Медхо

Гиппократы ардбахæрдыл æнувыд: медхо Хуыгаты Мӕдинӕ "сырх зонӕйы" тыххæй

27
(ранӕуӕггонд 13:39 21.12.2020)
Мӕдинæ 30 азы дæргъы кусы Цхинвалы рынчындоны алыгъуызон хайадты медхойæ. Уал азы дæргъы цал пациентæн балæггад кодта, уыдонæй хъусы æрмæстдæр арфæйы ныхæстæ йе ‘нувыд ахаст æмæ хæларзæрдæ удыхъæды тыххæй

ЦХИНВАЛ, 21 дек – Sputnik, Дриаты Лейла. Цхинвалы сывæллæтты рынчындоны медицинон хо Хуыгаты Мӕдинæ фыццаг хатт нæ федта рынчын адæм, фæлæ "сырх зонæмæ" фыццаг бон куы бахызт, уæд æм фæзындысты цавæрдæр тас æмæ тæригъæддзинады æмхæццæ æнкъарæнтæ. Афтæ йæм фæкаст, бирæ азты дæргъы цы куыст кæны, уый æмæ ныртæккæ йæ разы цы уыны, уымæн иудзинадæй ницы ис.

Сывæллæтты рынчындоны æрмæст палатæтæ нæ, фæлæ къæлидорты дæр рынчынтæй нæ уыд къухбакæнæн. Уыдонæй алчидæр уыд тыхст уавæры.

"Сæйраджыдæр, мæ цæстæнгас схæцыд, сæ фылдæрæн улæфын зын кæй уыд, уыдысты туаггуыры баллонтæм иу. Дохтырты рафысгæ хостæм куы ‘ркастæн, уæд мæ, раст зæгъгæйæ, нæдæр уыд ныфс, уыйбæрц капельницæтæ æмæ судзинтæ аразыныл аххæссын. Уыдон уыдысты тынг бирæ. Æдæппæт рынчынты нымæц уыд 40-мæ æввахс, мах та æрмæстдæр дыууæ медхойы", - мысы Мӕдинӕ.

Республикæйы æмбæстæгтыл пандеми афтæ тагьд апарахат уыдзæнис, уый æнхъæл ничи уыд, уымæ гæсгæ РММЦ куыд цæттæ уыд, уый фаг нæ разынд. Бахъуыд сывæллæтты рынчындоны дæр инфекцион хайад райтынг кæнын. Медицинон рынчындоны кусджытæн арæзт æрцыд график, куыстой сменæты æмæ афтæмæй хос кодтой вирусæй рынчынтæн.

Мӕдинæ иу æмæ дыууæ сменæйы нæ бакуыста "сырх зонæйы". Йæ рынчынтæй бирæтæ схос кодтой æмæ ацыдысты сæ хæдзæрттæм, фæлæ сæ, хъыгагæн, йæ хæдзарыл чи нал сæмбæлд, ахæмтæ дæр уыд. Уыдонæй алкæйы цæстæнгас дæр баззад медхойы хъуыдыты.

"Тынг зын у, адæймаджы раз æрбалæууын æмæ йын йæ тыхст уавæрмæ æдыхæй кæсын… уый дæм ныфсы цæстæй кæсы, дæуæн та æмбæрст у, ницыуал ын баххуыс уыдзæн, æрмæст ма æвæрыс хуымæтæджы ныфсытæ", - загъта Мӕдинӕ.

Цхуырбаты Захар куы æрбарынчын ис, уæд рынчындонмæ комгæ дæр нæ кодта, зæгъгæ, цы диссаг у, рынчын никуы уыдтæн, фæлæ йæ уавæр бæрæг куы февзæрдæр ис, уæд æй бахъуыд схуыссын. Кодтой йын æмбæлон хос, фæлæ, æвæццæгæн, æнæхосæй æгæр кæй аззад, уымæ гæсгæ низ стыхджын æмæ йæ ныхмæ тох кæнын нал сфæрæзта. Ацыд а-дунейæ Захар. Мӕдинæ йæ уæды онг уынгæ дæр никуы фæкодта, фæлæ йыл йæ зæрдæ фæрыст тынг, арæх æй æрымысы æрхæндæгæй.

Мадинæ æрмæст "сырх зонæйы" нæ балæггад кодта йе 'мбæстæгтæн, фæлæ ма куыд рабæрæг ис, афтæмæй йæм чидæриддæр бахаты капельницæ кæнæ судзин аразынмæ, уыдонмæ æнæзивæгæй фæцæйуайы хæдзæрттæм дæр.

"Адæймаджы царды æппæты сæйрагдæр у æнæниздзинад, фæлæ, хъыгагæн, ныры дуджы æнæниз адæм стæм сты. Æз мæхицæн стыр хæсыл нымайын медицинон æххуыс бакæнын, куыд медик, афтæ дæр æмæ куыд æмбæстаг, афтæ дæр. Вæййы афтæ, æмæ рынчынæн кæд дохтыр рафыссы хостæ, уæддæр йæ бон нæ вæййы рычындоны хос кæнын. Уымæ гæсгæ мæ хæсыл нымайын ахæмтæн сæ фарсмæ балæууын", - банысан кодта Хуыгиан.

30 азы дæргъы кусы Мӕдинæ Цхинвалы рынчындоны алыгъуызон хайадты медхойæ. Уал азы дæргъы цал пациентæн балæггад кодта, уыдонæй хъусы æрмæстдæр арфæйы ныхæстæ йе ‘нувыд ахаст æмæ хæларзæрдæ удыхъæды тыххæй.

27
Гæбæраты Дауыт

"Сæйрагдæр у цины æнкъарæнтæ хæссын": Гæбæраты Дауыт ирон театры легендӕ

30
(ранӕуӕггонд 13:49 14.01.2021)
Гæбæраты Дауыты хайадистæй спектакльтæм бакæсынмæ цыдысты уæлдай фылдæр адæм. Уымæн æмæ зыдтой, комикон актер уæвгæйæ та сæ Дауыт кæй фæхудын кæндзæн, хъыг, маст кæй зæрдæйы ис, уымæн сæ кæй айрох кæнын кæндзæн.

ЦХИНВАЛ, 14 янв – Sputnik, Дриаты Лейла. Ирон адæм фыдӕлтӕй рахастой аивадмæ æгæрон уарзт æмæ æрдзон курдиат. Уæвгæ, æвæццæгæн, адæймаджы куы фæнда иннæтæн æхсызгондзинад хæссын, равзæрст фæндагыл рæсугъд къахдзæфтæ кæнын, уæд йæхиуыл уæлдай тынгдæр кусдзæн. Йæ размæ уæлдай хæстæ æвæрдзæн.

Хъыгагæн, бæрцыл вæййынц, сæ курдиаты цæхæркалгæ рухс адæмы зæрдæтæм кæмæн фæхæццæ вæййы æмæ сæ нæмттæ сæ мысынады кæмæн баззайынц.

Уыдонæй сæ иу æнæдызæрдыгæй у ГССР-ы сгуыхт артист, Цæгат Ирыстоны адæмон артист, Республикæ Хуссар Ирыстоны адæмон артист, Хетæгкаты Къостайы номыл паддзахадон премийы лауреат Гæбæраты Дауыт дæр. Зæгъгæ йын ацы кадджын нæмттæ нæ уыдысты, уæддæр æй адæм афтæ бирæ уарзтой æмæ уыд сæхи, æцæг адæмон артист. Йæ хайадистæй спектакльтæм бакæсынмæ цыдысты уæлдай фылдæр адæм. Уымæн æмæ зыдтой, комикон актер уæвгæйæ та сæ Дауыт кæй фæхудын кæндзæн, хъыг, маст кæй зæрдæйы ис, уымæн сæ кæй айрох кæнын кæндзæн.

Гæбæраты Дауыт
Фото: Дриаты Лейла
Гæбæраты Дауыт

Афтæ зыны, цыма комикон актер чи у, адæмы йæ бакаст, йæ ныхас, йæ архайдæй чи хъæлдзæг кæны, уымæн йæхи цард дæр сæрысуангæй æвæлмас, хъæлдзæг вæййы. Фæлæ уый иууыл афтæ нæу. Цас амондджын хъуамæ уыдаид, йæ сабидуг хæсты размæ, хæсты æмæ хæсты фæстæ уæззау азтæм кæмæн æрхауд, уыцы сабийæн.

"Царды æнцон æмæ лæгъз фæндагыл никуы цыдтæн, уæлдайдæр та - мæ сабибонты", - дзырта-иу Дауыт.

Æмæ, æцæгæйдæр, фыд - хæдзардарæг раджы фæзиан ис. Дауыт уыд фондз сывæллонæн сæ кæстæр. Æхсæз азы йыл куы цыд, уæд та йæ мад фæрынчын æмæ æруатон. Йæ хотæ æмæ йе ‘фсымæртæ уæдмæ сæхи цардаразæг ссисты æмæ йæхимæ кæсын куы хъуыд, уыцы рæстæджы каст йæ мадмæ. Афтæ - авд азы бæрц. Ахæм уавæрты ахуыр кодта йæ хъæу - Куатетрийы скъолайы. Скъолайы фæстæ - Тбилисы Ш. Руставелийы номыл Театралон институты ахуыры азтæ…

Стæй - 1961 аз. Уыцы аз бакъахдзæф кодта Хетæгкаты Къостайы номыл Хуссар Ирыстоны паддзахадон драмон театры бæстыхайы къæсæрæй æмæ йæ сценæйыл хъазыд суанг йæ амæлæты бонмæ, ома, 46 азы. Æмæ ма дзы абон дæр хъазыдаид, æгъатыр мæлæт æй не ‘хсæнæй куынæ аскъуыдтаид, уæд.

Дауыты æмдугонтæн, лæгæй лæгмæ йæ чи зыдта, иу сценæйыл йемæ хъазыны амонд кæмæ æрхаудта, уыдонæн абон дæр йæ рухс фæлгонц сæ цæстытыл æнæауайгæ нæ фæвæййы æмæ зæрдæ хуры фарсмæ абады.

Куыд æндæр сфæлдыстадон кусджытæ, афтæ драмтеатры актертæ дæр хъал цард никуы кодтой, нæдæр - советон дуджы, нæдæр - ныр. Бонзонгæ цард кодта Дауыт дæр. Бирæ хæрзиуджытæ домаг нæ уыд цардæй. Сæйраг хæрзиуджытыл та нымадта, фыццаджыдæр, æнæниздзинад. Дыккаг - адæмы хорзæх. Адæмы фыдæх куыд карз у, афтæ сæ уарзт та стыр хорзæх у.

"Æз æхсæвæй-бонæй ме стыр мызды тыххæй нæ фыдæбон кодтон æмæ кæнын, фæлæ мӕ сценæмæкæсджыты тыххæй, цæмæй уыдон театрæй ацæуой хорз зæрдæйы равгимæ æмæ уыцы равг сæ зæрдæты фылдæр фæхæссой", - дзырдта Дауыт.

Фæзæгъынц, зæгъгæ, ахуд æмæ фылдæр фæцæрай. Худын, хъæлдзæг уæвын царды бонтæ, æцæгæйдæр, фылдæр кæнынц. Æмæ уæдæ кæд афтæ у, уæд Дауыт уыд йе сценæмæкæсджытæн сæ цæрæнбонтæ фылдæргæнæг дæр æнусы æмбисы бæрц.

Актерæн йæ алы саразгæ фæлгонц дæр зынаргъ у. Алкæцыйы дæр дзы йæ уд бавæры, алкæцыйыл дæр фыдæбон фæкæны. Фæлæ дзы уæддæр зæрдæмæ уæлдай æввахсдæр кæцыдæртæ вæййынц, афтæ сты сценæмæкæсджытæ дæр, кæцыдæрты дзы хуыздæр айсынц. Дауыт куыд дзырдта, афтæмæй йæ зæрдæмæ уæлдай æввахсдæр лæууыдысты Хуыгаты Георы "Мæ усы лæджы" - Хъæриуы роль, "Сæтти æмæ Бæттийы" - Бæтти, Хацырты Сергейы "Тулгæ дур"-ы - Гæбул, Саулохты Мухтары "Усгур Гæцийы" - Хадзы, Хъайттаты Сергейы "Мады зæрдæ"-йы - Серги, Хаситы Вильгельмы "Расыггæнджытæ"-йы - Муки æмæ æндæр ролтæ.

Дауыт, куыд сфæлдыстадон кусæг, афтæ йæхиуыл нæ ауæрста. Йæхи, æрдзæй лæвæрд иунæг царды уый ныддихтæ кодта, цы бирæ фæлгæнцтæ аразыныл фыдæбон кодта, уыдоны цардтыл, хызт иу сценикон хъайтарты цардæй иннæмæ æмæ сæ хаста йе сценæмæкæсджыты, киномæкæсджыты размæ. Уый уыдис йæ куыст, афтæ бирæ кæй уарзта, уыцы куыст.

Фæлæ уæддæр царды мидæг Дауыт сæйрагыл куыст нæ нымадта, нæ йæ æвæрдта фыццаг бынаты. Сæйрагдæр ын уыдысты бинонтæ.

"Хæдзары дæ хъуыддæгтæ нывыл куы уой, райсомæй дæ хæдзары къæсæрæй хорз зæрдæйы равгимæ куы рахизай, уæд адæммæ дæр хуыздæр цæстæй кæсдзынæ æмæ дæ куыстмæ дæр райгондæй æрывналдзынæ", - арӕх иу фӕлхатт кодта зындгонд артист.

Царды фæивд Дауыты æрыййæфта йæ тæккæ сфæлдыстадон хурхæтæны. Разæй йæм нырма бирæ хъуыддæгтæ æнхъæлмæ каст, фæлæ йæ курдиаты тых æххæстæй раргом кæныны фадæттæ, куыд ма загътам, афтæмæй æрбакъуындæг сты. Уыимæ цы уæззау уавæры ныххаудысты йе ‘мтуг адæм, уыдæттæ æнæбандавгæ нæ фесты йе ‘нæниздзинадыл æмæ 2007 азы 18 октябры, нæ хæдбардзинад банымайынмæ нæ бæрцыл мæйтæ куы хъуыд, уæд йæ уарзæгой зæрдæ æрлæууыд йæ кусынæй.

Гæбæраты Дауыт
Фото: Дриаты Лейла
Гæбæраты Дауыт

Ацыд не ‘хсæнæй, фæлæ цæргæйæ баззадысты сценæйыл æмæ кинойы цы фæлгæнцтæ сарæзта, уыдон.

P.S. Тексты рахицæнгонд хъуыдытæ ист сты Гæбæраты Дауыты интервьютæй сæ иуæй.

30
Захаров Инал

Захаров: волонтертӕ куыстмӕ цӕуӕгау ӕрвылбон фӕзынынц Цхинвалы рынчындоны

18
(ранӕуӕггонд 10:33 12.01.2021)
Хуссар Иры коронавирусы парахаты фӕдыл сæвзæргæ уавæрмæ куыдфæндыйы цæстæй чи нӕ кӕсы, уыцы ӕвзонг адӕмӕй иу у УУМ кусӕг Захаров Инал

ЦХИНВАЛ, 12 янв — Sputnik, Дриаты Лейла. Ныр иу аз дæргъы медицинон кусджытæ тох кæнынц уæззау хæцгæ низимæ. Сæ куыстыл куы нæ уал æххæссыдысты, уæд сæм æххуысы къух фӕдаргъ кодтой волонтертæ ӕмӕ уый бирæбæрцæй фæрог кодта уавӕр.

Октябры мæйы Хуссар Иры коронавирус куы апарахат, уæд рынчынты нымæц бонæй-бонмæ фылдæр кодта, уыимæ иумæ рæзтысты туаггуыры хæрдзтæ дæр. Боны мидæг хъуыд 200 баллоны бæрц. Фæстагмæ кæд рынчынты нымæц фæкъаддæр, уæддæр туаггуыр нырма бирæ хъуыд. Цалынмæ волонтертæ не ‘рбацыдысты, уæдмæ тынг зын уыд кусын.

Инал Захаров
© Sputnik / Лейла Дриаева
Инал Захаров

"Сырх зонæ"-йы туаггуырæй ифтонг кæныныл цы волонтертæ куыстой, уыдонæй алчи дæр у раппæлыны аккаг. Се ‘нæниздзинадыл æнæауæрдгæйæ, уыдон æхсæвæй-бонæй уыдысты рынчындоны æмæ афтæмæй лæууыдысты туаггуыры хайады.

Йе ‘ххуысы къух чи бадардта, уыдонæй иу у Уæлвæткон уавæрты министрады кадртæ цæттæгæнæн хайады хистæр Захаров Инал. Ацы зын рæстæджы йӕ иу ран бадын нæ бафæндыд, фæлæ адæмæн æххуыс кæнын. Инал бацыд рынчындонмæ, балæууыд рынчынтæ æмæ дохтырты фарсмæ. Зонæмæ бахизгæйæ, фыццаджыдæр, банкъардта, æххуысы къухты хъуагдзинад.

"Ацы дарæсы кусын тынг зын у. Фæлæ адæймагмæ, æвæццæгæн, тых æмæ хъару разыны бахъуыды рæстæджы. Тыхст рæстæджы нæ хъуыды кæныс ууыл æмæ ма дæ дон кæнæ хæлц хъæуы. Рынчынты тыхст, æххуысмæ æнхъæлмæгæсæг цæстытæм-иу куы бакастæн, уæд-иу мæ æппæт дæр айрох, фæндыдис мæ æрмæстдæр уыдонæн исты феххуыс кæнын", - зæгъы Инал.

Захаровæй зæгъæн ис, æмæ "æрцард" рынчындоны. Йæ удуæлдай æнæрлæугæ куыст æмæ тыхтæ дæтты рынчынтæн, йæ фæллад мурмæ дæр нæ дары.

Ацы уавæрты, æнæниздзинад æппæты зынаргъдæр хæзна кæй у, уый æмбаргæйæ, волонтертæ æвдисынц æцæг хъæбатырдзинад, сæ зонындзинæдтæ, сæ хъарутæ æнæвгъауæй дæттынц рынчын адæмæн.

Захаров Инал йе 'мбæлттимæ
© Sputnik / Дриаты Лейла
Захаров Инал йе 'мбæлттимæ

"Карз низы ныхмæ иумæйаг хъарутæй тох кæнынц нæ фæсивæдæй бирæтæ. Кæмæн куыд йæ бон у, афтæ йе ‘ххуысы хай хæссы. Низ фæкъаддæр, рынчынтæ дæр уыйбæрц нал сты. Стæй туаггуыры сæрмагонд хахх уагъд кæй æрцыд дыккаг уæладзыгмæ, уый дæр бирæ фæрог кодта куыст. Фæлæ раздæрау машинæтæй райсын хъæуы баллонтæ. Волонтертæ раздæрау сæ куыстмæ цæуæгау æрбацæуынц, медперсоналæн сæ къух рог кæнынц", - бафтыдта лæппу.

Бузныг нæ волонтертæн сæ хъæбатырдзинадæн, хæрзаудындзинадæн.

Вазыгджын у сæ куыст ныры рæстæджы, адæмы æнæниздзинадыл чи архайы, уыдонæн, сæ зынтæ ницæмæ даргæйæ, кусынц райсомы ныфсæй. Æмæ сын уадз уыцы ныфс дывæр кæнæд.

18
Транскам

Транскам сӕхгӕдтой ӕвзӕр боныгъӕд ӕмӕ зӕйтӕ 'рцӕуыны тасы тыххӕй

0
(ранӕуӕггонд 09:38 18.01.2021)
Хуыцаубоны райсомӕй автомагистралы цӕгаттаг порталыл ӕрцыд чысыл зӕй, фӕлӕ фӕндагон службӕтӕ ӕвӕстиатӕй асыгъдӕг кодтой трассӕ

ЦХИНВАЛ, 18 янв - Sputnik. Транскавказаг автомагистралыл фӕндагон змӕлд сӕхгӕдтой хуыцаубоны 21.00 сахатыл ӕвзӕр боныгъӕд ӕмӕ зӕйтӕ 'рцӕуыны тасы тыххӕй, хъусын кӕны Хуссар Ирыстоны Уӕлвӕткон уавӕрты министрады (УУМ) пресс-службӕ.

"Хуыцаубоны 21.00 сахатӕй сӕрмагонд барамынды онг Транскамыл уыдзӕн ӕхгӕд фӕндагон змӕлд", - дзырдӕуы пресс-службӕйы хъусинаджы.

Хуыцаубоны райсомӕй автомагистралы цӕгаттаг порталыл ӕрцыд чысыл зӕй, фӕлӕ фӕндагон службӕтӕ ӕвӕстиатӕй асыгъдӕг кодтой трассӕ.

Транскавказаг автомагистраль — иунӕг фӕндаг, кӕйы иу кӕны Хуссар Ирыстоны Уӕрӕсеимӕ.

 

0