Къусраты Илья

Уазал æмæ стонгæй: куыд фервæзын кодтой иунæг лæджы Цхинвалы бархионтæ

658
(ранӕуӕггонд 11:38 01.03.2021)
Къусраты Илья ныридӕгӕн ис Хуссар Ирыстоны медико-социалон центры. Нæлгоймаг аззад адунейыл иунæгæй, нал ын ис зæрдиаг хиуæттæ. Уазал ӕмӕ стонгӕй мӕлӕтӕй нӕлгоймаджы фервӕзын кодтой Алайнаг епархийы моладзан ӕмӕ волонтертӕ

ЦХИНВАЛ, 1 мар – Sputnik, Плиты Фатимӕ. Афоныл аходӕн, хорз уавӕртӕ, хи хатӕн, ӕркаст ӕмӕ райгонд - ӕппӕт ацы хӕрзиуджытӕй ныридӕгӕн хайджын у Цхинвалы карджын цӕрӕг Къусраты Илья, кӕцы цалдӕр мӕйы размӕ фӕцӕймард уазал ӕмӕ ӕххормагӕй.

Къусраты Илья ныридӕгӕн ис Хуссар Ирыстоны медико-социалон центры. Нæлгоймаг аззад адунейыл иунæгæй, нал ын ис зæрдиаг хиуæттæ. Уазал ӕмӕ стонгӕй мӕлӕтӕй нӕлгоймаджы фервӕзын кодтой Алайнаг епархийы моладзан ӕмӕ волонтертӕ.

Илья Кусраев
© Photo : Лана Парастаева
Къусраты Ильяйы хатæн Турбазæйы

Алайнаг епархийы сӕйраг аргъуаны раздӕр ӕрвылсабаты арӕзтой ӕнӕргъ аходӕнтӕ иунӕг тыхст адӕмӕн. Ныридӕгӕн уыцы нывӕзт нӕ кусы, фӕлӕ моладзан рӕстӕгӕй-рӕстӕгмӕ уыцы адӕмы бӕрӕг кӕны сӕ цӕрӕнуӕтты.

"Туристон базӕйы иу чысыл къуымы цард. Моладзанмӕ фӕдзырдта цыппӕрӕм уӕладзыджы цӕрӕг, уый фехъусын кодта, нӕлгоймаг кӕй у иу къуыри ӕххормаг. Уыцы хабар уыд ноябры. Бацыдыстӕм ӕм ӕмӕ нын тыххӕй бакодта дуар", - радзырдта Sputnik волонтер Пæррæстаты Лана.

Йӕ ныхӕстӕм гӕсгӕ, карджын лӕг хуыссыд сынтӕгыл, йӕ цуры чысыл скъаппы уӕлтӕрхӕгыл уыд 500 сомы, уыдонмӕ нӕлгоймаг амыдта ӕмӕ куырдта дон.

"Дзырдта нын, дыууӕ бон дам доны хъӕстӕ нӕ дӕн, мæ риу дам судзы, ӕвӕццӕгӕн йӕ зӕрдӕйӕ тыхст. Уæд йæ къахыл дæр нал лæууыд", - загъта Лана.

Сылгоймӕтӕ цалдӕр хатты бабӕрӕг кодтой уым рынчыны ӕмӕ стӕй аскъуыддзаг кодтой алы амӕлттӕй дӕр уый бакӕнын Хуссар Ирыстоны медико-социалон центрмӕ.

"Хиуӕттӕ ӕмӕ йын бынтӕ нӕй. Уый центрмӕ бакӕнынӕн нын баххуыс кодта депутат Мулдарты Гарри. Дохтыр Дзуццаты Инара та йын сарӕзта рентген ӕмӕ ӕппӕт гӕххӕттытӕ", - балхынцъ кодта уый.

Илья Кусраев
© Sputnik / Natalia Airiyan
Къусраты Илья

Пӕррӕстаты Лана ма радзырдта, зӕгъгӕ, уагдоны нӕлгоймагмæ афтӕ хорз ӕркастысты, ӕмӕ ныр йӕ къӕхтыл слӕууыд.

"1942 азы гуырд Къусраты Ильяйы райстам парламенты, сӕрмагондӕй Мулдарты лӕппуйы куырдиатӕй. Цард тынг уӕззау уавӕрты, йӕ хатӕн ранӕй-рӕтты уыд тасмачъийæ ӕмпъыст. Йӕ уӕлӕ та уыйбӕрц чъизи дарӕс уыд, ӕмӕ сӕ тыххӕй раластам. Уыдон иууылдӕр бахъуыд акалын", - радзырдта Sputnik центры хистæр Теблойты Чермен.

Медико-социалон центры ныр нӕлгоймагмæ ис хорз каст, рахицӕн ын кодтой хицӕн хатӕн.

"Ӕркастыстӕм ӕм. Бакодтам ӕй рынчындонмӕ, йӕ хуыз йӕхимӕ рцыд, къахыл слӕууыд. Иннӕтимӕ ныхас кӕны", - радзырдта уагдоны хистӕр.

Илья Кусраев
© Sputnik / Natalia Airiyan
Къусраты Илья

Къусраты Ильяйӕн хӕстӕджытӕ дӕр ничи зыны. Нӕлгоймагӕн йӕ паспорты ис Къусратӕй иу нӕлгоймаджы телефоны номыр, фӕлӕ уый дӕр нӕ дзуапп кӕны.

"Бирӕтӕ мын лӕггад кодтой, Турбазайы ма куы цардтӕн, уæд - чи хӕлцадӕй, чи мигӕнӕнтӕй, чи та ӕхцайæ. Кургӕ ницы кодтон. Ир гыццыл у, фӕлӕ дзы хорз адӕм бирӕ ис. Хӕстӕджытӕ мын ис Гудзабары Кокойтӕй, нӕ ныййарджытӕ хотӕ уыдысты, стӕй дзы мӕхи мыггагӕй дӕр ис, фӕлӕ уыдонӕй мӕн никуы ничи рфарста", - радзырдта Илья.

Йæ ныхæстæм гæсгæ, уыдис ын мадызæнæгтæ дæр, фæлæ ныр уыдонæй сæрæгас ничиуал у.

"Беридзуары цардтӕн Къоркъуламӕ хӕстӕг. Фӕлӕ нӕ лидзын бахъуыд. Мӕ дыууӕ хо æмæ æфсымæр дӕр амардысты, сӕ маст мӕ бынтон бахордта", - радзырдта Илья.

Лӕг ныр сфидар ис ӕмӕ райзæрдæйæ цӕры центры, æрмæст ма катай кӕны, Турбазӕйы йӕ хатӕны цы мигӕнӕнтӕ баззад, уыдоныл.

658
Джиоты Ирбег

Зӕронд мигӕнӕнтӕн ног цард: куыд ӕххӕст кӕнынц Джиоты Роланд æмæ Ирбег цæрджыты домӕнтӕ

77
(ранӕуӕггонд 10:32 08.04.2021)
Дыууæ æрвады - Роланд æмæ Ирбег цæстуарзонæй сæ лæггады хай кæнынц, æххуысы охыл сæм чи баулæфы, уыцы адæймæгтæн

ЦХИНВАЛ, 11 апр – Sputnik, Дриаты Лейла. Хæдзарон ифтонггæрзтæ ӕмӕ мигӕнӕнтӕ дæр хæлын зонынц æмæ дзуапп нал фæдæттынц сæ хицауы домæнтæн. Ахæм рæстæджы адæймагæн йе скаст вæййы, чи сæ фæцалцæг кæны, уымæ. Мæнæ бахауд фæлтæрд къухты хицаумæ, бавнæлдта йæ аразынмæ æмæ йæ арæхстдзинады фæрцы уымæн бантыст хӕлд мигӕнӕн куыстæввонг скæнын.

Уымæй æхсызгондæр ма цы хъуамæ уа йæ хицауæн, ныр та йын раздæрау кæндзæн йæ лæггады хай æмæ йын, арфæтæ ракæныны фæстæ, хъæлдзæг зæрдæйы равгимæ рацæуы.

Æмæ цал вæййынц æрвылбон дæр, Цхинвалы Цардуагон лæггæдты хæдзарæй райгондæй æмæ бузныджы ныхæстимæ чи раздæхы, уыдон. Арфæйы ныхæстæ кæй номыл арвитынц, уыдон нымæцмæ хауынц ацы куыстуаты кусджытæ Джиоты Роланд æмæ Ирбег дæр.

"Мах архайæм æмæ цалцæг кæнæм, газы фæрцы хъарм чи кæны, ахæм цалдæр хуызы агрегатты", - зæгъынц кусджытæ.

Цæмæй уыдон æнæкъуылымпыйæ кусой, цалцæгкæнинаг та йæ раздæры гаччы æрбада, фæлхасгæнджытæн сæ домæнтæ æххæст кæной, уый тыххæй Джиоты Ирбег рацыд ахуыртӕ ӕмӕ йæ райгуырæн къуыммæ æрыздæхт цæттæ дæсны кусæгæй. Уый фæстиуæгæн дыууæ æрвады - Роланд æмæ Ирбег цæстуарзонæй сæ лæггады хай кæнынц, æххуысы охыл сæм чи баулæфы, уыцы адæймæгтæн.

"Зæгъын хъæуы уый, æмæ ахæм хъармгæнæн ифтонггæрзтæй пайда кæнынц канд нæ горæты цæрджытæ нæ, фæлæ ма республикæйы хъæууон æмбæстæгтæ дæр. Уыдонæй иуты æмбæлон уагмæ æркæнæм нæ кусæнуаты, æндæртæн та сæ уавæртæ бахынцæм, ацæуæм сæм бынатмæ", -  радзырдта Джиоты Ирбег.

Хъуамæ алчидæр тырна уымæ, цæмæй йын адæмы ‘хсæн уа кад, аргъ ын кæной, йæ алыварс чи ис, уыдон. Ном лӕгӕн йӕ кад у, йӕ царды сӕр.

77
Убоженкоты бинонтӕ

Убоженкоты династи Хуссар Ирыстоны

149
(ранӕуӕггонд 10:47 08.04.2021)
Хуссар Ирыстоны къам исыны истори комкоммæдæр баст у Убоженкойы бинонтимæ. Суанг районты æмæ дæрддзæф хъæуты цæрджытæ дæр къам исынмæ цыдысты ардæм

ЦХИНВАЛ, 10 апр – Sputnik, Дриаты Лейла. Хуссар Ирыстоны ахӕм адӕймаг стӕм разындзӕн, Убоженкоты бинонты чи нӕ зоны. Ахӕм бинонтӕ стӕмтӕ сты, кӕцыты альбомты нӕй ацы къамисджыты ист нывтӕ. Убоженкоты фотостуди ныр дæр, 50 азы размæ куыд уыд, афтæ ис Цхинвалы 8-æм июны уынгыл. Фæлæ-иу æрдæг æнусы размæ кæд студийы раз радтæ уыд, уæд ма ныр сæ къæсæрæй боны мидæг бахизы 5-10 адæймаджы.

Хуссар Ирыстоны къам исыны истори комкоммæдæр баст у Убоженкойы бинонтимæ. Суанг районты æмæ дæрддзæф хъæуты цæрджытæ дæр къам исынмæ цыдысты ардæм. Владимир Убоженко бинонты хистæр арæх цыд хъæутæм, цæмæй алкæмæн дæр уа уавæр йæ къам кæимæ йæ фæнды, уыимæ сисынæн. Æмæ-иу æм куыд æнхъæлмæ кастысты йе ‘рбацыдмæ... Хистæр кары адæмæй искæйы куы афæрсай, уæд уайтагъд æрхъуыды кæнынц Владимир Убоженкойы, сæ зæрдыл дарынц йæ æртæкъахон къамисæнимæ-иу куыд зылд Ирыстоны къуымты. Уый фотоаппараты объективы бахаудысты мингай адæймæгты хуызтæ, бæстыхæйттæ, административон уагдæттæ ӕмӕ æрдзы нывтæ. Цыфæнды хъуыддагон гæххæттытæн дæр къам исынмæ сæрмагондæй Владимир Убоженкойы агуырдтой.

Убоженкотæ Ирыстонмæ куыд æмæ цы гъдауæй æрхаудысты, уый тыххæй нын сæ чындзытæй иу Людмила афтæ радзырдта:

"Ивгъуыд æнусы 30-æм азты мæ бинонтæ цардысты Уæрæсейы. Советон хицауад куы æрфидар, уæд бинонты банымадтой кулактыл æмæ сын сæ мулк байстой. Уæд уыдон сæхи æфхæрдыл банымадтой æмæ рафтыдысты Кавказмæ. Сæ зæрдæмæ цæрынæн фæцыд Хуссар Ирыстон æмæ дзы æрбынат кодтой. 1938 азы Владимир Убоженко кусын райдыдта Цхинвалы горæты къамисæгæй", - банысан кодта Людмила.

Фæстæдæр фыды дæсныйадыл ныххæцыд йæ фырт Николай дæр, фæлæ уæдмæ райдыдта Стыр Фыдыбæстæйон хæст æмæ Убоженкоты къмисыны хъуыддаг дæр рæстæгмæ фæкъухцы. Владимирæн йæ сывæллæттæ Лидия æмæ Николай ацыдысты хæстмæ. Хъыгагæн, чызг хæсты быдырæй нал æрыздæхт, æбæрæгæй фесæфт. Николай æрыздæхт фронтæй æмæ та фыдимæ адарддæр кодтой сæ архайд. Бантыст сын Цхинвалы фыццаг фотостуди бакæнын. Студийы уыд иунæг хъæдын бандон, къулыл - фонæн урс хъуымац, кæсæны раз хъуынтæ алæгъз кæнынæн сæрвасæн. Николай ма уæд куыста ирон газеты фотоуацхæссæгæй дæр.

Ныр дæр уыцы фотостудтийы кусынц Убоженкоты фæлтæр - Людмила æмæ Татьяна Убоженко.

"Раздæрау арæх нал цæуынц адæм къамтæ исынмæ. Ныр фæзынд смартфонтæ æмæ сæ къамтæ дæр уымæй сисынц. Раздæр-иу студийы къæсæрыл æгас бинонтæ æрбалæууыдысты. Фæлæ нæм ныр фылдæр цæуынц паспорт æмæ æндæр документтæн къамтæ куы бахъæуы, уый тыххæй", - зæгъы Людмила.

Ацы дæсныйадыл хæст у Владимиры иннæ фырт Василий дæр. Къамисæджы дæсныйадмæ цымыдис кæнынц ацы бинонты кæстæр фæлтæр дæр. Ныр студи рæстæджы цыдимæ цадæггай йæ хуыз ивын райдыдта. Сабитæн дзы ис аргъæутты персонажтæ, мотороллертæ. Раздæрау къаммæ æнхъæлмæ кæсын нал хъæуы дыууæ æртæ бон. Сахат кæнæ æрдæг сахатмæ дæ къам цæттæ.

Ныртæккæ студийы кусынц Владимир Убоженкойы цоты цыппæрæм фæлтæр, кæрæдзийы ивынц дыууæ æфсымæры зæнæг. Къамисджытæй сæ иу Елена Убоженко зæгъы, зæгъгæ, раздæрау кæд бирæ адæм нал цæуы Убоженкоты студимæ, уæддæр куыстæй райгонд у.

"Архайæм гъæдджын æрмæг æлхæныныл, цæмæй къам бирæ фæлæууа. Ныртæккæ бирæ æрмæг уæййаг ис, фæлæ уыдонæй къамæн цалдæр азы фæстæ йæ хуыз фесæфы. Мах æлхæнæм япойнаг æрмæг, мæ бон у фидарæй зæгъын ахæм къам 50 азы дæр кæй фæлæудзæнис. Сæйраг хорз уавæртæ не сты, махмæ ис ахæм лæггæдтæ, кæцытæ Цæгат Иры дæр зынтæй сардзысты. Махмæ реставраци цæуынц зæронд къамтæ, нæ бон у хицæн къамтæй бинонтæн иумæйаг къам саразын. Рауагъдонтæн аразæм гъæдджын альбомтæ", - зæгъы Вова Убоженко.

Нӕлгоймаг ныфс ӕвӕры, персоналон студи саразыныл та кӕй бакусдзӕн бинонты иннæ фæлтæр.

149
Цхуырбаты Алан

Цхуырбаты Алан: рæстæгимæ иумæ ивы радиойы куыст дæр

0
(ранӕуӕггонд 15:41 19.04.2021)
Хуссар Ирыстоны паддзахадон радиостанц "Ир-ФМ"-ы сæргълæууæг Цхуырбаты Алан радио Sputnik радзырдта йæ куысты тыххæй
Цхуырбаты Алан: рæстæгимæ иумæ ивы радиойы куыст дæр

Ацы аз 11 апрелы паддзахадон радиостанц "Ир-ФМ"-ыл сæххæст 89 аз. Йæ сæргълæууæг Цхуырбаты Аланы ныхæстæм гæсгæ, рæстæгимæ иумæ ивы радиойы куыст дæр.

"Ныртæккæ афтæ бирæ ис информаци, æмæ йыл адæймаг не 'ххæссы, уый бандæвта радиойы куыстыл дæр, фæивта йæ формæ дæр æмæ йæ алæвæрдтæ дæр", - загъта Алан.

Радиостанцы сæргълæууæг куыд банысан кодта, уымæ гæсгæ кæд раздæр ног хабæрттæ эфиры цыдысты 10-15 минуты, уæд ныр та ахæм хабæрттæм ничиуал хъусдзæн.

"Не 'мзæххонтæй республикæйы æдде чи цæры, уыдон мын арæх фæдзурынц, зæгъгæ, радио "Ир-ФМ" цæмæннæ ис интернеты. Махмæ гæсгæ уымæн нæй стыр нысаниуæг, уымæн æмæ уыцы адæмæн цымыдисон нæ уыдзысты бынæттон хабæрттæ", - бафиппайдта Цхуырбаты Алан.

Йæ хъуыдымæ гæсгæ, ныртæккæ бирæ актуалондæр у социалон хызæгты парахат кæнын радиойы сæрмагонд алæвæрдтæ.

0
Темӕтӕ:
Радио иронау