Плиты Игорь

Цхинвайлаг Плиты Игоры лӕппуйы чысылӕй адавтой Гуырдзымӕ. Фыд йӕ фырты агуры ныр 20 азы

989
(ранӕуӕггонд 11:19 11.03.2021)
15 февралы Плиты Игоры фыртыл сӕххӕст ис 23 азы. Фыд йӕ фыртӕн ӕрвылаз дӕр банысан кӕны йӕ райгуырӕн бон – сӕвӕры фынгтӕ, фӕхоны адӕмы. Бирӕнымӕц куывдты хсӕн Игорӕн сӕ иууыл ахсджиагдӕр вӕййы, цӕмӕй йӕ иунӕджы ссара ӕмӕ йын ахъӕбыс кӕна

ЦХИНВАЛ, 11 мар - Sputnik, Плиты Фатимӕ. Цхинвалы цӕрӕг Плиты Игорь ныр 20 азы дӕргъы агуры йӕ иунӕг хъӕбул ӕмӕ бындары, кӕцыйы йӕ раздӕры бинойнаг Деметы Нана акодта Гуырдзыстонмӕ ӕнахъом сабийӕ. Уӕдӕй нырмӕ Игорь агуры амӕлттӕ йӕ сывӕллоны ссарынӕн, фӕлӕ ма-иу ӕй куыддӕр йӕ бӕллицмӕ иу къахдзӕф хъуыд, афтӕ та-иу сывӕллоны мад ӕмӕ йӕ бинонтӕ, хъуыддаг базонгӕйӕ, аскъуыдтой ӕппӕт бастдзинӕдтӕ.

15 февралы лӕппуйыл сӕххӕст ис 23 азы. Фыд йӕ фыртӕн ӕрвылаз дӕр банысан кӕны йӕ райгуырӕн бон – сӕвӕры фынгтӕ, фӕхоны адӕмы. Бирӕнымӕц куывдты хсӕн Игорӕн сӕ иууыл ахсджиагдӕр вӕййы, цӕмӕй йӕ иунӕджы ссара ӕмӕ йын ахъӕбыс кӕна.

Игорь Плиев с бывшей женой
© Photo : Из личного архива Игоря Плиева
Плиты Игорь йӕ раздӕры ӕмкъай Деметы Нанаимӕ

Плиты Игорь ӕмӕ Деметы Нана сӕ амонд баиу кодтой 1998 азы. Ӕвзонг бинонты цард тагъд схӕццӕ, уавӕр нӕ фӕивта сывӕллоны райгуырд дӕр ӕмӕ дыууӕ азы фӕстӕ ахицӕн сты. Афӕдзы фӕстӕ чызг ногӕй смой скодта ӕмӕ фыд ӕмӕ фырт бынтондӕр кӕрӕдзийӕ фӕхицӕн сты. Игорь йӕ сабийы кӕд уына, уый 2002 азы скъуыддзаг кодта тӕрхондон.

"Нӕ мын ӕвдыстой мӕ сывӕллоны. Йӕхӕдӕг ацыд чындзы Гуырдзыстонмӕ, фӕлӕ фыццаг рӕстӕджы лӕппуйы ныууагъта йӕ мадӕн. Тӕрхондон аскъуыддзаг кодта, цӕмӕй къуыри иу хатт ӕмбӕлон мӕ лӕппуимӕ, ныр дӕр мӕм сты уыцы гӕххӕттытӕ", - дзуры уый.

Фӕстӕдӕр Деметы бинонтӕ алыгъдысты мады мады хъӕумӕ - Цхинвалы районы арӕнгӕрон хъӕу Арцеумӕ хӕстӕг гуырдзиаг цӕрӕн пункт Плауисманмӕ.

Плиты Игорь сӕрӕй йӕ фыртӕн йӕ ном ӕмӕ мыггаг дӕр нӕ зыдта. Куы райгуырд, уӕд ын радтой ном Алан, йӕ райгуырды гӕххӕтты дӕр фыст у куыд Плиты Алан. Фӕлӕ фӕстӕдӕр базыдта, мад уымӕн ӕндӕр ном кӕй радта. Мыггаг баззад, ӕви уый дӕр аивтой – уымӕн Игорь абон дӕр ницы зоны.

Сын Игоря Плиева
© Photo : Из личного архива Игоря Плиева
Игоры фырт Алан (Гия)

Бирæ ӕзты дӕргъы фыд йæ лӕппуйы агуырдта Гуырдзыстоны йӕ зонгӕты фӕрцы.

"Плауисманы ма куы цардысты, уæд дзы ссардтон иу зонгӕ адæймаджы ӕмӕ йӕм ӕй барвыстон. Уый йæ бафарста, зӕгъгӕ дӕ дӕ фыд агуры, ӕмӕ дӕ нӕ фæнды йæ фенын. Лæппу ницы сдзуапп кодта, фæлæ дам йӕ цæссыгтæ ркалдта. Уый йын радта мæ телефоны номыр æмæ йæхи номыр. Сывӕллон ӕвӕццӕгӕн хæдзары хабар радзырдта æмæ мады мад уайтагъд ме ʻххуысгæнæгмæ фæдзырдта, уый æлгъыстытӕ æмæ æртхъирӕнтимæ æрдомдта, цæмæй сын сæ цард ма хала.Уый фæстæ дæр ма мын бирæ бафæлвæрдтæ уыд мӕ сывӕллоны ссарынӕн, фæлæ мæ амонд нæ уыд", - бафтыдта уый.

Уый фӕстӕ Игоры хъустыл ӕрцыд, Плауисманӕй та бинонтӕ кӕй алыгъдысты цӕрынмӕ Гурмӕ. Уым дӕр бӕргӕ архайдта йӕ фыртӕй исты бӕрӕг базоныныл, фӕлӕ та йын дзы ницы рауад.

"Гуры цардысты Джугашвилийы уынгыл, 93 хӕдзары. Чизоны сӕ сыхӕгтӕй исчи хъуыды кӕны, кӕнӕ сӕ исты бӕрӕг зоны – курӕг уӕ дӕн, фехъусын мын кӕнут искуыд. Афтӕ ма курӕг дӕн Сырх Дзуары комитетӕй, цӕмӕй мын баххуыс кӕной мӕ сывӕллоны ссарынӕн", - хаты нӕлгоймаг.

Игоры ма ныфс уыд социалон хызӕгтӕй ӕмӕ стӕй та уырдӕм радта йӕ тыхтӕ.

 "Социалон хызӕгты дӕр йӕ агуырдтон. Йӕ мады фӕндыд, цӕмӕй йыл ном Гия сӕвӕра.  Стӕй йын йӕ мады мыггаг Деметы радтой, ӕви йӕ нанайы мыггаг Гиунашвили, уый фидарӕй нӕ зыдтон. Алыхуызӕттӕ йӕ агуырдтон, агуырдтон… ӕмӕ йӕ ссардтон. Фыст уыд Деметы Гия. Мæ хъæбулимæ бастдзинæдтæ скæныны, йе ууӕнчы бацӕуыны нысанæн ӕвзонг чызджы номыл профильтæ бакодтон", - мысы Игорь.

Сын Игоря Плиева
© Photo : Из личного архива Игоря Плиева
Игоры лӕппу Алан (рахизӕрдыгӕй)

Рӕстӕгӕй-рӕстӕгмӕ иу фыды бацыд ныфс, йӕ лӕппуимӕ йын кӕй бантыстдзӕн зӕрдӕйӕ зӕрдӕмӕ аныхас кӕнын, фӕлӕ-иу ӕй лӕппуйы мад куы фӕхатыд, чи у, уӕд-иу йӕ фырты ахафта хызӕгӕй.

Игорь хъавгæйæ архайы йæ лæппуйы нывтимæ. 20 азы размæйы хуызджын къамты ис æвзонг бинонтæ, уæд нырма амондджын хуызы - Деметы Гия (Плиты Алан) æнахъом сабийæ, æртæ æмæ цыппар аздзыдæй. Лæгмæ ма кӕуылдӕрты бахаудта йæ фырты ныв, куы байрæзт, афтæмæй дӕр, цы ран уый йæ фыды цæрмыстъыгъд бакодта. Ацы къамтæ æмæ йæ æнæивгæ фæнд - йæ фыртимæ фембæлын – уыдон сты, цардмӕбӕллынад ын цы ӕвзӕрын кӕны, уыдон.

Сын Игоря Плиева
© Sputnik / Natalia Airiyan
Игоры фырт стырдӕрӕй

Плиты Игоры æнæдызæрдыгæй уырны, сывӕллонӕн йæ фыды тыххæй хорзæй кӕй ницы радзырдтаиккой. Уымæ гæсгæ йæ ныфс нæй, лӕппу йӕ йæхæдæг дӕр кæй ӕрцагурдзæн.

"Фæстаг хатт ма йæ уынджы федтон 2002 азы тæрхондоны куы уыд нæ хъуыддаг, уæд,  фæлæ йæ йӕ нана мӕ къухтӕй атъæпп кодта. Сывæллон мæ хъуыды дæр нæ кæндзæн. Ахæм бон нæ вæййы мæ йыл ма хъуыды кæнон. Афтæ йӕ зонын, ӕмӕ кæй цымыдис кæны музыкӕмæ, фæсарæйнаг æвзæгтæм, баскетболмæ. Ныридæгæн мæ бæллиц у, цæмæй мӕ хъӕбулы фенон ӕмӕ иумæ аныхас кæнæм", - бафтыдта уый.

Фæстаг ӕнӕбӕлвырд бæрæггæнæнтæм гæсгæ, лӕппу ныридæгæн ис Турчы, науæд та Тбилисы.

  • Плиты Игоры фырт
    Плиты Игоры фырт
    © Photo : Из личного архива Игоря Плиева
  • Плиты Игоры фырт
    Плиты Игоры фырт
    © Photo : Из личного архива Игоря Плиева
  • Плиты Игоры фырт
    Плиты Игоры фырт
    © Photo : Из личного архива Игоря Плиева
  • Плиты Игоры фырт
    Плиты Игоры фырт
    © Photo : Из личного архива Игоря Плиева
1 / 4
© Photo : Из личного архива Игоря Плиева
Плиты Игоры фырт
989
Джиоты Ирбег

Зӕронд мигӕнӕнтӕн ног цард: куыд ӕххӕст кӕнынц Джиоты Роланд æмæ Ирбег цæрджыты домӕнтӕ

77
(ранӕуӕггонд 10:32 08.04.2021)
Дыууæ æрвады - Роланд æмæ Ирбег цæстуарзонæй сæ лæггады хай кæнынц, æххуысы охыл сæм чи баулæфы, уыцы адæймæгтæн

ЦХИНВАЛ, 11 апр – Sputnik, Дриаты Лейла. Хæдзарон ифтонггæрзтæ ӕмӕ мигӕнӕнтӕ дæр хæлын зонынц æмæ дзуапп нал фæдæттынц сæ хицауы домæнтæн. Ахæм рæстæджы адæймагæн йе скаст вæййы, чи сæ фæцалцæг кæны, уымæ. Мæнæ бахауд фæлтæрд къухты хицаумæ, бавнæлдта йæ аразынмæ æмæ йæ арæхстдзинады фæрцы уымæн бантыст хӕлд мигӕнӕн куыстæввонг скæнын.

Уымæй æхсызгондæр ма цы хъуамæ уа йæ хицауæн, ныр та йын раздæрау кæндзæн йæ лæггады хай æмæ йын, арфæтæ ракæныны фæстæ, хъæлдзæг зæрдæйы равгимæ рацæуы.

Æмæ цал вæййынц æрвылбон дæр, Цхинвалы Цардуагон лæггæдты хæдзарæй райгондæй æмæ бузныджы ныхæстимæ чи раздæхы, уыдон. Арфæйы ныхæстæ кæй номыл арвитынц, уыдон нымæцмæ хауынц ацы куыстуаты кусджытæ Джиоты Роланд æмæ Ирбег дæр.

"Мах архайæм æмæ цалцæг кæнæм, газы фæрцы хъарм чи кæны, ахæм цалдæр хуызы агрегатты", - зæгъынц кусджытæ.

Цæмæй уыдон æнæкъуылымпыйæ кусой, цалцæгкæнинаг та йæ раздæры гаччы æрбада, фæлхасгæнджытæн сæ домæнтæ æххæст кæной, уый тыххæй Джиоты Ирбег рацыд ахуыртӕ ӕмӕ йæ райгуырæн къуыммæ æрыздæхт цæттæ дæсны кусæгæй. Уый фæстиуæгæн дыууæ æрвады - Роланд æмæ Ирбег цæстуарзонæй сæ лæггады хай кæнынц, æххуысы охыл сæм чи баулæфы, уыцы адæймæгтæн.

"Зæгъын хъæуы уый, æмæ ахæм хъармгæнæн ифтонггæрзтæй пайда кæнынц канд нæ горæты цæрджытæ нæ, фæлæ ма республикæйы хъæууон æмбæстæгтæ дæр. Уыдонæй иуты æмбæлон уагмæ æркæнæм нæ кусæнуаты, æндæртæн та сæ уавæртæ бахынцæм, ацæуæм сæм бынатмæ", -  радзырдта Джиоты Ирбег.

Хъуамæ алчидæр тырна уымæ, цæмæй йын адæмы ‘хсæн уа кад, аргъ ын кæной, йæ алыварс чи ис, уыдон. Ном лӕгӕн йӕ кад у, йӕ царды сӕр.

77
Убоженкоты бинонтӕ

Убоженкоты династи Хуссар Ирыстоны

149
(ранӕуӕггонд 10:47 08.04.2021)
Хуссар Ирыстоны къам исыны истори комкоммæдæр баст у Убоженкойы бинонтимæ. Суанг районты æмæ дæрддзæф хъæуты цæрджытæ дæр къам исынмæ цыдысты ардæм

ЦХИНВАЛ, 10 апр – Sputnik, Дриаты Лейла. Хуссар Ирыстоны ахӕм адӕймаг стӕм разындзӕн, Убоженкоты бинонты чи нӕ зоны. Ахӕм бинонтӕ стӕмтӕ сты, кӕцыты альбомты нӕй ацы къамисджыты ист нывтӕ. Убоженкоты фотостуди ныр дæр, 50 азы размæ куыд уыд, афтæ ис Цхинвалы 8-æм июны уынгыл. Фæлæ-иу æрдæг æнусы размæ кæд студийы раз радтæ уыд, уæд ма ныр сæ къæсæрæй боны мидæг бахизы 5-10 адæймаджы.

Хуссар Ирыстоны къам исыны истори комкоммæдæр баст у Убоженкойы бинонтимæ. Суанг районты æмæ дæрддзæф хъæуты цæрджытæ дæр къам исынмæ цыдысты ардæм. Владимир Убоженко бинонты хистæр арæх цыд хъæутæм, цæмæй алкæмæн дæр уа уавæр йæ къам кæимæ йæ фæнды, уыимæ сисынæн. Æмæ-иу æм куыд æнхъæлмæ кастысты йе ‘рбацыдмæ... Хистæр кары адæмæй искæйы куы афæрсай, уæд уайтагъд æрхъуыды кæнынц Владимир Убоженкойы, сæ зæрдыл дарынц йæ æртæкъахон къамисæнимæ-иу куыд зылд Ирыстоны къуымты. Уый фотоаппараты объективы бахаудысты мингай адæймæгты хуызтæ, бæстыхæйттæ, административон уагдæттæ ӕмӕ æрдзы нывтæ. Цыфæнды хъуыддагон гæххæттытæн дæр къам исынмæ сæрмагондæй Владимир Убоженкойы агуырдтой.

Убоженкотæ Ирыстонмæ куыд æмæ цы гъдауæй æрхаудысты, уый тыххæй нын сæ чындзытæй иу Людмила афтæ радзырдта:

"Ивгъуыд æнусы 30-æм азты мæ бинонтæ цардысты Уæрæсейы. Советон хицауад куы æрфидар, уæд бинонты банымадтой кулактыл æмæ сын сæ мулк байстой. Уæд уыдон сæхи æфхæрдыл банымадтой æмæ рафтыдысты Кавказмæ. Сæ зæрдæмæ цæрынæн фæцыд Хуссар Ирыстон æмæ дзы æрбынат кодтой. 1938 азы Владимир Убоженко кусын райдыдта Цхинвалы горæты къамисæгæй", - банысан кодта Людмила.

Фæстæдæр фыды дæсныйадыл ныххæцыд йæ фырт Николай дæр, фæлæ уæдмæ райдыдта Стыр Фыдыбæстæйон хæст æмæ Убоженкоты къмисыны хъуыддаг дæр рæстæгмæ фæкъухцы. Владимирæн йæ сывæллæттæ Лидия æмæ Николай ацыдысты хæстмæ. Хъыгагæн, чызг хæсты быдырæй нал æрыздæхт, æбæрæгæй фесæфт. Николай æрыздæхт фронтæй æмæ та фыдимæ адарддæр кодтой сæ архайд. Бантыст сын Цхинвалы фыццаг фотостуди бакæнын. Студийы уыд иунæг хъæдын бандон, къулыл - фонæн урс хъуымац, кæсæны раз хъуынтæ алæгъз кæнынæн сæрвасæн. Николай ма уæд куыста ирон газеты фотоуацхæссæгæй дæр.

Ныр дæр уыцы фотостудтийы кусынц Убоженкоты фæлтæр - Людмила æмæ Татьяна Убоженко.

"Раздæрау арæх нал цæуынц адæм къамтæ исынмæ. Ныр фæзынд смартфонтæ æмæ сæ къамтæ дæр уымæй сисынц. Раздæр-иу студийы къæсæрыл æгас бинонтæ æрбалæууыдысты. Фæлæ нæм ныр фылдæр цæуынц паспорт æмæ æндæр документтæн къамтæ куы бахъæуы, уый тыххæй", - зæгъы Людмила.

Ацы дæсныйадыл хæст у Владимиры иннæ фырт Василий дæр. Къамисæджы дæсныйадмæ цымыдис кæнынц ацы бинонты кæстæр фæлтæр дæр. Ныр студи рæстæджы цыдимæ цадæггай йæ хуыз ивын райдыдта. Сабитæн дзы ис аргъæутты персонажтæ, мотороллертæ. Раздæрау къаммæ æнхъæлмæ кæсын нал хъæуы дыууæ æртæ бон. Сахат кæнæ æрдæг сахатмæ дæ къам цæттæ.

Ныртæккæ студийы кусынц Владимир Убоженкойы цоты цыппæрæм фæлтæр, кæрæдзийы ивынц дыууæ æфсымæры зæнæг. Къамисджытæй сæ иу Елена Убоженко зæгъы, зæгъгæ, раздæрау кæд бирæ адæм нал цæуы Убоженкоты студимæ, уæддæр куыстæй райгонд у.

"Архайæм гъæдджын æрмæг æлхæныныл, цæмæй къам бирæ фæлæууа. Ныртæккæ бирæ æрмæг уæййаг ис, фæлæ уыдонæй къамæн цалдæр азы фæстæ йæ хуыз фесæфы. Мах æлхæнæм япойнаг æрмæг, мæ бон у фидарæй зæгъын ахæм къам 50 азы дæр кæй фæлæудзæнис. Сæйраг хорз уавæртæ не сты, махмæ ис ахæм лæггæдтæ, кæцытæ Цæгат Иры дæр зынтæй сардзысты. Махмæ реставраци цæуынц зæронд къамтæ, нæ бон у хицæн къамтæй бинонтæн иумæйаг къам саразын. Рауагъдонтæн аразæм гъæдджын альбомтæ", - зæгъы Вова Убоженко.

Нӕлгоймаг ныфс ӕвӕры, персоналон студи саразыныл та кӕй бакусдзӕн бинонты иннæ фæлтæр.

149
Цхуырбаты Алан

Цхуырбаты Алан: рæстæгимæ иумæ ивы радиойы куыст дæр

0
(ранӕуӕггонд 15:41 19.04.2021)
Хуссар Ирыстоны паддзахадон радиостанц "Ир-ФМ"-ы сæргълæууæг Цхуырбаты Алан радио Sputnik радзырдта йæ куысты тыххæй
Цхуырбаты Алан: рæстæгимæ иумæ ивы радиойы куыст дæр

Ацы аз 11 апрелы паддзахадон радиостанц "Ир-ФМ"-ыл сæххæст 89 аз. Йæ сæргълæууæг Цхуырбаты Аланы ныхæстæм гæсгæ, рæстæгимæ иумæ ивы радиойы куыст дæр.

"Ныртæккæ афтæ бирæ ис информаци, æмæ йыл адæймаг не 'ххæссы, уый бандæвта радиойы куыстыл дæр, фæивта йæ формæ дæр æмæ йæ алæвæрдтæ дæр", - загъта Алан.

Радиостанцы сæргълæууæг куыд банысан кодта, уымæ гæсгæ кæд раздæр ног хабæрттæ эфиры цыдысты 10-15 минуты, уæд ныр та ахæм хабæрттæм ничиуал хъусдзæн.

"Не 'мзæххонтæй республикæйы æдде чи цæры, уыдон мын арæх фæдзурынц, зæгъгæ, радио "Ир-ФМ" цæмæннæ ис интернеты. Махмæ гæсгæ уымæн нæй стыр нысаниуæг, уымæн æмæ уыцы адæмæн цымыдисон нæ уыдзысты бынæттон хабæрттæ", - бафиппайдта Цхуырбаты Алан.

Йæ хъуыдымæ гæсгæ, ныртæккæ бирæ актуалондæр у социалон хызæгты парахат кæнын радиойы сæрмагонд алæвæрдтæ.

0
Темӕтӕ:
Радио иронау