Мæргъиты хотæ

Мӕргъиты хотӕ. Æрдзон курдиатæн дуры бын дæр нæй бамбæхсæн

35
(ранӕуӕггонд 14:23 16.06.2021)
Мæргъиты хотæ æрмæст цæгъдгæ æмæ заргæ нæ кæнынц, фæлæ ма диссаг сты музыкæйы рæсугъд зæлтæ æрхъуыды кæнын æмæ ранывæндынмæ. Уыдон сæ зарджытæн цалдæрæй дарддæр мелодитæ æрхъуыды кодтой сæхæдæг

ЦХИНВАЛ, 16 июн – Sputnik, Дриаты Лейла. Ирон зарæджы къæбицмæ дзаджджын æмæ бæркадджын хуынтæ чи хæссы, уыдон нымæцмæ хауынц зындгонд хæдахуыр зарæггæнджытæ Мæргъиты хотæ дæр. Хъусæгæн куы ской кæнай Мæргъиты хоты тыххæй, уæд уайтагъддæр бамбардзæн, дзырд кӕй цӕуы ивгъуыд ӕнусы 70-ӕм ӕзты популярондӕр сфӕлдыстадон къордтӕй сӕ иуыл, рæсугъд æмæ аив зарджытæ чи æххæст кæны, уыцы хæдахуыр зарæггæнджытыл.

Мæргъиты бинонтæ цардысты Карелы районы ирон хъæутæй иу - Къæдзæхсæры. Сæ ныййарджытæ уыдысты адæмы уарзон, кæрдзындæттон, алы хатт дæр уазæгæн сæ хæдзары дуæрттæ уыдысты гом. Хъæубæстæ сын уæлдай тынгдæр аргъ кодтой адæммæ сæ æмуд ахасты тыххæй. Уыдон сæ дыууæ дæр хорз арæхстысты музыкалон уадынгæрзтыл цæгъдын æмæ зарынмæ æмæ фæскуыст хъæлдзæгдзинадæй цух нæ уыдысты сыхбæстæ дæр.

"Нæ фыд, Стыр Фыдыбæстæйон хæсты ветеран, æхсарджын тох кодта немыцаг тыхæйисджыты ныхмæ. Иу ахæм карз тохы рæстæджы знаджы судзгæ нæмыг сæмбæлд йæ рахиз цонгыл æмæ йыл ныууагъта йæ дæрзæг фæд. Фæсхæст сыздæхт нæ райгуырæн хъæумæ æмæ æхсæнадон хæдзарады рæзтмæ хаста йæ хайбавæрд. Йæ судзгæ хъæдгом ницæмæ дардта - йæ уарзон æмкъай йын уыд ныфсы хос", - радзырдтой хотæ.

Сæ ныййарджыты æвæрццаг миниуджытæй фæхайджын сты сæ кæстæртæ дæр æмæ чысыл куы байрæзтысты, уæд ныр та уыдон систы хъæлдзæгдзинады хос сæ хъæубæстæн.

"Хæрз къаннæджытæ уыдыстæм, æгæрыстæмæй нæм радио дæр нæ дзырдта, фæлæ нæхи хъæппæрисæй ахуыр кодтам æмæ зарыдыстæм адæмон зарджытæ. Уымæй дарддæр ма базыдтам балалайкæйыл цæгъдын", - мысы хотæй сӕ иу Заира.

Фæстæдæр, 1950-æм азы, бинонтæ цæрынмæ рацыдысты Цæгат Ирыстонмæ æмæ æрцардысты Сунжæйы хъæуы. Ацы ран ноджы фæтынгдæр зарæджы аивадмæ сæ уарзондзинад.

Мæргъиты хотæ
Мæргъиты хоты архив
Мæргъиты хотæ

"Нæ ныййарæг мад куы фæзиан, уæд фыдæн æндæр гæнæн нал уыд æмæ æрхаста дыккаг ус. Мах тынг райгонд уыдыстæм нæ дыккаг мад Хъуылымбегты Пелæйæ, не ‘ппæт дæр æй уарзтам нæхи мады хуызæн, уымæн æмæ нын лæггад кодта хи ныййарæгау, абон дæр ма йæ мысæм хорзæн", - загъта Заира.

Ивгъуыд æнусы 70-æм азты Мæргъиты хоты зарджытæ куы айзæлыдысты радиойæ, уæд сæм æдзухдæр адæм куы хъуыстаиккой, уый сæ фæндыд, афтæ уарзон сын ссисты. Уыцы рæстæджы хъуыстысты ахæм зарджытæ, куыд "Мады зарæг", "Уарзын, уарзын, уарзын æз", "Фыдуындтæ цы фæуой уæд?" æмæ ноджы бирæ æндæртæ.

"Æнгом бастдзинæдтæ нын уыд Цæгат Ирыстоны поэттæ æмæ композитортæ Цæгæраты Гиго, Гаджиты Геор, Уырымты Петя, Гæздæнты Булат, Есенаты Женя æмæ æндæртимæ", - зæгъынц хотæ.

Æмæ фæзындысты иу иннæйы фæдыл зарджытæ, куыд "Бæллиц", "Сидтоны зарæг", "Тлийы комы зарæг", "Ма мын кæн тæргæйттæ", "Колхозон хуым", "Ничи мæ хъæуы дæ цуры", "Дымгæ дæ базыртыл ахæсс", "Авд хойы зарæг", "Райгуырæн хæхтæ", "Баталынги, хур фæсхохмæ атылдис" æмæ æндæртæ.

Мæргъиты хотæ æрмæст цæгъдгæ æмæ заргæ нæ кæнынц, фæлæ ма диссаг сты музыкæйы рæсугъд зæлтæ æрхъуыды кæнын æмæ ранывæндынмæ. Уæлдæр ранымадгонд зарджытæн цалдæрæй дарддæр мелодитæ æрхъуыды кодтой сæхæдæг.

Мæргъиты хотæ сæ аивад æвдыстой æрмæст Ирыстоны нæ, фæлæ ма Кæсæджы, Цæцæны, Ленинград æмæ æндæр горӕтты сценæтыл дæр. Конкурстæ æмæ æркастыты кæддæриддæр æлхæдтой аивадуарзджыты зæрдæтæ, сæ номыл хъуыстысты тыхджын къухæмдзæгъд, фæистой бирæ хæрзиуджытæ æмæ арфæйы ныхæстæ.

Азтæ цæуынц, Мæргъиты хотæ дæр хисæрмагонд царды ссардтой сæхи фæндæгтæ. Фæлæ иумæ куы æрбамбырд вæййынц, уæд та ногæй айзæлынц, адæймаджы уæнгтæ рог чи фæкæны, бонрухс ноджы райдзастдæр кæмæй свæййы, зарæджы ахæм æхцондæтæг мыртæ.

35
Юбилейон уæрмытæ: мэрийы ныфс дӕттынц Цхинвалы асфальты згъуыдтытӕ аиуварс кӕнын мӕймæ

Юбилейон уæрмытæ: мэрийы ныфс дӕттынц Цхинвалы асфальты згъуыдтытӕ аиуварс кӕнын мӕймæ

42
(ранӕуӕггонд 13:56 19.07.2021)
Советон уынг йæ уæрмимæ иунӕг нӕу, ӕвзӕр рахизӕн ис Богирийы алвӕндагыл, Джиоты Аланы проспектыл Тӕболты Сергейы уынгмӕ хӕстӕг, 8 июны ӕмӕ ӕндӕр рӕтты. Плиты Ароны уынгыл та егъау дзыхъхъ фӕзынд арӕзтадӕн аз дӕр нӕма рацыд, афтӕ

ЦХИНВАЛ, 19 июл — Sputnik, Плиты Фатимӕ. Хуссар Ирыстоны столицӕйы ногарӕзт фӕндӕгтыл сарӕх сты дзыхъхъытӕ. Аразджытӕ фӕндаджы проблемон хӕйттӕ ноджы скъахынц ӕмӕ афтӕ лӕууынц къуыригай, мӕйгай.

"Советон уынджы тӕккӕ астӕу дзыхъхъ аразджытӕ уӕрӕх скъахтой. Рагӕй афтӕ лӕууы, цыма кусджытӕ йӕ юбилеймӕ кӕсынц. Стӕй ма дзы ӕдзух лӕууы стыр уӕзласӕн машинӕ, цыма йӕ билет афтӕ ист у. Дзыхъхъы иувӕрсты ацӕуынӕн шофыртӕ раскъӕрынц ныхмӕлӕууӕг хаххмӕ. Ӕвзӕры аварион уавӕр. Нæ йæ æмбарын, цас йæм хъуамæ кæсой", - радзырдта Sputnik горӕты цӕрӕг Михаил.

Советон уынг йæ уæрмимæ иунӕг нӕу, ӕвзӕр рахизӕн ис Богирийы алвӕндагыл, Джиоты Аланы проспектыл Тӕболты Сергейы уынгмӕ хӕстӕг, 8 июны ӕмӕ ӕндӕр рӕтты.

Плиты Ароны уынгыл та егъау дзыхъхъ фӕзынд арӕзтадӕн аз дӕр нӕма рацы, афтӕ.

"Канализацийы люкмӕ хӕстӕг асфальт ныххаудта бынмӕ. Пыхсытӕй дзы ркалдтой. Исты фыдбылыз куы рцӕуа, уӕд сыл хъӕуы хъаст бахӕссын",- радзырдта ацы уынджы цӕрӕг Эльбрус.

Горӕты администрацийы цалцӕггӕнӕг-арӕзтадон хайады хистӕр Гӕззаты Инал ныфс радта 15 августмӕ ӕмбӕлон уагмӕ ӕркӕнын столицӕйы уынгтӕ.

Ямы на дорогах Цхинвала
© Sputnik / Natalia Airiyan
Юбилейон уæрмытæ

"Бӕрӕг нын у ацы проблемӕ. Нырмӕ асфальтон заводтӕ нӕ куыстой, фӕлӕ Ереды рауагъдад сцайдагъ ис ӕмӕ ӕввахс бонты бавналдзыстӕм куыстмӕ. Августы райдайӕнмӕ сӕ аиуварс кӕндзыстӕм", - загъта уый.

Цалцӕггӕнӕн куыстытӕй дарддӕр ма уагдоны бӕрны ис бирӕуӕладзыгон хӕдзӕртты кӕртытӕ. 2021 азы нывӕзты ис вокзалгӕрон уынджы ӕртӕ кӕрты.

Улица Советская. Ямки на дорогах
© Sputnik / Фатима Плиева
Мэрийы ныфс дӕттынц Цхинвалы асфальты згъуыдтытӕ аиуварс кӕнын мӕймæ
42
Тристан

Фараст азы рӕстӕгмӕ уавӕрты: куыд цӕрынц Зардиаты хъӕуы адӕм хӕрам бӕстӕты хсӕн

163
(ранӕуӕггонд 12:36 19.07.2021)
Бестауты Тристан ӕмӕ йӕ бинонты хъысмӕтыл Sputnik фыста дыууӕ азы размӕ, лӕджы царды уӕдӕй нырмӕ хорзӕрдӕм ницы фӕивта. Тристан ӕмӕ Людмила фӕстӕмӕ цӕрынц арӕнты астӕу, сӕ зӕнӕджы уынынц стӕм хатт, Ирыстонмӕ ӕрбахизыны фадат сын ис режиммӕ гӕсгӕ

ЦХИНВАЛ, 15 июл — Sputnik, Плиты Фатимӕ. Хуссар Ирыстоны 2008 азы ирон-гуырдзиаг хӕстӕй цыппар азы фӕстӕ сцайдагъ бӕстӕйы арӕнтӕ сбӕрӕг кӕнын ӕмӕ банысан кӕныны куыст. Демаркаци ӕмӕ делимитацийы фӕрдыл къамис республикӕйы фылдӕр цӕрджытӕн ӕрхаста ӕдасдзинады гарантитӕ, стӕмтӕн та - ӕдзухон проблемӕтӕ.

2012 аз Хуссар Ирыстоны Цхинвалы районы Зардитаты хъӕуы цӕрджыты бакодта проблемӕты ахӕсты. Арӕн нысангӕнджытӕ ныллыг кодтой хъӕу ӕртӕ хайыл - иутӕ ныр цӕрынц Хуссар Ирыстоны, аннӕтӕ Гуырдзыстоны, ӕртыккӕгтӕ дыууӕ арӕны хсӕн зонӕйы. Бестауты Тристаны бынтӕ та ахаудтой Гуырдзыстонмӕ.

Тристан Бестаев
© Sputnik / Natalia Airiyan
Бестауты Тристан

Бестауты Тристан ӕмӕ йӕ бинонты хъысмӕтыл Sputnik фыста дыууӕ азы размӕ, лӕджы царды уӕдӕй нырмӕ хорзӕрдӕм ницы фӕивта. Тристан ӕмӕ Людмила фӕстӕмӕ цӕрынц арӕнты астӕу, сӕ зӕнӕджы уынынц стӕм хатт, Ирыстонмӕ ӕрбахизыны фадат сын ис режиммӕ гӕсгӕ.

Ацӕргӕ нӕлгоймаг уазджытӕн ӕвдисы йӕ ирон паспорт ӕмӕ къухӕй амоны йӕ цӕрӕнуӕттӕм, кӕцытӕн сӕ адрес Хуссар Ирӕй фӕивта Гуырдзыстонмӕ.

Тристан ныр дӕр йӕ проблемӕты тыххӕй уацхӕсджытимӕ дзуры ӕфсӕн хызӕджы аннӕ фарсӕй. Дыууӕ хӕрам бӕстӕйы арӕнты хсӕн цӕрджытӕ сӕ хӕдзӕртты нӕ уыдысты иу азӕй фылдӕр - коронавирусы пандемийы рӕстӕг арӕны сӕрты цъиу атӕхын дӕр нӕ уагътой.

"Иу аз ӕмӕ ӕрдӕджы бӕрц нӕ хӕдзӕртты нӕ уыдыстӕм, нӕ муртӕ ныппаплой сты. Хуымзӕххытӕ скӕрдӕг сты. Фӕкуыстам, тыллӕг ӕркодтам ӕмӕ ныр та ног фыдбылыз - нӕ тыллӕгӕн аласӕн нын нӕй", - дзуры дыууӕ арӕны хсӕн цӕрӕг Чысиаты Мзия.

Зындзинӕдтӕ азӕй-азмӕ кӕнынц карздӕр. Ныридӕгӕн ма ацы бинонты сӕйраг проблемӕ у сӕ тыллӕджы базары уӕй кӕныны хъуыддаг. Иу мӕй арӕны сӕртыл рахӕссӕн ис ӕрмӕст 50 килограммы.

"Кӕд горӕты дыргъ сӕдӕ сом у, уӕд ӕй мах та 50 сомыл уӕй кӕндзыстӕм. 50 килограммы махӕн цы у, мӕнӕргъы, фӕткъуы ӕмӕ цывзы ӕркӕнӕм тонгай мӕ сӕ стӕй цы фӕкӕнӕм? Бон мӕнӕргъы ӕртонын 25 ведрайы. Зӕгъынц, зӕгъгӕ сӕ мах ӕлхӕнӕм Гуырдзыстоны, фӕлӕ ӕрбацӕуӕт мӕ нын фенӕт нӕ дыргъдӕттӕ, ӕрмӕст цывзы ныссагътам цалдӕр гектары. 8 тонны ӕркӕнӕм сӕнӕфсир", - нымайы йӕ тыллӕг Мзия.

Хъӕуы цӕрджытӕ хицауадмӕ ныффыстой фыстӕг дӕр, цӕмӕй сын сисой сӕ тобӕ, фӕлӕ нырма дзуапп нӕ райстой.

Хелчуа
© Sputnik / Natalia Airiyan
Цывзы

Тристан карантины рӕстӕджы цард Дзӕуджыхъӕуы йӕ фыртимӕ, фӕлӕ цӕгаттаг климат лӕг ӕмӕ йе 'мкъайыл ӕвзӕрӕрдӕм ӕндавы.

"Нӕдӕр дзы мӕхӕдӕг фӕразын, нӕдӕр ме 'мкъай. Ам уӕддӕр фылдӕр уарзын. Аннӕ проблемӕтыл хъӕцӕм, ӕрмӕст нын ацы тобӕ куы сисиккой, уӕд нӕ фыдӕбон ӕмӕ нӕ фӕллой ӕнӕхъуаджы нӕ кӕниккой", - дзуры Бестауты Тристан.

Нӕлгоймаджы цардыл гӕнӕн ис ӕмӕ ахуыр кӕной Ирыстоны истори - уый цалдӕр хатты бахъуыд алидзын ӕмӕ ныууадзын йӕ муртӕ ӕмӕ бынтӕ, стӕй та иу ӕбаздӕхт фӕстӕмӕ. Йӕ муртӕ фесӕфта, йӕхи цӕстӕй федта, сыхаг цӕрӕн хъӕу Гуырдзы фӕнык куыд фестын кодтой, фӕлӕ нӕлгоймаг ныр дӕр тырны ӕрмӕстдӕр сабырадмӕ.

"Бирӕ ӕвзӕрдзинӕдтӕ рцыд, фӕлӕ цы гӕнӕн ис. Мӕн фӕнды, цӕмӕй уа сабырад, ам дӕр ӕмӕ ӕппӕт дунейы дӕр", - дзуры уый.

Кусаг нӕлгоймаг куыд нысан кӕны, афтӕмӕй Гуырдзиаг арӕннысангӕнджытӕ дӕр алыхатт иу зӕрдӕйы уагыл нӕ вӕййынц ӕмӕ йӕ бахъӕуы йӕ тыллӕг быдыртыл рахизын кӕнын.

"Хуымтыл рацӕуын, мӕ тыллӕг раласын тачкӕйыл, цъыфдзастты ныххауын, фӕлӕ цы бакӕнон", - бафтыдта Тристан.

Хелчуа
© Sputnik / Наталья Айриян
Ирыстонмӕ ӕрбахизыны фадат цӕрджытӕн ис режиммӕ гӕсгӕ

Хуыздӕр уавӕрты нӕй йӕ сыхаг Мзия дӕр. Йӕ ныхӕстӕм гӕсгӕ, Зардиаты хъӕу, кӕцы скарста арӕны дих, цард 45 ирон ӕмӕ цалдӕр гуырдзиаг бинонтӕ. Цалынмӕ арӕнтӕ нӕ банысан кодтой, уӕдмӕ Гуырдзыстон газ уагътой хъӕутӕм.

"Уӕд газ сӕхи хъӕу Меретӕй мидӕгдӕр нӕ рауагътой - Зардиаты хъӕу нымадтой ирон территорийыл, фӕлӕ стӕй сӕ пост нӕ хъӕуы сӕвӕрдтой", - радзырдта сылгоймаг.

Арӕнӕхсӕн хибардзинадӕн ма ис иу ӕппӕрццӕг ӕндӕвдад - тыхст рӕстӕджы цӕрджытӕм нӕ хӕццӕ кӕны тагъд медицинон ӕххуыс.

"Иу карджын лӕг фӕтыхст, фӕлӕ нӕм тагъд ӕххуыс не 'рбацыд. Уыцы лӕг ныр сӕрӕгас дӕр нал у, фӕлӕ ахӕм уавӕрты цардӕй дӕр тыхсӕм", - бафтыдта уый.

Тристан Бестаев
© Sputnik / Natalia Airiyan
Бестауты Тристан

Зардиаты хъӕуы цӕрджыты сыхаг Хелчуайы цӕрджытимӕ бӕтты ноджы иу проблемӕ - дыууӕ цӕрӕн пункты цӕрӕгад дӕр тыхсынц мобилон бастдзинады хъуагдзинадӕй.

"Мах бахъуыд балхӕнын Гуырдзыстоны sim-картӕтӕ, бынӕттон бастдзинад ӕрмӕст ранӕй рӕтты чысыл ӕрцахсы", - дзуры Хелчуайы цӕрӕг Уалыты Фатимӕ.

Уый ма бафтыдта, фӕстаг рӕстӕджы сӕ хъӕуы кӕй ис ӕвӕрццӕг ивындзинӕдтӕ дӕр - сӕвӕрдтой рухсы цӕджындзтӕ, ивынц кӕцыдӕр хӕдзӕртты агъуыстытӕ, фӕзынд донхӕры дон.

Хелчуайы хъӕуы ныр дӕр дзӕвгар адӕм цӕры, фӕлӕ ам дӕр советон дугмӕ абаргӕйӕ бирӕ хӕдзӕртты дуӕрттӕ сӕхгӕдтой гуыдырыл. Цӕрджыты ма ам уромынц тыллӕгджын дыргъдӕттӕ ӕмӕ столицӕмӕ ӕввахс ӕвӕрд.

163
Автотрассӕ Цхинвал-Дменисыл фӕндагон-транспортон цау

Хуссари Иры ӕрцыд авари: ис зианбаййафджытӕ

10
(ранӕуӕггонд 10:59 31.07.2021)
Фӕндагон бӕллӕххы фӕстиуӕгӕн фӕцӕфуӕвджыты баластой республикон рынчындонмӕ буары алыгъуызон цӕфтимӕ

ЦХИНВАЛ, 31 июл - Sputnik. Автотрассӕ Цхинвал-Дменисыл майрӕмбоны изӕры ӕрцыд фӕндагон-транспортон цау, уый фӕстиуӕгӕн бахъыгдард сты дыууӕ адӕймаджы, хъусын кӕны республикӕйы МХМ пресс-службӕ.

"Авари ӕрцыд 21:00 сахатмӕ ӕввахс автотрассӕ Цхинвал-Дменисыл. Развӕлгъау бӕрӕггӕнӕнтӕм гӕсгӕ, хӕдтулгӕ ВАЗ-2109 фехӕлдта фӕндагон змӕлды фӕтк ӕмӕ сӕмбӕлд машинӕ Toyota Prado", - дзырдӕуы хъусинаджы.

Фӕндагон бӕллӕхы фӕстиуӕгӕн бахъыгдард сты дыууӕ адӕймаджы, уыдон буары алыгъуызон цӕфтимӕ фӕхӕццӕ кодтой РБМЦ. 

Уагдоны банысан кодтой, цауы бынаты кӕй кусынц ПАИ минӕвӕрттӕ, уыдон бӕлвырд кӕнынц аварийы аххосӕгтӕ.

10