Волонтер Тедеты Анжела

"Алы рынчыны хуыз дӕр баззад мӕ зӕрдыл": волонтер Тедеты Анжела "сырх зонӕйы" тыххӕй

23
(ранӕуӕггонд 12:19 01.12.2020)
Хуссар Ирыстоны "сырх зонӕты" волонтертæй дæр æмæ дохтыртæй дæр рынчынтæн алчидæр кæны йæхирдыгонау, фæлæ се ‘ппæты дæр иу кæны иу хъуыды, сæ куысты нысан у иу - нæ респубикæйы æмбæстæгтæн æмбæлон æххуыс афоныл бакæнын æмæ низæй куыдтагъддæр ссæрибар кæнын

ЦХИНВАЛ, 1 дек – Sputnik, Дриаты Лейла. Цхинвалы скъола-интернаты хъомылгæнæг Тедеты Анжела йæ рæстæджы райста ахуыргæнæджы дæсныйад, никуы куыста рынчынтимæ дæр, фæлæ куы фехъуыста, РММЦ-йы инфекцион хайады дохтыртæн æххуыс кæнын хъæуы, уæд æнæ рахъуыды-бахъуыдыйæ уайтагъд йæхи барæвдз кодта йе ‘ххуысы къух сæм фæдаргъ кæнынмæ. Анжела куыд загъта, афтæмæй уал фыццаджыдæр уый адзырдта сывæллæтты рынчындоны, ныртæккæ инфекцион хайады сæйраг дохтыр Хæныкъаты Ларисамæ æмæ сбæлвырд кодта, æнæ медицион зонæнтæй йе ‘ххуыс бахъæудзæнис, æви нæ.

 "Кастæн нæ адӕмы тыхст уавæрмæ, чи сæ уыд уæззау уавæры, чи та фæкæсæджы хъуагдзинадæй ацыд а-дунейæ. Тынг сыл рыстис мæ зæрдæ, фæлæ нæ зыдтон, æнæ медахуырдзинадæй сын цы хъуамæ баххуыс кодтаин. Мæ бон не ссис æмæ сæм дардæй кастаин. Хæныкъаты чызг мын куыд загъта, афтæмæй уыдон хъуыд алыгъуызон æххуыс дæр, фæлæ низ хæцгæ æмæ удæн тæссаг кæй у, уымæ гæсгæ алчи йæ ныфс нæ хæссы "сырх зонæйы" кусынмæ", - радзырдта волонтер.

Анжела бацыд рынчындонмæ æмæ стыр фæндондзинадимæ балæууыд рынчынтæ æмæ дохтырты фарсмæ. Зонæмæ бахизгæйæ фыццаджыдæр банкъардта æххуысы къухты хъуагдзинад. Куыд рабæрæг, афтæмæй медкусджытæй бирæтæ сӕхӕдӕг уыдысты рынчын, бирæтæ та низæй тæрсгæйæ нæ рахызтысты сæ куыстытæм.

Волонтер Тедеты Анжела
© Sputnik / Дриаты Лейла
Волонтер Тедеты Анжела

"Дыууæ къуырийы дæргъы райсом фараст сахатæй изæры æхсæз сахатмæ æххуыс кодтам, цы нæ бон уыд, уый. Сæрмагонд дарæсы кæд æнцон нæ уыд, уæддæр быхстам, уымæн æмæ мах уавæрæй рынчынты уавæр уыд бæрæг æвзæрдæр. Уыдоны тыхст, æххуысмæ æнхъæлмæгæсæг цæстытæм-иу куы бакастæн, уæд-иу мæ æппæт дæр айрох, фæндыд мæ æрмæстдæр уыдонæн исты феххуыс кæнын", - мысы Анжела.

Йӕ ныхӕстӕм гӕсгӕ, уыдон кодтой алыгъуызон куыст дæр - райсомæй рынчынтæн бахæрын кæнын, хостæ сын бадарын, бафснайын æмæ æндæр ахæм куыстытæ дæр.

"Æппæт уыдæтты æмрæнхъ мæ фæндыд алы рынчынимæ дæр хицæнæй аныхас кæнын, уымæн æмæ æнкъардтон, семæ иу куы аныхас кодтой, уæд-иу сын кæй фенцондæр ис. Мах не ‘ппæт дæр иугъуызон сæрмагон дарæсы уыдыстæм, нæ зындысты нæ цæсгæмттæ æмæ рынчынтæ нæ зыдтой, чи нæу дохтыр, чи у санитаркæ. Уымæ гæсгæ сын махæй алчи дæр уыд иугъуызон ныфс æмæ-иу нæ алкæмæн дæр радзырдтой сæ тыхстдзинад", - банысан кодта уый.

Ахæм психологон беседæтæ та, Анжелайы хъуыдымӕ гӕсгӕ, æнæмæнгхъæуæг сты алы рынчынæн дæр, уæлдайдæр та цардæн тæссаг низтæй рынчынтæн.

"Уыдонæй бирæтæ сæхи æнкъардтой тынг æвзæр, æгæрыстæмæй сын нæ уыд, удæгас баззайой, уый ныфс дæр. Тас æнкъаргæйæ-иу сцъиувæдис сты æмæ сæ уавæр кодта æвзæрдæр. Алы рынчыны хуыз дæр дзы баззадис мæ зæрдыл, сæ тыхст цæстæнгас. Сæ хъуыдытæ-иу куы загътой, уæд-иу адæймаджы уæнгтæ барызтысты", - радзырдта волонтер.

Коронавирусæй рынчынтимæ архайгæйæ тæссаг у фæрынчынæй дæр, науæд æй æввахс адæмыл бахæцын кæнынӕй. Анжелæйæн кæд йæ бинонты ‘хсæн ис кардзыд адæймæгтæ, æнахъом сабитæ, уæддæр йæ ӕнкъараг, аудаг удыхъæды руаджы ахсджиагдæрыл нымадта рынчынтæн æххуыс кæнын æмæ йæ аразгӕ дӕр кодта.

Анжела куыд дзуры, афтӕмӕй уый æрмæстдæр йæ зæрдæйы, йæ уды домæнмæ гæсгæ бацыд "сырх зонæмæ" æмæ цы сарæзта, уый та нæ нӕ нымайы стыр хӕрзиуӕгон хъуыддагыл.

"Пандемийы фæстиуæгæн сæвзæргæ уавæры мæ бон цы уыд, уый куы нæ баххуыс кодтаин мæ адæмæн, уæд мын нæ уыдаид æнцойад. Зын у, тынг зын у адæймаджы цæстæнгасмæ уӕззау уавӕры кæсын… Алы адæймаг дæр, чи фæнды ма уа, уæддæр у зынаргъ. Цард алкæмæн дæр иу у. Мах мæлæты раз æдых стæм, фæлæ алчи дæр хæсджын у, цæмæй нæ бон куыд у, афтæ ахæм уавæрты æрбалæууæм кæрæдзийы фарсмæ. Æз æрмæстдæр сæххæст кодтон ме ‘мбæстагон хæс", - загъта волонтер.

Санитарон æмæ психологон æххуысæй дарддæр рынчынæн, кæй зæгъын æй хъæуы, сæйрагдæр у гъæдджын медицинон æххуыс бакæнын. Анжела куыд зæгъы, афтæмæй рынчындоны йемæ цы медхотæ æмæ дохтыртæ уыд сменæйы, уыдон се ‘ппæт дæр куыстой рынчынтимæ сæ удыл æнауæрдгæйæ.

 "Алчи дæр сæ йæ хæстæ æххæст кодта бæрнонæй, арæзтой æппæт дæр, зæгъæн ис, сæ бон куыд уыд æмæ куыд нæ уыд, афтæ. Иу сменæйы куыстон Хæныкъаты Ларисаимæ дæр æмæ федтон йæ аудгæ ахаст рынчынтæм. Боны дæргъы-иу сыл азылдис цалдæргай хæттыты, сбæрæг-иу сын кодта сæ уавæр æмæ-иу сын афоныл бакодта медицинон æххуыс. Ахæм бæрнон ахаст уыд медхотæн дæр рынчынтæм", - банысан кодта уый.

Тедион катай кӕны, зӕгъгӕ, ныртæккæйы царды, хъыгагæн, адæм кæд стыр аргъ кæнынц бирæ мулк, зынаргъ машинæтæ æмæ дардыл амад хæдзæрттæн, уæддæр уыдон не сты æмæ ма хъуамæ уой адæймагдзинадæй уæлдæр бынаты.

"Кæрæдзийыл аудын æмæ адæймаджы цардæн аргъ кæнын сты æппæты зынаргъдæр æмæ ахсджиагдæр миниуджытæ. Уый алчи дæр хъуамæ бамбарид, ныртæккæ æппæт дунейы цы уавæр сæвзæрдис, уый хынцгæйæ. Фæнды мæ, цæмæй ирон адæм зоной кæрæдзийæн аргъ кæнын, уой æнгомдæр æмæ сыл макуы фæтых уа кæрæфдзинад. Æрмæстдæр æмдых æмæ æнгомæй ис рахизæн æппæт зындзинæдтæй дæр", - балхынцъ кодта Тедеты Анжела.

23
Зæххæнкъуыст мын фæивта мæ цард: Дзауы бæллæх Цхуырбаты Ренатайы мысинæгты

Ныр раздæр базонын, зæххæнкъуыст кæй уыдзæн: Цхуырбаты Рената Дзауы бæллæхы тыххæй

45
(ранӕуӕггонд 15:32 29.04.2021)
Уый бæрц æзты фæстæ Ренатайы бон ссис йæ сывæллоны тастæ басæттын, фæлæ йын лифтмæ кæцыфæнды бахызт дæр свæййы егъау стресс. 29 апрелы æрцæугæ бæллæх фæивта чызджы цард - ныр уый цалдæр уысм раздæр банкъары, кæй уыдзæн зæххæнкъуыст

ЦХИНВАЛ, 29 апр - Sputnik, Плиты Фатимӕ. Дзауы районы 30 азы размæ зæххæнкъуыст кардиналонæй фæивта Хслебы цæрæг Цхуырбаты Ренатайы цард. Уæдæй нырмæ чызг тæрсы æхгæд тыгъдадæй, стыр бæстыхæйттæй æмæ развæлгъау базоны æрдзон бæллæхы тагъд æрбацыд.

1991 азы Цхуырбаты Рената ахуыр кодта Дзауы скъола-интернаты æвдæм къласы. Зæххæнкъуысты бон – 29 апрелы адæм ацыдысты митингмæ. Æгас скъолайы ма баззадысты æрмæст дыккæгæм æмæ æртыккæгæм къласы ахуырдзаутæ. Æртыккаг къласы ахуыргæнæг сывæллæтты бафæдзæхста раздзог Цхуырбаты Ренатайæн.

Рената Цховребова
Цхуырбаты Рената

"Мах уыдыстæм, скъолайы ма цы къуым нæ ныккалд, уыцы хайы. Хъазыдыстæм "Поле чудес"-æй. Тынг дымгæ сыстад, уынджы бæрзбæлæсты ниуын æмæ æнахуыр уынæр цыд. Мæхæдæг дæр ницы æмбæрстон, фæлæ сывæллæттæн загътон, уый вертолет кæй у", - мысы чызг.

Ренатайы ныхæстæм гæсгæ, 30 азы фæстæ дæр уый уыцы рæстæг хъуыды кæны куыд знон, афтæ.

"Уæдмæ рыгæй ницыуал зынд. Ме ʻфсымæры рог къурткæйы уыдтæн æмæ сывæллæттæ мæныл ныттыгуыр сты æмæ мын мæ къурткæйыл хæцыдысты. Цæстытæ бакæнæн нал уыд рыгæй, фæлæ дуары рдæм архайдтам ахизын. Нæ амондæн, кълас уыд тæккæ асины цур", - загъта Цхуырбаты Рената.

Зæххæнкъуысты кæлæнтæ сæхгæдтой ахуыргæнæн уагдоны рахизæн, скъоладзауты бахъуыд асины цур рудзынгæй гæпп кæнын.

"Фыццаг уæладзыджы дуарæй ахизæн нал уыд, уымæ гæсгæ бацыдыстæм куыддæрты асины цур рудзынгмæ. Йæ авг æмæ æфсæн хызæг уыдысты нырма йæ уæлæ, фæлæ бæстыхай уыд лæмæгъ æмæ æнцонæй ахаудтой. Уæдмæ рудзынджы цур февзæрдысты мæ фыд Шота æмæ сыхаг лæг Руслан, уыдон нын æххуыс кодтой бæстыхайæ рахизынæн", - бафтыдта уый.

Рената ныр дæр, кæд 30 азы рацыд, уæддæр ацы бонтæ æнæ цæссыгæй нæ мысы. Уыцы рæстæджы йæм афтæ каст, бынтон æнцонæй кæй аирвæзт, фæлæ цы фыдбылыз бавзæрста, уый фæстиуджытæ йыл фæстæдæр æртæфстысты.

Сывæллæтты бæстыхайæ куы райстой, уымæй 20 минуты фæстæ ног æнкъуыст бæстыхай бынтондæр сраст кодта зæххимæ. Йæ мидæг баззадысты дыккæгæм къласы цыппар ахуырдзауы. Уыдон фæстæдæр дурты бынæй систой, æрмæст ма сæ иу аирвæзт, аннæ æртæйæн сæ нæмттæ бафыстой Дзауы зæххæнкъуысты амæттæгты хсæн.

Ацы бон кардиналонæй фæивта Ренатайы цард дæр. Йæ тас ыл æртæфст фæстæдæр, чызг хæдзармæ бахизын нал уæндыд, æрдæгаз цард хъæдын цатыры, фондз азы дæргъы та стыр бæстыхæйттæм йæ бон бахизын нæ уыд.

"Университетмæ бацыдтæн ахуырмæ, фæлæ уæддæр нырма Богирийы цы универмаг уыд, уырдæм бахизын нæ уæндыдтæн. Зондæй йæ æмбæрстон, ницы тас мын у, фæлæ мæ бон мæ тас басæттын нæ уыд", - дзуры чызг.

Уый бæрц æзты фæстæ Ренатайы бон ссис йæ сывæллоны тастæ басæттын, фæлæ йын лифтмæ кæцыфæнды бахызт дæр свæййы егъау стресс. Зæххæнкъуыст кæй уыдзæн, уый та банкъары цалдæр уысм раздæр.

45
 Хуссар Иры 30 азы размæ зæххæнкъуыст Козаты Ренайы мысинæгты

Мæ фыды сæр иу æхсæвмæ сурс ис: Хуссар Иры 1991 азы зæххæнкъуыст Козаты Ренайы мысинæгты

94
(ранӕуӕггонд 14:31 29.04.2021)
Чызг æрымысыд 1991 азы 29 апрелы зæххæнкъуыст, йæ цæстыты раз йæ скъола куыд ныккалд, йæ райгуырæн район нал зынд рыгæй, йæ фыдæн та фыр мæтæй иу суткæмæ сурс ис йæ сæр

ЦХИНВАЛ, 29 апр - Sputnik, Плиты Фатимӕ. Хуссар Иры Дзауы районы 30 азы размæ уалдзæджы ницы рагзагъд кодта, стыр фыдбылыз кæй æрцæудзæн Ирыстоныл, æрмæст дыууæ бон раздæр æнахуыр тынг сарæх сты кæлмытæ, мысы Дзауы скъола-интернаты уæды фæндзæм къласы ахуырдзау Козаты Рена.

Хуссар Ирыстоны 30 азы размæ æрцыд егъау æрдзон бæллæх, иууыл тынгдæр зæххæнкъуысты тых уыд Дзауы районы (8,5 баллы). Иу уысммæ зæххы къорийæ фæтары Хахеты хъæу. Бæллæх ахаста æмткæй 59 адæймаджы цард, уыдонæй 21 уыдысты сывæллæттæ.

Козаты Рена 1991 азы 29 апрелы 12 сахат æмæ 13 минутыл иннæ скъоладзаутимæ хъазыд сæ скъола-интернаты уынджы. Уыцы бон Козатæ æгас бинонтæй - ныййарджытæ сæ æртæ чызгимæ - уыдысты скъолайы. Ренайы фыд уæд куыста интернаты директорæй, йæ мад та ахуыргæнæгæй. Фæлæ хистæртæ ацыдысты митингмæ. Хæстæфхæрд Ирыстон ралæууыд Гуырдзыстоны фæнды ныхмæ - уæд хъавыдысты Дзау æмæ Знауыры статустæ аивын. Сывæллæттæ та хъазыдысты кæрты.

"Митинг хъавыдысты ауадзын фæссихор, фæлæ йæ стæй аргъæвтой 12 сахатмæ, уый фæрцы фыдбылыз æрæййæфта адæмы уынгты æмæ аирвæзтысты", - радзырдта Рена.

Ренайы ныхæстæм гæсгæ, зæххæнкъуыстæй дыууæ бон раздæр æнахуыр тынг сарæх сты кæлмытæ. Скъоладзутæ–иу сæ ахсгæ дæр æркодтой цалдæргæйттæй.

"Иутæ дзырдтой, ома райхъал сты æмæ рабырыдысты, фæлæ сæ нымæц уыд æнахуыр бирæ. Хистæртæ дæр дзырдтой, уый бæрц дзы кæй никуы федтой. Уый фæстæ ацы хабар дæр бастой зæххæнкъуыстимæ", - мысы Козаты Рена.

Последствия землетрясения в поселке Дзау и Хахет, произошедшего в 1991 году
Хуссар Иры 30 азы размæ зæххæнкъуыст

Зæххæнкъуысты рæстæджы цы арæзтæдтæ ныккалдысты Дзауы районы, уыдон нымæцы уыд интернат дæр. Фæлæ мин ахуырдзауæй фылдæрæй уыцы уысм скъолайы разындысты æрмæстдæр дыууæ къласы ахуырдзаутæ. Уыдонæй æртæ дыккагкъласоны амардысты кæлæнты бын.

"Уроктæй нæ ссæрибар кодтой æмæ хъазыдыстæм уынджы. Ӕвзæр æй хъуыды кæнын, фæлæ райдыдта æнхуыр гуыбар-гуыбур. Стæй кæлын райдыдтой интернаты ныхмæ базарадон центры рудзгуытæ, сыстад æнхуыр рыг", - мысы чызг.

Сывæллæттæ тасы бахаудтой æмæ лидзын райдыдтой скъолайы æмбонды рдæм, уым хистæртæ сæ размæ ратындзыдтой æмæ сæ истой йæ сæрты.

"Лидзгæ-лидзын афæлдæхтæн æмæ фæстæмæ акастæн. Интернаты дыууæуæладзыгон корпусæй ма аззад йæ дыууæ кæроны, аннæ иууылдæр ныккалд", - загъта уый.

Уый фæстæ цаутæ Рена хъуыды кæны æвзæрдæр, йæ зæрдыл ма лæууы æрмæст, ахуыргæнджытæ сæ куыд æмбырд кодтой фæткъуыбæлæсты аууонмæ.

Зæххæнкъуысты фæстæ йæ фыд Козаты Роланд уыд бæллæхы фæстиуджыты хъуыддæгты, уымæ гæсгæ йæ йæ бинонтæ федтой æрмæстдæр дыккаг изæр.

"Зæххæнкъуысты фæстæ нæм мæ фыд бацыд æмæ нæ бафарста, куыд стæм, стæй дыккаг изæрмæ мах уый нал федтам. Хæдзармæ куы æрбацыд, уæд æй нал базыдтам - йæ сæр иууылдæр уыд урс-урсид. Уæд ыл цыд æрмæст 41 азы. Мæ хо æнхъæлдта, рыгæй йын кæй сурс ис æмæ йын æй сæрфын райдыдта. Цасдæр рæстæджы фæстæ та йæ сæры хъуынтæ фæстийæ чысыл фæсау сты, фæлæ уæддæр урсхилæй баззад", - радзырдта Рена.

Хуссар Ирыстоны 1991 азы зæххæнкъуыст иууыл стырдæр зиан æрхаста Дзауы районæн. Стыр хъыгдард ма баййæфта Знауыры район дæр.

94
Харебаты Вадим

Харебаты Вадим: ныффыстон бирæ ног зарджытæ

2
(ранӕуӕггонд 12:48 06.05.2021)
Хуссар Ирыстоны адæмон артист, ансамбль "Бонвæрон"-ы уæнг Харебаты Вадим радио Sputnik эфиры радзырдта йе сфæлдыстадон нывæзты тыххæй
Харебаты Вадим: уырыссаг æвзагыл сценæйыл рагæй нал зарыдтæн

Хуссар Ирыстоны сæйраг сахары æрæджы уагъд æрцыд концерт "Советская песня", цы ран æххæст кодтой уæды дуджы зарджытæ. Хайадисджытæй сæ иу уыд Хуссар Ирыстоны адæмон артист Харебаты Вадим. Уый куыд банысан кодта, уымæ гæсгæ репертуар цæттæгæнгæйæ тыхстис, уымæн æмæ сценæйыл уырыссагау рагæй нал зарыд.

"Мæ зарджытæ иууылдæр сты ирон æвзагыл æмæ мын ацы концерты хайадист уыд ног хабар. Фæлæ адæмæн сæ зæрдæмæ тынг фæцыд", - загъта Вадим.

Адæмон артисты ныхæстæм гæсгæ, фæстаг рæстæджыты уый бирæ ног зарджытæ ныффыста, кæцытыл хъæуы дзæбæх бакусын.

"Кæм пандеми уыд, кæм æндæр аххосæгтæ, фæлæ сæ сабыргай амайын æмæ дзы ныридæгæн цалдæр зарæг ис цæттæ", - банысан кодта музыкант.

Харебаты Вадим ма куыд бафиппайдта, афтæмæй ацы аз ансамбль "Бонвæрон"-ыл æххæст кæны 50 аз, æмæ уыцы рæстæджы ахæм къорд æгæрыстæмæй æнæхъæн Цæгат Кавказы дæр нæ уыд. Уымæ гæсгæ ацы датæйæн æнæбанысангæнгæ нæй.

2
Темӕтӕ:
Радио иронау