфтмæ, улæфтæй куыстмæ тындзыдтой цæргæ цæрæнбонты адæм æмæ уый бæрæгæй йæ фæд ныууагъта ирон кæфтытыл. Ахæм рагон кæфтытæм хауынц "Сандрахъ", "Чепена" æмæ æндæртæ дæр. Ис нæм фæзмæн кæфтытæ дæр", - ранымадта хайады сӕргълӕууӕг.

Уый ма банысан кодта, зӕгъгӕ, уыцы уагыл цы кæфтытæ равзæрдысты, уыдон цæмæй ма рох кæной адæмæй, уый тыххæй Цхинвалы районы ансамбль "Амонд" архайы йæ репертуар ахæм кæфтытæй баххæст кæныныл.

Гаглойты Ростик ма куыд радзырдта, афтæмæй ирон адæмон кæфтытæ æмæ зарджытæ дæр кæнынц дыууæ дихы: нæлгоймæгты æмæ сылгоймæгтыл. Ирон сылгоймаг фынджы уæлхъус куыд хицæн кодта, афтæ хицæн уыдысты сæ зарджытæ, сæ кæфтытæ дæр. Уыцы рæстæджы ирон хъазты æмпъызтытæ, зæронд дарæсы балæууын худинаг нæ уыдис. Уæдæ мæгуыр æмæ бонджыны дæр не ‘взæрстой, æрдзæй фыдуынд æмæ хæрзконды дæр кæрæдзийыл нæ барстой. Æппæт хуызты дæр хъазты бартæ æмæ хæстæ домдтой иунæг æгъдау - ирон намыс. Ирон намыс домдта иумиаг æгъдау æмæ фæтк.

"Ирон адæммæ стыр худинагыл нымад цыдис æнæ худ, æнæ ронæй ракафын. Сылгоймагæн та æнæ кæлмæрзæнæй æмæ бæгъæмзæнгæй хъазтмæ рахизын. Уæдæ пыхцылсæртæй, гомхъуыртæ, къуырддымджытæй, æнæдыстæ хæдæтты къабаты кафын дæр нымадтой нæ фыдæлтæ худинагыл. Рæстæджытæ ивынц æмæ, кæй зæгъын æй хъæуы, ныр ирон хъазты ахæм æгъдæуттæ хынцыд нал цæуынц, фæлæ уыцы арæнтæй ахизæн нæй нæ ансамбылтæн сценæйыл сæ арæхстдзинад æвдисгæйæ", - бафиппайдта Гаглойы фырт.

Концерт Государственного ансамбля  Симд имени Б. А. Галаева
© Sputnik / Наталья Айриян
Ирон кафт

Ирон кæфтытæй иууыл зындгонддæр у "Симд". Йæ нæргæ кад хъуыстис дӕрддыл. "Симд" кæд иу кафт уыдис, уæддæр æй æххæст кодтой алы æмæ алы хуызты. Уыди тымбыл дæларм - уæлармæй хæцгæйæ, сылгоймæгтæ æмæ нæлгоймæгтæн къæйттæй лæугæйæ. Уыди дывæрсыг симд рахис фарсы нæлгоймæгтæ æмæ галиу фарсы та сылгоймæгтæн ерысы хуызы. Уыдис къæйттæй симд æмæ фæуд кодта кæронбæттæны цыбыр тымбыл кафтыл.

"Симд кафгæйæ нæ фидыдта уæлдай хъæлæба, тæлтæг фезмæлдтытæ. Симд æвдыста ирон царды мидис цины, ныфсы, æмзонддзинады, адæмы иумиаг тых. Ирыстоны кæмтты, хъæуты уыдис сæрмагонд фæзтæ симынæн. Уыдон нæмттæ баззадысты бынтон æрæджыйы онг дæр. Кæй зæгъын æй хъæуы симыныл ахуыр цыдысты рæзгæ фæсивæд сыхгай, хъæугай, комгай алы уавæрты, кæм мусты, кæм астæууынгты", - радзырдта культурон архайӕг.

Фæлæ иумиаг бæрæгбæтты та Иры дзылæттæ æмбырд кодтой дзуæртты, кувæндæтты фæзтæм, уæд стыр симды уаг уыди уæрæхдæр, ахадгæдæр, куыд хуызæй, афтæ мидисæй дæр.

"Фæлæ абон уыцы æгъдау дæр байрох. Æмæ йæ цæмæй нæ кæстæртæн сæ зæрдыл æрлæууын кæнæм, уыцы нысанæн нæ районы культурæйы хайады ансамбль "Амонд" ӕрӕджы Джеры дзуары кувæндоны бын сарæзта хъазт ирон æгъдаумæ гæсгæ", - зӕрдыл ӕрлӕууын кодта уый.

Открытый урок хореографического кружка Кафт
© Sputnik / Наталья Айриян
Кафт

Ирон кафт æппæтæй дæр баст уыдис æгъдауимæ. Кафгæ-кафын нæлгоймаг æнæнхъæлæджы дæр куы баныдзæвдаид сылгоймаджы дарæсыл, уæддæр-иу ын æй йæ цæстмæ бадардтой, бауайдзæф иу ын кодтой. Ахæм хъуыддаг иу раджы заманы расайдта тугкалдмæ дæр.

Хъазты мидæг уæлдай дзырдæппарæнтæ, хъæлæсыдзагæй худын, ирон адæммæ стыр æгады бынаты уыдысты æмæ сæ æхсæнад никæмæн барста. Цасфæнды дæсны кафджытæ ма уыдаиккой сылгоймаг æмæ нæлгоймаг, уæддæр ирон æфсармы фæлгæттæй нæ хызтысты. Къах-къухтыл кафын йæ зæрды ис нæлгоймагæн, уæд бæрæг бынаты, бæрæг афоныл, уымæй дæр сылгоймаг разыйы дзуапп хъуамæ радтаид.

Ирон кафты аивады нæлгоймæгтæн уыдис сæхи кæфтытæ дæр. Цæвиттон ирон адæммæ æддæгуæлæ кафт уыдис симды бæрзонддæр, уæлцмондæр кæронбæттæн хай. Ацы хайы архайдтой æрмæстдæр нæлгоймæгтæ куыд кæстæртæй, рогдæрæй, арæхстджындæрæй. Æддæгуæлæ кафт уыди хæстон кафт фыдæлты уагыл. Тыгъд быдырмæ цæугæйæ хæстон фæсивæдæн арæзтой фæндарасты æгъдау Уастырджийы кувæндоны раз. Куывдтой сын бæрæг фæткыл æртæ кæрдзын æмæ бæгæныйы кæхцæй, стæй хъисфæндыры цагъдмæ цыдысты бæрæг къордтæй сæ фæндагыл. Хæстæй уæлахизæй æрбаздæхтысты, зæгъгæ, уæд-иу сыл сæмбæлдысты арфæтимæ, фæндыры цагъдимæ Уастырджийы кувæндоны раз фæзы.

"Хæстон кафты – симды уагæн ма нæм йæ фæстаг зонæнтæ æрхæццæ сты кæм хистæрты мысинæгты, кæм фæзмæн кæфтыты, иннæ мидис байрох. Мидхæсты архайджытæ куыд дзырдтой, афтæмæй ма æртæ æддæгуæлæйæ акафыдысты 1921 азы Сау денджызы былгæрон Хуссар Иры бархионтæ æмæ Гæджиты Бадилайы бæхджын полчы ирæттæ гуырдзиаг меньшевиктыл фæуæлахизы кадæн", - загъта Гаглойты Ростик.

Ирон адæмы царды бæрæг бынат ахстой хъæлдзæггæнæн фæзмæн кæфтытæ дӕр. Архайдтой сæ фæсивæд æхсæны куывдты, бæрæгбæтты заманты. Уыцы уавæрты чызджытæ лæппуты фæлысты кафыдысты, фæзмыдтой зæронд лæгты æмæ устыты, уазæг лæппуты, фæзмыдтой сæ куысты æмæ улæфты, хæсты æмæ фæдисы уагыл.

"Адæмон кæфтытæ ахуыргæнгæйæ, адæймаг æрцæуы ахæм хатдзæгмæ, зæгъгæ, ацы сфæлдыстад фæзынд куысты процессы рæстæджы æмæ йын æнгом бастдзинад уыдис адæмы цардимæ. Уыдоны ирдæй æвдыст цæуы ирон сæрибаруарзаг адæмы истори, сæ уарзондæр бæллицтæ, националон характеры хуыздæр æууæлтæ", - банысан кодта культурӕйы хайады сӕргълӕууӕг.

Отчетный концерт Госансамбля Симд
© Sputnik / Лана Чибирова
Ирон кафт

Уый ма радзырдта, ирон адæмы кæфтытæ фæхъæздыгдæр æмæ фæхуыздæр кæныныл стыр куыст кӕй бакодтой Гуырдзыстоны ССР-ы сгуыхт архайæг Галаты Барис, Ирыстоны адæмон нывгæнæг Тугъанты Махарбег, ГССР сгуыхт артисттæ Хетæгкаты Владимир, Тедеты Георги, Гаглойты Хазби, Саулохты Мэлс, Дзадтиаты Уакка, Битеты Павел, Цыбырты Володя æмæ æндæртæ.

43
Коронавирус

Югосетпотребнадзоры фехъусын кодтой ног бӕрӕггӕнӕнтӕ коронавирусы фӕдыл

0
(ранӕуӕггонд 15:40 03.12.2020)
Абоны бон медикты хъусдарды бын сты 1002 адӕймаджы COVID-19 диагнозимӕ

ЦХИНВАЛ, 3 дек - Sputnik, Хъуылымбегты Зӕлинӕ. Хуссар Ирыстоны ивгъуыд суткӕйы сбӕрӕг кодтой коронавирусӕй 35 ног рынчыны, фехъусын кодта Sputnik Югосетпотребнадзоры сӕргълӕууӕджы хӕдивӕг Гаглойты Анна.

"Ивгъуыд суткӕйы дӕргъы сарӕзтой 159 басгӕрсты, уыдонӕй 35 радтой ӕвӕрццаг фӕстиуӕг", - загъта Гаглойты Анна.

Афтӕ ма уый бафтыдта, зӕгъгӕ, иу суткӕмӕ медикты хыгъдӕй систой 35 адӕймаджы, дохтырты хъусдарды бын ма сты 1002 адӕймаджы.

Гаглойты Аннайы ныхӕстӕм гӕсгӕ, ӕдӕппӕт Хуссар Ирыстоны коронавирусӕй фӕрынчын сты 1846 адӕймаджы, уыдонӕй сӕнӕниз сты 844 адӕймаджы.

Хуссар Ирыстоны 15 декабры онг ис арӕнӕвӕрдон мадзӕлттӕ, ӕхгӕд сты ахуырадон уагдӕттӕ, тобӕ сӕвӕрдтой массон мадзӕлттӕ ауадзыныл.

0