Джиоты Екатерина

Мадӕлон ӕвзагӕн нывонд цард: куыд бабын кодтой Джиоты Катяйы советон репресситӕ

95
(ранӕуӕггонд 12:53 22.04.2021)
Мадæлон æвзагыл дзурыны барыл фæсивæды тох æнæхъуаджы нæ фæцис, фæстæдæр Ирыстоны хуссарæн раздæхтой ирон æвзаг. Уымæн нывод æрхастой дæсгай адæймæгтæ сæ цард, ныссастой сæ хъысмæт, фæтары сты царды историйæ. Ацы къорды уæнгты æфхæрдæй фæхайджын ис Джиоты Екатерина дæр

ЦХИНВАЛ, 22 апр - Sputnik, Плиты Фатимӕ. Хуссар Ирыстоны Знауыры районы Терегуаны астӕуккаг скъолайы кӕрты 2000 ӕзтӕй фӕстӕмӕ лӕууы сылгоймаджы цырт. Бынӕттон цӕрджытӕ хорз зонынц, Джиоты Катя цы лӕггад бакодта Ирыстонӕн, фӕлӕ ӕгас республикӕйы ӕдзард чызджы хъысмӕт у сусæггаг.

Джиоты чызг йе 'мзонд æмбæлттимæ æрдæг æнусӕй фылдæры размæ стох кодтой æгъатыр системӕимæ, кæцы 1938 азы Хуссар Ирыстоны автономон областы ныббиноныг кодта гуырдзиаг æвзаг. Æрыгон фæсивæд сæ хæсыл банымадтой сæ мадæлон æвзаджы сæрыл стох кæнын. Уый тыххæй фæсивæд бахаудысты Сталины лагерьтæм.

Учителя терегванской средней школы
© Sputnik / Natalia Airiyan
Терегуаны скъолайы ахуыргӕнджытӕ

Цыбыртӕй Джиоты Катяйы цард банысан кӕнӕн ис цалдӕр дзырдӕй - мадӕлон ӕвзагыл тох, ахӕстон, рӕуджыты уӕззау низ ӕмӕ мӕлӕт. Джиоты чызджы царды тыххæй скъуыддзæгтæй бакæсæн ис Уанеты Владимиры автобиографион роман "Белые облака на чёрном небосклоне"-йы. Йæ аннæ чиныг "Люди, помните о нас"-ы, цы ран фыссæг æрӕмбырд кодта репрессигонд адæмы чысыл биографитæ, иу сыф рахицæн кодта Джиоты Катяйæн дæр. Официалон бæрæггæнæнтæм гæсгæ, уый фæцард æрмæст 40 азы. Чиныджы сыфтæй та кæсы ацæргæ сылгоймаджы сурӕт.

"Уыд студентон змæлды активисткæ, уыд Гуырдзыйы официалон разамынады политикæйы ныхмæ активон тохгæнæг. Институты парторгы комкоммæ нымыгъдæй йæ æрцахста Гуырдзыстоны æдасдзинады министрад. Стæрхон ын кодтой 10 азы фæбадын. Ахæстоны фæрынчын ис рæуджыты низæй æмæ тагъд амард", - фыст ис чиныджы.

Сылгоймаг йӕ цардӕй ахицӕн ис 1958 азы. Йӕ цардвӕндаджы тыххӕй Терегуаны скъолайы коллектив зонынц ӕрмӕстдӕр йе 'фсымӕр Джиоты Ипполиты (Полите) мысинӕгтӕй. Уый фӕкуыста ацы скъолайы 60 азы бӕрц. Ныридӕгӕн уый дӕр сӕрӕгас нал у, йӕ зӕнӕг та ацыдысты цӕрынмӕ Уӕрӕсемӕ.

"Чызджы ӕрцахстой зындгонд къорд "Рӕстдзинады" уӕнгтимӕ иу рӕстӕджы. Сӕ мысинӕгты уыдон дзырдтой, кӕй сӕ дарддой хицӕн камерӕты. Бауагътой-иу сӕм стыр мыстытæ, дарддой сӕ ӕххормагӕй. Сӕ бон нӕ уыд фынӕй кӕнын, уымӕн ӕмӕ сӕ мыстытæ хордтой. Уыцы фыдӕбӕттӕ чызджы ӕнӕниздзинад фӕцудын кодтой", - радзырдта скъолайы директор Тадтаты Рита.

Йæ ныхæстæм гæсгæ, чызгӕн стӕрхон кодтой 10 азы ахӕстоны фӕбадын, уым райста уæззау низ.

"Фидарӕй йӕ нӕ зонын. Дыууӕ ӕви дзы ӕртӕ азы фӕбадт. Рацыд рынчынӕй. Йе 'фсымӕр-иу дзырдта, йӕ сӕрӕн кӕй нал уыд, архайын йӕ бон ницыуал уыд, фылдӕр кодта хуысгӕ", - бафтыдта уый.

Рынчынӕй ма ӕвзаджы сӕрыл тохгӕнӕг рацард цалдӕр азы. Фӕлӕ низӕфхӕрдӕй дӕр йӕ фидар удыхъӕдӕй дисы ӕфтыдта адӕмы.

"Йӕ мад-иу ын уайдзӕфтӕ кодта, зӕгъгӕ, чызг дӕ ӕмӕ дæ цы тохы ӕфсӕрм уыд. Фӕлӕ йӕхӕдӕг нӕ саст. Уый бӕрц фыдӕбӕтты фӕстӕ дӕр дзырдта, ногӕй дӕр та уыцы фӕндаг кӕй равзарид",- радзырдта скъолайы директоры хæдивæг Ӕлборты Эвелина.

Ахуыргӕнджыты мысинӕгтӕм гӕсгӕ, сылгоймаг йӕ царды фыдӕбӕттӕн  нымадта цины хатдзӕг - ирон ӕвзаг кӕй цӕры.

"Уый дам-иу арӕх дзырдта, зӕгъгӕ дам уӕд куынӕ сдзырдтаиккам не 'взаджы сӕрыл, уӕд абон фесӕфтаид", - бафтыдта ахуыргæнæг.

Джиоты Катяйæн цырт сæвæрдтой 2000 азы. Хъуыддагыл бирæ архайдта Знауыры районы Гъаристауы хъӕуы цӕрӕг Сиукъаты Шалва. Официалон баконд ын ацыд æппæтреспубликон æмвæзадыл. Кæрдгæныв сцæттæ кодта адæмон нывгæнæг Цхуырбаты Тамерлан.

Село Терегуан
© Sputnik / Natalia Airiyan
Джиоты Екатеринайы цырт

"Ацы диссаджы сылгоймаджы цырт саразыны фæндимæ мæм æрбацыд Сиукъаты Шалва. Иу æвзæргъæд къаммæ гæсгæ куыстон. Джиоты Катя стыр лæггад бакодта мадæлон æвзагæн. Уæд гуырдзиаг дамгъуат кæй бакодтой, уый Ирыстонӕн стыр фыдбылыз уыд, мæнæн мæхи мад дæр 8-æм къласы уыд уӕд. Адæм уыдысты тынг ныхмæ, фæлæ рæстдзинадыл сдзурынæн алчи нæ уыд. Чызджы цырт ныр бахъыгдард ис æмæ йæ майы мæйы хъуамæ мæхæдæг сцалцæг кæнон", - загъта автор.

Мысинӕгтӕй ма бӕрӕг у "Рстдзинад"-ы къорд кӕй архайдтой чызджы ссӕрибар кӕнынмӕ.

"Цырты баконды рӕстӕджы къорды уӕнг Габуты Хазби дзырдта, кӕй хатыдысты, цӕмӕй сылгоймаг уӕвгӕйӕ Катяйы ма бафхӕрой, фӕлӕ сӕм хъусӕг нӕ уыд. Советон системӕ рассыдта Катяйы цард", - загъта Терегуаны скъолайы директор.

Уанеты Владимир, Габуты Хазби, Гасситы Лев, Джиоты Зауыр æмæ Бекъойты Георгий 1949 азы сарæзтой сусæг организаци "Рæстдзинад", кæцы тох кодта ирон адæмæн сæ мадæлон æвзагыл дзурыны бартыл. Сæ тох æнæхъуаджы нæ фæцис, фæстæдæр Ирыстоны хуссарæн раздæхтой мадæлон æвзаг. Фæлæ уымæн дæсгай адæймæгтæ ныводӕн æрхастой сæ цард, ныссастой сæ хъысмæт, фæтары сты царды историйæ. Ацы къорды уæнгты æфхæрдæй фæхайджын ис Джиоты Екатерина дæр.

95
Басмач

Скад ын кодта знаг дӕр: Джиоты Владикы (Басмач) цыбыр фӕлӕ ирд цард ӕмгӕртты мысинӕгты

63
(ранӕуӕггонд 13:15 18.05.2021)
Терегуайнаг ӕвзонг лӕппу Джиоты Владислав Афганистанæй æрыздæхт Басмачæй, бӕрзонд хорзæхтимæ, æгæрон хæстон фæлтæрддзинад æмæ контузиимæ. Цыбыр æмгъуыдмæ уый ссис хæстфæллад Ирæн йæ ныфс. Хъаруджын хæстон иунæгæй иста блиндажтæ, æрнывыл-иу кодта æгас хъæуты цард

ЦХИНВАЛ, 17 май — Sputnik, Плиты Фатимæ. Хуссар Ирыстоны хъайтар Джиоты Владислав (Басмач) рацыд дыууæ хæсты, ссис йæ хъæубæстæ æмæ Ирыстоны ныфс, йӕ ном айхъуыст дӕрддыл. Фӕлӕ 1992 азы йæ мæлæт ссардта знаджы ныхмæ тохы. Номдзыд хæстоны кадӕн знаг дæр æрурæдта йæ рбабырстытæ, цалынмæ Ирыстоны хъайтары йе ʻнусон бынатмæ афæндараст кодтой, уæдмæ.

Ӕппӕтнацион хъынцым

Иууæндæсæм июны 1992 азы фæстаг балцы æрвыстой Знауыры районы Терегуаны хъӕуккаг ӕвзонг лӕппу Джиоты Владиславы - Басмачы. Терегуаны хъæу уый бæрц адæм никуыма æрфысым кодта, цыма æгас Ирыстон ӕрцыд Басмачӕн хæрзбон дзурынмæ, уыйбӕрц адӕм уыд хъайтары зианы. Колхоз рахицæн кодта дыууæ галы зианæн. Ирыстоны хъахъхъæнджытæ уыцы бон ныууагътой сæ постытæ дæр, стæй уæлмæрдæй лыгъдысты республикæйы арæнтæм.

Терегуаны хъӕуы сӕрмӕ хӕрд кӕны фӕндаг, хӕдзӕрттӕ кӕм фӕвӕййынц, уым хъӕдгӕрон быдыры хызӕг ӕмбондӕй ӕхгӕд ис чысыл уӕлмӕрд. Дидинтӕ ӕмӕ бӕлӕсты хсӕн ӕвзонг ӕмӕ ацӕргӕ сурӕттӕ, фылдӕр бӕрцӕй ам ныгӕд сты Джиоты мыггаджы минӕвӕрттӕ.

Дардӕй цӕсты хауы ингӕны бӕрзонд дур. Йӕ дыууӕ фарсыл дӕр ис нӕлгоймаджы сурӕт. Йӕ бынмӕ уӕлфыст хъусын кӕны, Джиоты Владислав (Басмач) кӕй рацард ӕрмӕст 32 азы, къамӕй нӕлгоймаг кӕсы тызмӕгӕй, зыны йӕ карӕй хистӕр.

Ацы хъӕуы райгуырд ӕмӕ йӕ сабибонтӕ арвыста Басмач. Уый фӕстӕ йӕм ӕнхъӕлмӕ каст цыбыр, фӕлӕ ӕнахуыр ирд цард - ӕцӕгӕлон бӕсты тох интернационалон хӕсы бӕрны ӕмӕ Ирыстоны сӕрибардзинады сӕрвӕлтау хӕст.

Арӕзтадон фӕзуӕттӕй - окопмӕ

Джиоты Владислав уыд арӕхстджын аразӕг, фӕлтӕрд ӕмӕ хъӕбатыр хӕстон. Йe ‘мтохгӕнджыты мысинӕгтӕм гӕсгӕ, ивгъуыд ӕнусы 90-ӕм ӕзты хӕсты эпизодтӕй уымӕн скодтой, тас чи нӕ зыдта, ахӕм хъӕбатыр ном. Йӕ фӕрцы ивтой хӕстон операциты хатдзӕгтӕ, ӕгас хъӕутӕ ӕрулӕфыдысты гуырдзиӕгты ӕрбабырстытӕй, йӕ ном айхъуыст знагмӕ дӕр ӕмӕ сӕрмагондӕй зылдысты йӕ фӕдыл.

Влад Джиоев (Басмач)
© Sputnik / Natalia Airiyan
Джиоты Владиславы ингæн

Басмач райгуырд 1960 азы 20 марты. Терегуаны астӕуккаг скъола  каст куы фӕцис, уый фӕстӕ Цӕгат Ирыстоны адарддӕр кодта йӕ ахуыр аразӕджы дӕсныйадыл.

Терегуаны астӕуккаг скъола абон хӕссы Джиоты Владикы ном. Уый 92 азы зæххæнкъуысты ныппырх ис.

"Скъола пырхӕй куы федта, уӕд нын дзырд радта йӕ хъӕуӕн ног скъола саразынӕй, фӕлӕ йын нал бантыст. Тынг бӕрнджын уыд, уарзтой йӕ йӕ хӕлӕрттӕ. Афганистанӕй та ӕрыздӕхт зондджын ӕмӕ куырыхон нӕлгоймагӕй", - радзырдта Терегуаны скъолайы директор Тадтаты Рита.

1980 азы Владик ацыд ӕфсадмӕ, уырдыгӕй та бахауд Афганистаны хӕсты цӕхӕры.

"Уым райста цӕфтӕ, бахъыгдард йӕ хъус. Узбекистаны рынчындонмӕ дӕр бахауд. Уый фӕстӕ ӕрыздӕхт Ирыстонмӕ ӕмӕ куыста Къуайсайы бирӕуӕладзыгон хӕдзӕртты арӕзтады прорабӕй", - мысы йӕ номдзыд хӕстӕджы йӕ ӕфсымӕр Виталикы фырт Дзамболат.

Уый фӕстӕ Джиоты лӕппу архайдта Гафезы уынгыл хӕдзӕртты арӕзтады. Уыдон ныр дӕр ӕрдӕгкалдӕй фӕлгӕсынц. Арӕзтад ӕмӕ ӕппӕт Хуссар Ирыстоны хъысмӕт фӕивта Гуырдзыстоны ӕрбабырсты фӕстӕ.

90-ӕм ӕзты Гуырдзыстоны агрессивон политикӕ тынгæй тынгдæр куы кодта, уӕд сӕхи паддзахтыл банымадтой Хуссар Ирыстоны гуырдзиаг хъӕуты цӕрджытӕ. Уӕлдай тынг ацы хъуыддаг тыхсын кодта сыхаг ирон хъӕуты. Нул ӕмӕ Аунеуы цӕрджытӕ ӕхсӕвыгон цыдысты сыхаг ирон хъӕутӕм, истой сын сӕ мулк, фос, нӕмынӕй нӕ аууӕрстой сылгоймӕгтыл дӕр.

"Хынджылӕг кодтой гуырдзиӕгтӕ Арчънет ӕмӕ Чъимасы цӕрджыты. Уый тынг ӕгад ӕркаст Владикмӕ ӕмӕ лӕппутимӕ сӕ разы бабадтысты, хорз сӕ фӕнадтой, сӕ хӕцӕнгарз æмæ сын сӕ "Вилис" байстой. Уый фӕстӕ гуырдзы сӕ къах дӕр нал бавӕрдтой уырдӕм", - бафтыдта скъолайы директор.

Учителя терегванской средней школы
© Sputnik / Natalia Airiyan
Терегуаны скъолайы ахуыргæнджытæ

Терегуаны скъолайы ахуыргӕнӕг Козаты Индирайы ныхӕстӕм гӕсгӕ, Владикы йӕ адӕмӕн бирӕ фӕндыд саразын, фӕлӕ йын цӕрын нӕ бантыст.

"Мах хӕстӕджытӕ стӕм. Ныр дӕр мӕ цӕстытыл уайы йӕ фӕлгонц. Дардта сӕрак курткӕ, Тъезиты Олегы лӕвар ын уыд. Афтӕ бӕрзонд уыд ӕмӕ-иу машинӕйы рӕстмӕ дӕр нӕ цыд. Автобусы дӕр-иу гуыбырӕй лӕууыд. Уарзта рӕстдзинад, йӕхи та йын иууылдӕр уарзтой, стырӕй - гыццылӕй. Уый ма нын йеныр дæр куы цӕрит", - дзуры скъолайы ахуыргæнæг Козаты Индира.

Басмач йе 'мгæртты  мысинæгты

Хуссар Ирыстоны хӕстон архайдтытӕ куыддӕр райдыдтой, афтӕ Джиоты Владислав уайтагъд февзӕрд йӕ хъахъхъӕнджыты нымӕцы.

"Фӕлтӕрддзинад ӕм уыд Афганистанӕй ӕмӕ бахызт хӕсты. Уыд Коцты Грийы къорды, уыдон уыдысты иууыл рӕвдздӕр къорд", - дзуры йе 'фсымӕры лӕппу Джиоты Дзамболат.

Уӕды  рӕстӕджы хӕцӕнгарз дӕр уыд стӕм. Владикмӕ уыд ӕрмӕст дыууӕӕхстон хӕцӕнгарз.

"Уӕд нӕм хӕцӕнгарз дӕр кӕм уыд. Басмач та хӕстон хъуыддагмӕ уыд ӕнахуыр ӕвзыгъд. Уӕд уый гуырдзиаг хъӕуы хиды бын йӕ хӕлар Уалыты Виталийимæ цалдӕр сахаты хиды бын хуыссыдысты ӕнӕзмӕлгӕйӕ, бахъахъхъӕдтой хотыхджын гуырдзиӕгты ӕмӕ сын байстой сӕ автоматтӕ, сӕхимӕ бынтондӕр ницы хӕцӕнгарз уыд, афтӕмӕй", - радзырдта йӕ хӕстон ӕмгар Бестауты Бала.

"Уыд ныфсхаст, фӕстӕ нӕ лӕууыд. Ӕмгӕртты тыххӕй йӕ уд дӕр радтаид. Иу хӕлар ын уыд, йӕ ном мӕ айрох ис, асӕй уыд къаннӕг. Тынг æй хъахъхъӕдта, фӕлӕ йын ӕй Ачабетмӕ хӕстӕг тӕрхъусты фермӕйы цур амардтой гуырдзиӕгтӕ. Тынг фӕрыст уæд Басмач, тынг фӕхъынцъым кодта йӕ хӕларыл. Стӕй мидӕггагон змӕстытӕ куы райдыдтой нӕ республикӕйы, ууыл дӕр тынг катай кодта", - мысы йе ʻмтохгæнæг Козаты Ушанг.

"Иу къорды уыдыстæм. Тынг хæстхъом уыд. Дыууæ метры бæрзæндæн, æнахуыр тыхджын. Тæрсгæ дæр ницæмæй кодта. Уыд ахæм цау æмæ ныхъуызыд иунæгæй Никозы блиндажмæ æмæ сæ ныддæрæн кодта, стӕй фæстæмæ раздæхт. Ахæм хъайтарддзинӕдтæ йын уыдысты æнæкæрон. Уый фæстæ ма Знауыры гуырдзиаг верттæхæг дæр æрæппæрстой", - ӕрымысыд Тедеты Тузар.

"Зыдтон æй 1982 азæй фӕстӕмӕ - иумæ куыстам арæзтады фадыджы. Уыд диссаджы специалист æмæ цæсгомджын адæймаг, хорз хæлар æмæ патриот. Уый фыццаг бонтæй бацыд Ирыстоны хъахъхъæнджыты рæнхъытæм. Уый размæ Басмач Афганистаны канд бæрзонд паддзахадон хорзæхтæ нæ райста, фæлæ ма фæлтæрддзинад дæр. Коцты Грийы къорды разамынад дæтта взводæн. Владислав æмæ ахæм фæсивæды фæрцы Хуссар Ирыстон бахъахъхъæдта йæ хæдбардзинад. Ацы лæппутæн абон аккаг кад нал ис. Уыдон 90-æм æзты сæ удæй балхæдтой Ирыстоны хæдбардзинад", - банысан кодта йе ʻмгар Гуыззыттаты Эдуард.

Присы тох

1992 азы сӕрд Ирыстоны хуссарӕн рацыд тугамӕхст. Присы къуылдыммӕ тырныдта хотыхджын знаг, ӕхста горӕт. Хихъахъхъӕнынады къордтӕ лӕууыдысты горӕты ныгуылӕн фарс.

"Дыууӕ къордӕй ацыдыстӕм. Басмачы къорд бахауд ӕрхъулайы, лӕппутӕ ныппырх сты. Уымӕн уӕззау цӕф фӕцис йӕ астӕу, уый фӕстӕ нӕм ӕрыхъуыст, зӕгъгӕ, ӕнӕхъӕн ӕхсӕв йӕ хъӕр цыд, сидт кӕмӕдӕр. Фӕлӕ уый хъӕды бахызт, лӕппутӕ та йӕ ӕндӕр бынӕтты агуырдтой. Ӕцӕг хӕстон уыд, йӕ фӕстаг уысм кӕй цӕры, уый дӕр ӕмбӕрста. Йӕ къухы уыд гранатӕ, афтӕмӕй йӕ йӕ сӕры бын бакодта, цӕмӕй йӕм знаг куы бавнала, уӕд уый дӕр фӕхӕсса", - мысы йе 'мтохон Бестауты Бала.

Джиоты Владиславы цы бон фæмард ис тохы, уыцы бон йемæ уыд Гуыззыттаты Эдуард дæр.

"Прис уыд нæ къухы, фæлæ-иу гуырдзы арæх бахъавыдысты бацахсын ацы хъæу. Уæд уыдыстæм фондзæй - Басмач йæхæдæг, æз, Пухаты Валерий, Кокойты Михаил æмæ Къудухты Ибрагим. Присы цæгаттаг фарс 500 метры дарддæр сбæрæг кодтам сусæг гуырдзиаг пост æмæ æмбæхст танктæ. Мах сæ бахъавыдыстæм спырх кæнынмӕ, уыд нæм танкы ныхмæ тохы хæцæнгарз (РПГ). 200 метры дæрддзæф бахаудыстæм æхсты. Басмач фӕцӕф ис. Мах ма йæ хъæды агуырдтам, стæй нæм æххусымæ бацыд æндæр къорд дæр, уыдон дæр æй агуырдтой, фæлæ йӕ не 'ссардтам", - радзырдта Гуыззытаты Эдуард.

Йӕ къорды лӕппутӕй раздӕр ӕй ссардтой гуырдзиӕгтӕ. Фӕлӕ-иу сӕм уый размӕ цы ирон лӕппутӕ бахаудтой, уыдонӕн-иу сӕ мӕрдтӕй дӕр кӕд фӕхынджылӕг кодтой, уӕд Басмачӕн скад кодтой ӕгӕрыстӕмӕй знӕгтӕ дӕр.

Скад ын кодта знаг дӕр

Хицӕн адӕмы мысинӕгтӕм гӕсгӕ, гуырдзиӕгты къорды уыд ахӕм лӕппу, кӕцы Басмачимӕ уыд Афганистаны хӕсты. Уый йæм нæ бауагъта ӕвналын - кæддæр æй Басмач рахаста тохы быдырæй.

"Йӕ къухдарӕн ӕмӕ сахат дӕр уыдысты йӕ уӕлӕ. Уый та уыд ӕнахуыр кад знагӕй. Дзырдтой, зӕгъгӕ йӕ уым базыдта Афганистанӕй йе ʻмтохон ӕмӕ уый фехъусын кодта ирӕттӕн, цӕмӕй сӕ зиан ахӕссой уыцы ӕмӕ уыцы бынатӕй", - дзуры Джиоты Дзамболат.

Бестауты Балайы ныхӕстӕм гӕсгӕ, знаг сын куы фехъусын кодта, зӕгъгӕ, уӕ хъайтары уӕ бон у ахӕссын, уӕд сыл нӕ баууӕндыдысты, фӕлӕ  уӕддӕр ацыдысты амынд бынатмӕ.

"Уый размæ бадзырдты нын ныфыс радтой, кæй йæ рхæсдзысты банысангонд бынатмæ. Махæн нӕ ссæугæ нæ уыд Басмачмæ, куы нæ фæсайдтаиккой, уæддæр. Цы бынатмӕ амыдтой, уырдӕм хӕстон хъайтары не ʻрхастой, ӕвӕццӕгӕн тарстысты сӕхицӕн, фӕлӕ йӕ хъæдрæбын ныууагътой. Йæ кепка, сахат ӕмӕ къухдарӕн дæр уыдысты йемæ. Фæлæ йын йæ гранатомёт нӕ радтой. Гебоимæ (Тедеты Гермаген) йæ æрхастам, стæй нæм фæкастысты Тедеты Тузар æмæ Туаты Гæмæт. Уаргæ та йæ скодта Джорцхен (Зæгъойты Нодар)", - радзырдта Бестауты Бала.

Йæ зианы бон дæр уыд сабыр, фӕлӕ йыл куыддæр сыджыт бакалдтой, афтæ арæнтæй сарæх сты гæрæхтæ, адæм фынгтыл дæр не ʻрбадтысты, лæппутæ лыгъдысты сæ постытæм.

Село Терегуан
© Sputnik / Natalia Airiyan
Джиоты Владиславы номыл скъола

"Басмачӕн йе 'мкъай Жажиты Минӕтимӕ баззад ӕртӕ сывӕллоны. Дыууӕ чызджы - Мальвина, Радмила ӕмӕ фырт Марат. Хорз æмæ сӕрӕн зӕнӕг ын ис. Рацыдысты дохтыр, аразӕг ӕмӕ педагог. Хорз сӕм фӕкаст экс-президент Кокойты Эдуард", - балхынцъ кодта Бестауты Бала.

Джиоты Владикы мæлæты фæстæ йæ райгуырæн хъæуы скъолайæн радтой йæ ном, йæ номыл ма æрвылаз дӕр ацæуынц спортивон турниртæ.

63
Зæххæнкъуыст мын фæивта мæ цард: Дзауы бæллæх Цхуырбаты Ренатайы мысинæгты

Ныр раздæр базонын, зæххæнкъуыст кæй уыдзæн: Цхуырбаты Рената Дзауы бæллæхы тыххæй

49
(ранӕуӕггонд 15:32 29.04.2021)
Уый бæрц æзты фæстæ Ренатайы бон ссис йæ сывæллоны тастæ басæттын, фæлæ йын лифтмæ кæцыфæнды бахызт дæр свæййы егъау стресс. 29 апрелы æрцæугæ бæллæх фæивта чызджы цард - ныр уый цалдæр уысм раздæр банкъары, кæй уыдзæн зæххæнкъуыст

ЦХИНВАЛ, 29 апр - Sputnik, Плиты Фатимӕ. Дзауы районы 30 азы размæ зæххæнкъуыст кардиналонæй фæивта Хслебы цæрæг Цхуырбаты Ренатайы цард. Уæдæй нырмæ чызг тæрсы æхгæд тыгъдадæй, стыр бæстыхæйттæй æмæ развæлгъау базоны æрдзон бæллæхы тагъд æрбацыд.

1991 азы Цхуырбаты Рената ахуыр кодта Дзауы скъола-интернаты æвдæм къласы. Зæххæнкъуысты бон – 29 апрелы адæм ацыдысты митингмæ. Æгас скъолайы ма баззадысты æрмæст дыккæгæм æмæ æртыккæгæм къласы ахуырдзаутæ. Æртыккаг къласы ахуыргæнæг сывæллæтты бафæдзæхста раздзог Цхуырбаты Ренатайæн.

Рената Цховребова
Цхуырбаты Рената

"Мах уыдыстæм, скъолайы ма цы къуым нæ ныккалд, уыцы хайы. Хъазыдыстæм "Поле чудес"-æй. Тынг дымгæ сыстад, уынджы бæрзбæлæсты ниуын æмæ æнахуыр уынæр цыд. Мæхæдæг дæр ницы æмбæрстон, фæлæ сывæллæттæн загътон, уый вертолет кæй у", - мысы чызг.

Ренатайы ныхæстæм гæсгæ, 30 азы фæстæ дæр уый уыцы рæстæг хъуыды кæны куыд знон, афтæ.

"Уæдмæ рыгæй ницыуал зынд. Ме ʻфсымæры рог къурткæйы уыдтæн æмæ сывæллæттæ мæныл ныттыгуыр сты æмæ мын мæ къурткæйыл хæцыдысты. Цæстытæ бакæнæн нал уыд рыгæй, фæлæ дуары рдæм архайдтам ахизын. Нæ амондæн, кълас уыд тæккæ асины цур", - загъта Цхуырбаты Рената.

Зæххæнкъуысты кæлæнтæ сæхгæдтой ахуыргæнæн уагдоны рахизæн, скъоладзауты бахъуыд асины цур рудзынгæй гæпп кæнын.

"Фыццаг уæладзыджы дуарæй ахизæн нал уыд, уымæ гæсгæ бацыдыстæм куыддæрты асины цур рудзынгмæ. Йæ авг æмæ æфсæн хызæг уыдысты нырма йæ уæлæ, фæлæ бæстыхай уыд лæмæгъ æмæ æнцонæй ахаудтой. Уæдмæ рудзынджы цур февзæрдысты мæ фыд Шота æмæ сыхаг лæг Руслан, уыдон нын æххуыс кодтой бæстыхайæ рахизынæн", - бафтыдта уый.

Рената ныр дæр, кæд 30 азы рацыд, уæддæр ацы бонтæ æнæ цæссыгæй нæ мысы. Уыцы рæстæджы йæм афтæ каст, бынтон æнцонæй кæй аирвæзт, фæлæ цы фыдбылыз бавзæрста, уый фæстиуджытæ йыл фæстæдæр æртæфстысты.

Сывæллæтты бæстыхайæ куы райстой, уымæй 20 минуты фæстæ ног æнкъуыст бæстыхай бынтондæр сраст кодта зæххимæ. Йæ мидæг баззадысты дыккæгæм къласы цыппар ахуырдзауы. Уыдон фæстæдæр дурты бынæй систой, æрмæст ма сæ иу аирвæзт, аннæ æртæйæн сæ нæмттæ бафыстой Дзауы зæххæнкъуысты амæттæгты хсæн.

Ацы бон кардиналонæй фæивта Ренатайы цард дæр. Йæ тас ыл æртæфст фæстæдæр, чызг хæдзармæ бахизын нал уæндыд, æрдæгаз цард хъæдын цатыры, фондз азы дæргъы та стыр бæстыхæйттæм йæ бон бахизын нæ уыд.

"Университетмæ бацыдтæн ахуырмæ, фæлæ уæддæр нырма Богирийы цы универмаг уыд, уырдæм бахизын нæ уæндыдтæн. Зондæй йæ æмбæрстон, ницы тас мын у, фæлæ мæ бон мæ тас басæттын нæ уыд", - дзуры чызг.

Уый бæрц æзты фæстæ Ренатайы бон ссис йæ сывæллоны тастæ басæттын, фæлæ йын лифтмæ кæцыфæнды бахызт дæр свæййы егъау стресс. Зæххæнкъуыст кæй уыдзæн, уый та банкъары цалдæр уысм раздæр.

49
Фӕсивӕды минӕвӕрттӕ бафснайдтой цӕугӕ дӕтты былгӕрӕттӕ

Фӕсивӕды минӕвӕрттӕ бафснайдтой Хуссар Иры цӕугӕдӕтты былгӕрӕттӕ

0
(ранӕуӕггонд 15:51 18.05.2021)
Хуссар Ирыстоны донбылгӕрӕттӕ сӕрды мӕйты байдзаг вӕййынц улӕфджытӕй. Бирӕнымӕц сидтӕм ӕнӕкӕсгӕйӕ, уыдон сӕ фӕстӕ стӕм хатт ӕфснайынц

ЦХИНВАЛ, 18 май — Sputnik, Плиты Фатимæ. Фӕсивӕдон организаци "Ныхас"-ы минӕвӕрттӕ ӕфснайынц Хуссар Ирыстоны улӕфӕн бынӕттӕ. Быроны обаутӕй расыгъдӕг кодтой дыууӕ цӕугӕдоны былгӕрӕттӕ, фехъусын кодтой Sputnik организацийы.

Хуссар Ирыстоны донбылгӕрӕттӕ сӕрды мӕйты байдзаг вӕййынц улӕфджытӕй. Бирӕнымӕц сидтӕм ӕнӕкӕсгӕйӕ, уыдон сӕ фӕстӕ стӕм хатт ӕфснайынц. Бырон кӕнынц ӕгӕрыстӕмӕй сыгъдӕг бынӕттӕм ӕввахс дӕр.

"Нӕ къорд бафснайдта Знауыры районы Аунеуы хъӕуы Пронейы ӕмӕ Дзауы районы Пацъайы донбылгӕрӕттӕ", - загътой организацийы.

Уым ма бафтыдтой, сӕ фӕнды кӕй ис ӕндӕр улӕфӕн бынӕттӕ дӕр бафснайын.

Хуссар Ирыстоны уалдзӕгӕй фӕззӕджы онг фӕсивӕдон политикӕйы комитет ӕмӕ хицӕн фӕсивӕдон организацитӕ ӕмӕ баиугӕндтӕ фефснайынц ӕрдз. Проблемӕ уӕлдай актуалон ссис фӕстаг ӕзты.

1 / 3
Фӕсивӕды минӕвӕрттӕ бафснайдтой цӕугӕ дӕтты былгӕрӕттӕ
0